Fransa'nın devlet nükleer şirketi Orano, ülkenin ekolojik açıdan en hassas milli parklarından birinde saklanan tükenmiş uranyum atıklarını gizli şekilde Ermenistan'a göndermeye başladı ve bu, ekologların öfkesine neden oldu.
Oxu.Az'ın haberine göre, bilgiyi Courrier France 24 yayınladı.
Bu ay başlayan ihracat, Fransa'dan Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan'ın ailesiyle yakından bağlantılı olan fona bir dizi şüpheli büyük ölçekli bağışların yapılmasının ardından gerçekleşti.
Belirtelim ki, Orano Fransa'nın nükleer yakıt devidir. Yıllar boyunca şirket, geri dönüştürülmüş uranyum ve nükleer enerjinin diğer radyoaktif yan ürünlerini saklamak için Rusya'ya gönderdi. Ancak Ukrayna savaşıyla ilgili Batı'nın yaptırımları Rusya'ya teslimatı siyasi açıdan imkansız hale getirdikten sonra şirket başka çözümler aradı.
Orano'nun kurumsal belgelerine göre, Ermenistan ani ve beklenmedik bir karar verdi. Karar, Nikol Paşinyan'ın bu yılın şubat ayında Paris'e yüksek düzeyli ziyaretinden birkaç hafta sonra alındı. Nükleer atıkların ilk partileri Ermenistan'a bu ay geldi. Bunlar, çok sayıda nesli tükenmekte olan canlının yaşadığı Dilican Milli Parkı'nda, biyosfer koruma alanında inşa edilmiş tesiste saklanıyor.
Orano nükleer atıkları Ermenistan'a ihraç etme planlarını hayata geçirmeden önce ilginç mali işlem gerçekleşti. 2025 yılının nisan ve mayıs aylarında Ermenistan'ın başbakanı Nikol Paşinyan'ın eşi Anna Akopyan'ın başkanlık ettiği "Benim Adımım" vakfı, iş faaliyeti açık olmayan bir Fransa şirketinden 800 bin avro değerinde iki ayrı bağış aldı. Mali belgeler gösteriyor ki, şirketin hayırseverlikle ilgili hiçbir deneyimi mevcut değil. Vakfın temsilcileri sorulara yanıt vermediler.
Kullanılmış nükleer yakıt, yüksek derecede zehirli madde olarak uzun vadeli ekolojik riskler yaratıyor. Bunun sismik açıdan aktif bölge olan Dilican Milli Parkı'nda saklanması vahşi doğayı ve yerel toplulukları risk altına sokuyor. Nükleer yakıt binlerce yıl boyunca radyoaktif olarak kalır ve toprağa sızarak tüm ekosistemi zehirleyebilir.
Orano-Ermenistan anlaşması endişe verici küresel eğilimin bir parçası. Zengin ülkelerin şirketleri kendi tehlikeli atıklarını bu alanda yasal düzenlemeleri zayıf olan yoksul ülkelere ihraç ediyorlar. Ancak bu iş, siyasetçilerin de karıştığı için benzersizdir. Öyle ki, önce Fransa'dan Ermenistan'ın Başbakanı Paşinyan'la ilişkili bir vakfa ani bağışlar yapıldı, ardından ise Erivan, Ermenistan'a nükleer atıkların ihracını sessizce onayladı.
Nuclear cover-up: France's Orano and Armenia's PM Pashinyan agreed to store nuclear waste in UNESCO-protected Dilijan National Park. It happened right after €1.6M French "gifts" to Pashinyan's My Step Foundation. pic.twitter.com/EkOPtVIL1Q
— World Green Development (@worldgreendlp) June 27, 2025
