ABD Başkanı Donald Trump'ın Rusya-Ukrayna savaşını sonlandırmak için hazırladığı 28 maddelik taslak öneri Kiev'de sunuldu.
Oxu.Az'ın Associated Press'ten aktardığı habere göre, Washington ve Moskova taslak üzerinde birlikte çalıştı.
Donald Trump'ın 28 maddelik planını sunuyoruz:
1. Ukrayna'nın egemenliği teyit edilecek.
2. Rusya, Ukrayna ve Avrupa arasında karşılıklı saldırmazlık anlaşması imzalanacak. Son 30 yıldaki tüm belirsizlikler çözümlenmiş sayılacak.
3. Rusya komşu ülkelere saldırmayacak ve NATO daha fazla genişlemeyecek.
4. Küresel güvenliği sağlamak, iş birliğini ve gelecekteki ekonomik gelişim imkanlarını artırmak amacıyla tüm güvenlik meselelerini çözmek ve gerilimi azaltmak için ABD aracılığıyla Rusya ile NATO arasında diyalog yürütülecek.
5. Ukrayna güvenilir güvenlik garantileri alacak.
6. Ukrayna Silahlı Kuvvetlerinin personel sayısı 600 bin ile sınırlandırılacak.
7. Ukrayna, Anayasasına NATO"ya katılmayacağını yazmayı ve NATO da tüzüğüne Ukrayna"nın gelecekte üye alınmayacağına dair hüküm eklemeyi kabul edecek.
8. NATO, Ukrayna'da asker konuşlandırmamayı kabul edecek.
9. Avrupa savaş uçakları Polonya'da konuşlandırılacak.
10. ABD'nin garantisi:
- ABD, garanti karşılığında tazminat alacak.
- Ukrayna Rusya'ya saldırırsa garanti geçersiz olacak.
- Rusya Ukrayna'ya saldırırsa kararlı ve koordineli askeri karşılık verilmesinin yanı sıra tüm küresel yaptırımlar geri getirilecek, yeni toprak tanınması ve bu anlaşmanın tüm diğer avantajları iptal edilecek.
- Ukrayna sebepsiz olarak Moskova veya St. Petersburg'a füze fırlatırsa güvenlik garantisi geçersiz sayılacak.
11. Ukrayna, Avrupa Birliği üyeliğine uygun görülüyor ve bu konu ele alınırken Avrupa pazarına kısa süreli ayrıcalıklı erişim elde edecek.
12. Ukrayna'nın yeniden inşası için güçlü küresel bir önlem paketi:
- Teknoloji, veri merkezleri ve yapay zekâ dâhil hızla gelişen sektörlere yatırım yapılması için Ukrayna Kalkınma Fonu kurulacak.
- ABD, Ukrayna'nın gaz altyapısını - boru hatları ve depolama tesisleri dâhil - ortak şekilde yeniden kurmak, geliştirmek, modernize etmek ve yönetmek için Ukrayna ile iş birliği yapacak.
- Savaş sonrası zarar gören şehirlerin ve yerleşimlerin yeniden inşası, onarımı ve modernizasyonu için ortak çalışmalar yürütülecek.
- Altyapı geliştirme projeleri desteklenecek.
- Madenler ve doğal kaynakların çıkarılması teşvik edilecek.
- Dünya Bankası bu çabaları hızlandırmak için özel bir finansman paketi hazırlayacak.
13. Rusya küresel ekonomiye yeniden entegre edilecek:
- Yaptırımların kaldırılması aşamalı şekilde, her durum ayrı ayrı değerlendirilerek yapılacak.
- ABD; enerji, doğal kaynaklar, altyapı, yapay zeka, veri merkezleri, Arktik'te nadir toprak metalleri çıkarma projeleri ve diğer karşılıklı faydalı kurumsal fırsatlar alanında uzun vadeli ekonomik iş birliği anlaşması imzalayacak.
- Rusya, G8'e yeniden katılmaya davet edilecek.
14. Dondurulmuş varlıklar aşağıdaki şekilde kullanılacak:
- Dondurulmuş Rus varlıklarının 100 milyar doları ABD öncülüğünde Ukrayna"nın yeniden inşasına ve yatırımlarına yönlendirilecek.
- ABD bu projeden elde edilen karın %50"sini alacak. Avrupa, Ukrayna'nın yeniden inşası için mevcut yatırım miktarını artırmak amacıyla ek 100 milyar dolar sağlayacak.
- Dondurulmuş Avrupa fonları serbest bırakılacak.
- Kalan Rus varlıkları belirli alanlarda ortak projeler için ABD-Rusya yatırım mekanizmasına aktarılacak. Bu fon, ilişkileri güçlendirmek ve çatışmaya geri dönüşü engellemek için ortak çıkarları artırmaya yönelik olacak.
15. Bu anlaşmanın tüm maddelerine uyumu teşvik ve temin etmek için ABD-Rusya ortak güvenlik çalışma grubu oluşturulacak.
16. Rusya, Avrupa ve Ukrayna'ya karşı saldırganlık yapmama politikasını kanunlaştıracak.
17. ABD ve Rusya, START I anlaşması dahil olmak üzere nükleer silahların yayılmasının önlenmesi ve kontrolüyle ilgili anlaşmaların süresini uzatma konusunda uzlaşacak.
18. Ukrayna, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşmasına uygun şekilde nükleersiz devlet olmayı kabul edecek.
19. Zaporijya Nükleer Santrali, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın kontrolünde işletilecek ve üretilen elektrik Rusya ile Ukrayna arasında eşit olarak paylaştırılacak.
20. Her iki ülke, okullarda ve toplumda farklı kültürlerin anlaşılmasını ve hoşgörüyü teşvik eden, ırkçılığı ve önyargıyı ortadan kaldırmayı amaçlayan eğitim programları uygulamayı taahhüt eder:
- Ukrayna, dini hoşgörü ve dil azınlıklarının korunmasına ilişkin AB kurallarını kabul edecek.
- Taraflar tüm ayrımcılık uygulamalarını kaldırmayı ve Ukrayna ile Rusya medyasının ve eğitiminin haklarını güvence altına almayı kabul edecek.
- Tüm Nazi ideolojileri ve faaliyetleri reddedilecek ve yasaklanacak.
21. Topraklar:
- Kırım, Luhansk ve Donetsk fiili olarak Rusya toprağı olarak tanınacak.
- Herson ve Zaporijya temas hattı boyunca dondurulacak; bu, temas hattı boyunca de facto tanıma anlamına geliyor.
- Rusya, beş bölge dışında kontrol ettiği diğer üzerinde uzlaşılmış topraklardan çekilecek.
- Ukrayna güçleri, Donetsk bölgesinde hâlihazırda kontrol ettikleri kısımdan geri çekilecek. Bu geri çekilme bölgesi uluslararası düzeyde Rusya Federasyonu'na ait olduğu tanınan tarafsız, silahsızlandırılmış tampon bölge sayılacak. Rus güçleri bu silahsızlandırılmış bölgeye girmeyecek.
22. Taraflar, gelecekte yapılacak toprak anlaşmalarını güç kullanarak değiştirmemeyi taahhüt eder. Bu yükümlülüğün ihlalinde hiçbir güvenlik garantisi geçerli olmayacak.
23. Rusya, Ukrayna"nın Dnipro Nehri'ni ticari faaliyetler için kullanmasına engel olmayacak ve Karadeniz üzerinden tahılın serbest taşınması konusunda anlaşmalar yapılacak.
24. Çözümlenmemiş konuları ele almak için insani komite kurulacak:
- Tüm esirler ve cenazeler "herkes herkese" ilkesiyle değiştirilecek.
- Çocuklar dahil tüm siviller ve rehineler iade edilecek.
- Aile birleşimi programı uygulanacak.
- Çatışma mağdurlarının acılarını hafifletmek için önlemler alınacak.
25. Ukrayna 100 gün içinde seçim yapacak.
26. Bu çatışmaya katılan tüm taraflar, savaş sırasında gerçekleştirdikleri eylemlerden dolayı tam af alacak ve gelecekte hiçbir iddiada bulunmamak veya şikayeti gündeme getirmemek konusunda anlaşacak.
27. Bu anlaşma hukuken bağlayıcı olacak. Uygulaması, Başkan Donald Trump'ın başkanlığını yapacağı Barış Konseyi tarafından izlenecek ve sağlanacak. İhlallere yaptırımlar uygulanacak.
28. Tüm taraflar bu memorandum üzerinde uzlaştıktan sonra, ateşkes her iki tarafın belirlenen noktalara çekilmesinin ardından anlaşmanın uygulanmaya başlanmasıyla eş zamanlı olarak yürürlüğe girecek.
Ukrayna Yüksek Meclisi üyesi Oleksiy Goncharenko, Donald Trump'ın 28 maddelik barış planının detaylarını yayınladı.
Oxu.Az'ın haberine göre, milletvekili, belgenin detaylarını kendi Telegram kanalında açıkladı.
Yayınlanan bilgilere göre, plan dokuz ana alanı kapsıyor: Güvenlikten Ukrayna'daki iç siyasi süreçlere ve Rusya'nın küresel sistemdeki rolüne kadar.
1. Ukrayna'nın güvenliği ve siyasi statüsü
Plan Ukrayna için ABD'nin güvenlik garantilerini öngörüyor, ancak bir dizi ciddi şartla.
Ana maddeler:
Ukrayna'nın egemenliği onaylanıyor;
Rusya, Ukrayna ve Avrupa arasında tam ve kapsamlı bir anlaşma imzalanıyor ve son 30 yılın tüm belirsizlikleri çözülmüş sayılıyor;
Rusya'nın komşu ülkelere saldırmaması ve NATO'nun daha fazla genişlemeyeceği onaylanıyor;
Ukrayna kendi Anayasasında NATO'ya katılmaktan vazgeçtiğini belirtiyor. İttifak da kendi adına Ukrayna'nın hiçbir zaman üye olmayacağını onaylıyor;
Ukrayna Silahlı Kuvvetlerinin sayısı 600.000 kişiyle sınırlandırılıyor;
Ukrayna nükleer silahı olmayan bir devlet olarak kalıyor.
ABD'nin garantisi:
ABD garanti için tazminat alacak;
Eğer Ukrayna, Rusya'ya saldırırsa, garantiyi kaybedecek;
Eğer Rusya, Ukrayna'ya saldırırsa, kararlı, koordine edilmiş askeri yanıta ek olarak, tüm küresel yaptırımlar yeniden uygulanacak, yeni toprakların tanınması ve bu anlaşmanın tüm diğer avantajları iptal edilecek;
Eğer Ukrayna, sebepsiz olarak Moskova'ya veya St. Petersburg'a füze atarsa, güvenlik garantisi geçersiz sayılacak;
Ukrayna'nın AB üyeliği değerlendirilecek ve ülke Avrupa pazarına kısa vadeli ayrıcalıklı giriş elde edecek.
2. Toprak meseleleri
En tartışmalı konular toprak değişiklikleri ile ilgilidir. Kırım, ayrıca Donetsk ve Lugansk'ın işgal edilmiş bölümleri fiilen Rusya toprağı olarak tanınıyor;
Kherson ve Zaporojye bölgelerinin toprakları mevcut temas hattı boyunca donduruluyor;
Toprağın bir kısmı de-fakto Rusya tarafından kontrol edilecek silahsızlandırılmış tampon bölgesine dönüşüyor;
Her iki taraf da sınırları zorla değiştirmemeyi taahhüt ediyor.
3. Askeri Anlaşmalar
Plan, gerginliğin azaltılması ve iş birliği önlemlerini içerir:
NATO, Ukrayna'ya asker göndermeyecek;
NATO savaş uçakları, Polonya'ya yerleştirilecek;
ABD-NATO-Rusya güvenlik diyaloğu, ABD-Rusya çalışma grubunun kurulmasıyla başlayacak;
Rusya, Ukrayna ve Avrupa'ya karşı saldırganlıktan vazgeçme politikasını yasal olarak resmileştirecek.
4. Ukrayna'nın Yeniden İnşası
Bu bölüm, Ukrayna'nın yeniden inşası için önemli mali kaynaklar sağlar:
ABD ve Avrupa kapsamlı yatırım desteğini başlatacak;
Ukrayna'nın yeniden inşası için dondurulmuş Rusya varlıklarından 100 milyar dolar ayrılacak ve ABD gelirin %50'sini alacak;
Avrupa 100 milyar dolar daha ekleyecek;
Kalan dondurulmuş Rusya varlıkları ABD-Rusya ortak projeleri için kullanılacak;
5. Küresel Sistemde Rusya
Plan, Rusya'nın uluslararası sisteme kademeli olarak geri dönüşünü öngörüyor:
Uluslararası yaptırımların kademeli olarak kaldırılması;
Rusya'nın G8 formatına geri dönüşü;
ABD ve Rusya arasında uzun vadeli ekonomik iş birliğinin başlangıcı;
Diğer Önemli Noktalar
Belge, "herkesten herkese" formülü temelinde esir değişimi, sivillerin, çocukların geri dönüşü ve insani programları öngörmektedir;
Seçimler, anlaşmanın imzalanmasından 100 gün sonra yapılmalıdır. Savaşın tüm katılımcıları için tam af öngörülmektedir;
Anlaşmanın uygulanması yasal olarak bağlayıcıdır ve Donald Trump'ın liderliğindeki "Barış Konseyi" tarafından izlenecektir. Şartların ihlali yaptırımlara neden olacaktır. Anlaşmanın imzalanmasından hemen sonra ateşkes ve askerlerin çekilmesi planlanmaktadır;
Rusya, Ukrayna'nın Dinyeper Nehri'ni ticari faaliyetler için kullanmasına engel olmayacak ve Karadeniz üzerinden tahılın serbest taşınması konusunda anlaşmalar sağlanacaktır.
