İtalya'da yayımlanan Corriere di Arezzo gazetesinde yer alan kapsamlı bir analizde, küresel ölçekte altın fiyatlarında yaşanan sert yükseliş ele alınırken, Türkiye piyasasına ilişkin dikkat çekici bir değerlendirmeye de özel bir bölüm ayrıldı.
Söz konusu makalede, dolu stoklar, baskı altında kalan kar marjları ve şirketlerin benimsediği yeni finansal yaklaşımlar çerçevesinde, mücevher sektörünün küresel dalgalanmalara nasıl uyum sağlamaya çalıştığı incelendi. Altın fiyatlarındaki yükselişin etkileri ile ihracatta yaşanan yapısal dönüşümlerin, özellikle Türkiye pazarındaki "alışılmadık" hareketler ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) giderek güçlenen bir merkez haline gelmesiyle birlikte, sektörün son dönemdeki evrimini anlamada belirleyici olduğu vurgulandı.
2025: Altın için tarihi bir yıl
Küresel mücevher sektörü, hammadde fiyatlarında benzeri görülmemiş dalgalanmalar ve ticaretin ağırlık merkezlerinde yaşanan kaymalar nedeniyle uzun yıllardır süregelen dengelerin yeniden şekillendiği bir süreçten geçiyor. Özellikle altın, 2025 yılı boyunca 50'den fazla kez tarihi zirve seviyesini yenileyerek yılı yüzde 67'lik getiriyle kapattı ve rekor bir performans sergiledi.
Bu güçlü yükselişin yalnızca spekülatif hareketlerden kaynaklanmadığına dikkat çekilirken, kalıcı jeopolitik riskler, doların yapısal zayıflığı ve merkez bankalarının rezervlerini artırma yönündeki stratejilerinin bu süreci beslediği ifade edildi. Analizde, yükseliş eğiliminin 2026'nın ilk aylarında da sürdüğü belirtildi.
Bilançolar üzerindeki baskı: Stok yönetimi
Altın fiyatlarındaki sert artış, üreticiler açısından sadece makroekonomik bir gösterge olmanın ötesinde, günlük operasyonel kararları doğrudan etkileyen bir sorun olarak öne çıkıyor. Örneğin İtalya'da sektörün en büyük 101 firmasının hammadde stokları, 2024 yılında yüzde 11,8 oranında artış gösterdi. Bu artışın, fiziksel miktardan değil tamamen fiyat yükselişinden kaynaklandığına dikkat çekildi. Toplam stok değerinin ise 2,8 milyar avroya ulaştığı aktarıldı.
Şirketlerin fiyat riskini azaltmak amacıyla üretim süreçlerini kısalttığı belirtilirken, işlenmekte olan ürün miktarında kaydedilen yüzde 9,8'lik düşüşün bu verimlilik arayışının bir göstergesi olduğu ifade edildi. Öte yandan gümüş fiyatlarının da 2019-2025 döneminde yıllık ortalama yüzde 16,3 oranında artarak üretim planlamasını daha karmaşık hale getirdiği vurgulandı.
İhracatta hızlı yükseliş ve sonrasında düzeltme
İtalya'nın küresel mücevher ticaretindeki payı, 2015 yılında yüzde 5,8 seviyesindeyken 2024'te yüzde 11,2'ye yükselerek İsviçre ve Hindistan gibi güçlü rakiplerini geride bıraktı. Ancak analizde, 2024 yılında kaydedilen bu dikkat çekici artışın sektör temsilcileri tarafından "olağan dışı" olarak değerlendirildiği belirtildi.
Türkiye faktörü öne çıkıyor
2024 yılındaki bu sıçramanın temel nedenlerinden biri olarak, Türkiye'ye yapılan ihracatta yaşanan yüzde 468,7'lik olağanüstü artış gösterildi. Makalede, bu yükselişin gerçek bir nihai tüketici talebinden çok, finansal dinamikler ve arbitraj amaçlı işlemlerle bağlantılı olduğu ifade edildi.
2025'in ilk dokuz ayında İtalya'nın toplam altın ihracatında görülen yüzde 15,2'lik düşüşün ise neredeyse tamamının Türkiye pazarında yaşanan yüzde 52,2'lik gerilemeden kaynaklandığına dikkat çekildi. Türkiye etkisi dışarıda bırakıldığında, İtalyan ihracatının genel olarak istikrarlı bir seyir izlediği kaydedildi.
Yeni küresel oyuncular sahneye çıkıyor
2015 ile 2024 yılları arasında dünya mücevher ticaretinin hacmi 97 milyar avrodan 130 milyar avronun üzerine çıktı. Aynı dönemde Çin'in küresel pazar payı yüzde 23,5'ten yüzde 15,7'ye gerilerken, Birleşik Arap Emirlikleri gelişmiş altyapısı ve avantajlı gümrük uygulamaları sayesinde önemli bir lojistik merkez konumuna yükseldi. Türkiye ve Güneydoğu Asya ülkelerinin ise üretim maliyetlerindeki avantajlarıyla pazar paylarını artırmaya devam ettiği belirtildi.
Analizin son bölümünde, 2025 yılı itibarıyla İtalya için İngiltere, İspanya, Japonya ve Çin pazarlarından olumlu sinyaller geldiği ifade edilirken, ABD pazarında ise sınırlı bir yavaşlama gözlemlendiği aktarıldı.
Haber Global
