Son yıllarda dünyada yeni ve son derece tehlikeli bir uyuşturucu madde hızla yayılmaktadır. Söz konusu olan nitazen adlı sentetik opioidlerdir. Bu maddeler 1950'li yıllarda İsviçre'nin Ciba (şimdiki Novartis) şirketi tarafından ağrı kesici olarak geliştirildi. Ancak tehlikeli yan etkileri nedeniyle hiçbir zaman tıpta kullanılmadı. Sadece birkaç miligram nitazen insan hayatını tehlikeye atabilir.
Oxu.Az bu konuda Meduza portalına dayanarak haber veriyor.
2019 yılından itibaren nitazenlerin yayılması hızlandı. Bunun nedeni fentanil üretimine Çin'de uygulanan kısıtlamalar ve Afganistan'da afyon üretimine getirilen yasaklar oldu. Sonuç olarak uyuşturucu mafyası eski ama güçlü bir madde olan nitazeni "yeniden keşfetti".
Bu maddeler ilk kez 2019 yılında ABD ve Avrupa'da ele geçirilen uyuşturucu partilerinde tespit edildi. O zamandan beri nitazenlerin ondan fazla yeni türü ortaya çıktı. Bunlar 50-250 kat eroin, 10-50 kat ise fentanilden daha güçlü etkiye sahiptir. Bu, hem kaçakçılığı kolaylaştırıyor hem de satıştan yüksek kazanç elde etmeye olanak sağlıyor. Örneğin, Avrupa'da sadece bir gram nitazenden yaklaşık 600 euro gelir elde ediliyor.
İnsanlar ne kullandıklarını bilmiyorlar
Nitazenlerin en tehlikeli yönü ise, bu maddelerin çoğu zaman diğer uyuşturuculara ve hatta reçeteyle satılan ilaçlara (örneğin, ksanaks) ve elektronik sigara sıvılarına karıştırılması, kullanıcıların ise bunun farkında olmaması, ölümcül doz kullanmalarıdır. Onlar ksanaks, oksikodon gibi ilaçları veya elektronik sigara sıvılarını aldıklarında, içinde nitazen olduğunu bilmiyorlar. Örneğin, 2023 yılında 23 yaşında bir İngiliz internetten ksanaks aldıktan sonra ani kalp durması sonucu vefat etti. Tıbbi inceleme bu ilaçlarda nitazen tespit etti.
Dünyada tehlike artıyor
Şu anda nitazenler 28 ülkede kayıt altına alındı. Büyük Britanya'da bu maddeden 485, ABD'de 320, Letonya'da 101, Avustralya'da ise 17 kişi öldü. Maddenin ana üretim yeri Çin olarak kabul ediliyor, Avrupa'ya ise posta yoluyla - bazen köpek maması olarak paketlenerek gönderiliyor.
Uzmanlar, nitazenlerin ucuz, güçlü ve kolay elde edilebilir olduğu için yakın gelecekte daha da yaygınlaşacağı ve bunun özellikle Avrupa için ciddi bir tehlike oluşturduğu konusunda uyarıyorlar.
