Taksilerde kullanılan POS cihazlarındaki yüksek komisyon oranları, yeni bir tartışma konusu haline geldi. Perakende sektöründe genellikle %4-5 arasında seyreden komisyon oranları, taksilerde %10'u aştı. Üstelik bu komisyonlar, doğrudan vatandaşın cebinden çıkıyor.
Oxu.Az'ın Türkiye Gazetesi'nden aktardığı habere göre, POS donanımı, yazılımı ve ödeme altyapısını sağlayan fintech şirketlerinin hizmet bedelleri ve bu bedellerin üzerine eklenen KDV ile BSMV gibi vergiler, doğrudan yolcuya yansıtılıyor. Uzmanlara göre bu durum hem yasal değil hem de ciddi bir vergi kaybına yol açıyor.
Yüzde 10'luk Kesinti Yasal Mı?
İddialara göre yüksek oranlı komisyonların içinde sadece bankalar değil, aracı fintech şirketleri ve çeşitli vergiler de bulunuyor. Bu yapı, taksinin gelir vergisini bile dolaylı olarak yolcunun ödemesine neden oluyor. Uzmanlar, bu sistemin yasal mevzuata aykırı olduğunu ve kayıt dışılığı artırdığını vurguluyor.
Taksilerde kullanılan bazı özel POS cihazları, ödemeyi doğrudan sürücüye değil, aracı kurumlara yönlendiriyor. Ardından vergiler, komisyonlar ve işlem ücretleri düşülerek kalan miktar sürücüye aktarılıyor. Ancak bu kesintilerin büyük bir bölümü nihayetinde vatandaş tarafından ödeniyor.
Günlük Kayıp 3 Milyon TL'yi Buluyor
Türkiye genelinde günde yaklaşık 3 milyon taksi yolculuğu yapıldığı tahmin ediliyor. Bu yolculukların üçte birinin kartla ödendiği düşünüldüğünde, günde yaklaşık 900 bin işlem anlamına geliyor. İşlem başına %10 komisyon kesildiğinde, günlük kaybın 2,5 ila 3 milyon TL arasında olduğu hesaplanıyor. Bu tutar yıllık bazda 1 milyar TL'yi aşan bir büyüklüğe ulaşıyor.
Hem Yolcu Hem Şoför Mağdur
Yüksek komisyon oranlarından sadece vatandaşlar değil, taksi şoförleri de rahatsız. Bir taksi sürücüsü, "Müşteriler tepki gösteriyor ama biz de aracı kurumlarla çalışmak zorundayız. Komisyon çok yüksek. Nakit almak bizim için daha avantajlı ama kart isteyen yolcuya da hayır diyemiyoruz," diyor.
Kredi kartı ile ödeme yapan bir yolcu ise yaşadığı olayı şu sözlerle aktardı:
"Geçen hafta bir taksi yolculuğunda 800 TL tutarında ödeme yaptım. Şoför cihazı uzattı, ekranda 890 TL yazdı. Farkı sorduğumda, 'Komisyon farkı' yanıtını aldım."
Denetim ve Şeffaflık Çağrısı
Tüketici hakları uzmanları, bu durumun hem vatandaş hem de devlet açısından olumsuz sonuçlar doğurduğunu belirtiyor. Yetkililere göre; aracı kurumların faaliyetlerinin denetim altına alınması, komisyon oranlarına üst sınır getirilmesi ve vergilendirmenin şeffaf bir şekilde yapılması gerekiyor.
