Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy gazetecilerle görüşmesinde Avrupa, Ukrayna, ABD ve Rusya tarafından tartışılan barış planının içeriğini açıkladı.
Oxu.Az'ın RBC Ukrayna'dan aktardığı bilgiye göre, iki aydır tartışılan barış planı 20 maddeden oluşuyor. Ancak ana belgeye ek olarak, belirli alanları kapsayan ayrı düzeltmeler de mevcut.
Barış planının kendisine ek olarak, aşağıdaki belgeler mevcut:
- Ukrayna, ABD ve Avrupa arasında güvenlik garantileri hakkında üçlü belge.
- İkili belge - ABD'den Ukrayna'ya güvenlik garantileri.
- Ukrayna'nın Gelişme Yol Haritası - ABD ile birlikte toparlanma ve ekonomik kalkınma üzerine hazırlanmış ve 2040'a kadar gelişim vizyonunu içeren belge.
Ukrayna için 20 maddeden oluşan barış planı ise şöyledir:
1. Ukrayna'nın egemenliğinin onaylanması.
2. Rusya ile Ukrayna arasında kayıtsız şartsız saldırmazlık anlaşması öngörülüyor. Temas hattı boyunca izleme mekanizması oluşturulacak.
3. Ukrayna güçlü güvenlik garantileri alacak.
4. Ukrayna Silahlı Kuvvetleri'nin sayısı barış zamanında 800 bin kişi seviyesinde olacak.
5. ABD, NATO ve Avrupa 5. maddeye göre Ukrayna'ya güvenlik garantileri verecek. Rusya Ukrayna'ya saldırırsa, askeri cevap verilecek ve yaptırımlar yeniden uygulanacak. Ukrayna Rusya'ya saldırırsa veya provokasyon olmadan Rusya topraklarına ateş açarsa, güvenlik garantileri iptal edilecek. Rusya Ukrayna'ya ateş açarsa, güvenlik garantileri yürürlüğe girecek. Garantilere göre ABD'ye tazminat ile ilgili bir ek de vardı, ancak bu artık silinmiş. Bu anlaşma çerçevesinde ikili güvenlik garantileri hariç tutulmamaktadır. Özellikle, gönüllü katılımcılar koalisyonunun ülkeleri güvenlik garantilerine katılabilirler.
6. Rusya Avrupa ve Ukrayna'ya karşı saldırganlık yapmama politikasını tüm gerekli yasalarda belirleyecek.
Ukrayna belirli bir zamanda Avrupa Birliği'ne (AB) üye olacak ve Avrupa pazarına kısa vadeli ayrıcalıklı giriş elde edecek. AB üyeliği Ukrayna'nın güvenlik garantilerinin bir parçasıdır ve biz üyelik tarihini sağlamak istiyoruz.
7. Ukrayna için ayrıca bir yatırım anlaşması da belirlenecek ve özellikle aşağıdakileri kapsayan güçlü bir küresel kalkınma paketi sağlanacaktır: yatırımlar için kalkınma fonu, gaz altyapısının geliştirilmesi, bölgelerin yeniden inşası ve maden ile doğal kaynakların çıkarılması.
8. Yeniden inşa konularını ele almak üzere birkaç fon kurulacaktır. Amaç 800 milyar dolar toplamaktır.
9. Bu anlaşmanın imzalanmasının ardından Ukrayna, ABD ile serbest ticaret anlaşması yapılması sürecini hızlandıracaktır. ABD"nin tutumu, Ukrayna ve Rusya ile serbest ticaret anlaşmaları hakkında görüşmeler yürüttüğü yönündedir.
10. Ukrayna'nın nükleer olmayan statüsü.
11. Zaporojye Nükleer Santrali. Bu konuda bir uzlaşmaya varılamamıştır. Washington, Ukrayna, ABD ve Rusya arasında ortak yönetim önermektedir; üç taraf da temettü alacaktır. ABD, "%33,33 / %33,33 / %33,33" paylaşımını önermektedir. Ana işletmeci Amerikalılar olacaktır. Ukrayna'nın uzlaşma teklifi ise Zaporojye Nükleer Santrali'nin ABD ve Ukrayna tarafından ortak yönetilmesi ve paylaşımın %50 / %50 olmasıdır. Ancak üretilen elektriğin %50'si Ukrayna'ya gidecek, ABD ise kendi payını bağımsız şekilde belirleyecektir. Ayrıca Zaporojye Nükleer Santrali, Enerhodar ve Kakhovka Hidroelektrik Santrali sınırlandırılacaktır.
12. Ukrayna ve Rusya, okullarda ve toplumda farklı kültürlerin anlaşılmasını ve hoşgörüyü teşvik eden, ırkçılığı ve önyargıyı ortadan kaldırmayı amaçlayan eğitim programları uygulamayı taahhüt eder. Ukrayna, dini hoşgörü ve azınlık dillerinin korunmasına ilişkin AB kurallarını uygulayacaktır.
13. Topraklar. En zor konu. Bu anlaşmanın tarihinden itibaren Donetsk, Luhansk, Zaporojye ve Herson bölgelerinde birliklerin konuşlandığı hattın fiilen tanınmış temas hattı olarak kabul edilmesi önerilmektedir. Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için Rusya"nın Dnipropetrovsk, Nikolayev, Sumı ve Harkov bölgelerinden birliklerini çekmesi gerekmektedir.
14. Ukrayna'nın tutumu. Zelenskiy'nin açıkladığı üzere Ukrayna, Rusya'nın Donetsk bölgesinden çekilmesini istemektedir; ABD ise uzlaşma olarak serbest ekonomik bölge önermektedir. "Yerinde kalma" konusunda anlaşma sağlanamazsa, serbest ekonomik bölge yalnızca referandum yoluyla kabul edilebilir. Zelenskiy, ABD'nin referandum istediğini, ancak kendisine göre tek bir maddenin değil, tüm belgenin oylanması gerektiğini belirtmiştir. Referandum için en az 60 gün gereklidir ve bu süre boyunca gerçek bir ateşkes sağlanmalıdır.
15. Gelecekteki toprak anlaşmaları üzerinde uzlaşıldıktan sonra hem Rusya hem de Ukrayna bu anlaşmaları zorla değiştirmemeyi taahhüt eder.
16. Rusya, Ukrayna'nın Dnipro Nehri'ni ve Karadeniz'i ticari faaliyetler için kullanmasını engellemeyecektir. Seyrüsefer ve ulaşım özgürlüğünü kapsayan ayrı bir denizcilik anlaşması imzalanacaktır. Bu anlaşmanın bir parçası olarak Kinburn Yarımadası askerden arındırılacaktır.
17. Çözülmemiş meseleleri ele almak için bir insani komite kurulacaktır. Buna tüm savaş esirlerinin takası, çocuklar ve siyasi tutuklular dâhil sivil rehinelerin iadesi ve çatışma mağdurlarının sorunlarının çözümü dahildir.
18. Ukrayna, anlaşmayı imzaladıktan sonra mümkün olan en kısa sürede seçim yapmalıdır.
19. Bu anlaşma hukuki olarak bağlayıcı olacaktır. Uygulanması, başkanlığını Trump'ın yaptığı Barış Konseyi tarafından izlenecek ve güvence altına alınacaktır. İhlaller yaptırımlara tabi olacaktır.
20. Tüm taraflar bu anlaşmayı kabul ettikten sonra tam ateşkes derhal yürürlüğe girecektir.
Ayrıca Ukrayna'nın anlaşmayı onay için parlamentoya sunması veya halk oylaması (referandum) yapması beklenmektedir. Ukrayna, referandumla eş zamanlı olarak seçim yapmaya da karar verebilir.
Anlaşma, her iki tarafın da yükümlülüklerini yerine getirmesinin ardından onaylanacaktır. Güvenlik garantileri yalnızca anlaşmanın tamamen onaylanmasından veya referandumla kabul edilmesinden sonra yürürlüğe girecektir.
