Ekonomi Koordinasyon Kurulunun gündemine gelen yeni sosyal yardım sistemi ve sosyal güvenlik sistemine ilişkin kapsamlı değişiklikler hazırlanıyor. Özellikle en düşük emekli aylığı alan vatandaşlara yönelik kalıcı adımların atılması planlanırken, haziran ayından itibaren tamamen yeni bir modele geçilecek.
EYT düzenlemesi, ödenemeyen primler, çalışan-emekli sayısı arasındaki orantısızlık ve kayıt dışı istihdam gibi faktörlerle ciddi şekilde bozulan sosyal güvenlik sisteminin yeniden sağlıklı bir yapıya kavuşturulması için yeni dönemde köklü bir dönüşüm başlatılıyor.
Son dönemde en düşük emekli aylığındaki artışları içeren düzenlemeler, daha fazla prim ödeyen ile düşük prim ödeyenlerin aldığı maaş arasındaki farkın azalmasına neden oldu. Bu durum, sosyal güvenlik sistemine yönelik eleştirilerin artmasına yol açtı.
AK Parti'de bir süredir sosyal güvenlik sisteminin temelden ele alınarak tüm tartışmalı alanlarda yeni adımların atılması konusu yoğun şekilde tartışılıyor. AK Parti kurmayları, "Sosyal güvenlik sistemini belki de baştan aşağı gözden geçirmemiz gerekecek. Aynı primi ödemesine rağmen farklı maaş alanlar var. EYT ile birlikte aktüeryal dengenin iyice bozulduğu açık. Sosyal güvenlik sisteminin sağlıklı işlemesi için ortalama 4 çalışana 1 emekli düşmesi gerekiyor. Ama Türkiye'de şu anda, bir emekliye karşılık 1,6 çalışan var. Bu haliyle sistemin döndürülmesi çok zor" değerlendirmesini yaptı.
Türkiye Gazetesi'ndeki habere göre; Hükumet, sosyal yardımların etkinliğini artırmak, kapsayıcılığını genişletmek ve destekleri aile odaklı hale getirmek için kapsamlı bir hazırlık yapıyor. Bu çerçevede ilk aşamada, kamuoyunda 'vatandaşlık maaşı' olarak bilinen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi hayata geçirilecek.
Haziran ayında pilot uygulama olarak başlayacak bu yenilikçi model, en düşük emekli aylığı alan vatandaşları da kapsayacak.
Yeni sistem 2027'den itibaren tüm Türkiye'yi kapsayacak şekilde tam anlamıyla uygulanacak. Proje ile her hanenin belirli bir asgari gelire sahip olması hedefleniyor. Buna göre, hanelere yönelik belli bir gelir seviyesi belirlenecek ve bu rakamın altında geliri olanlara devlet tarafından tamamlayıcı gelir desteği verilecek. Gelir desteğinin yanısıra, farklı sosyal yardımlarla aileler çok yönlü olarak desteklenecek.
Bu sistemin hayata geçirilmesi ile birlikte her ocak ve temmuz ayında en düşük emekli aylıklarının artırılması için kanuni düzenleme yapılması uygulamasından vazgeçilecek.
Hükumetin ekonomi yönetimi bir yandan da sosyal güvenlik sistemine ilişkin aylık bağlama sistemi dâhil olmak üzere sosyal güvenlik sisteminin aktüeryal dengesini güçlendirmek için kapsamlı bir çalışma yürütecek. Bu doğrultuda, Cumhurbaşkanlığının 2026 Yıllık Programı'nda, prim tabanının genişletilmesi amacıyla düşük gelirli esnaf, sanatkâr, çiftçiler ve mevsimlik çalışanlar gibi gruplara özel sosyal sigorta programlarının oluşturulacağı belirtiliyor.
Programa göre, aylık bağlama sistemi kişilerin daha çok istihdamda kalmasını teşvik edecek ve mali yük getirmeyecek şekilde yeniden düzenlenecek. Bu kapsamda, çalışanların daha uzun süre istihdamda kalmasını teşvik edecek bir aylık bağlama sistemi için dünya uygulamaları da dikkate alınarak detaylı maliyet çalışması yapılacak. Ekonomi Koordinasyon Kurulunun (EKK) gündemine gelen yeni sosyal yardım sistemi ve sosyal güvenlik sistemiyle ilgili çalışmalar kapsamında, özellikle en düşük emekli aylığına yönelik kalıcı adımlar atılması planlanıyor.
Haber Global