Ermenistan'ın Azerbaycan'a karşı askeri saldırısı sonucunda barış ve insanlık karşıtı suçlar, savaş suçları, saldırgan savaşın hazırlanması ve yürütülmesi, soykırım, savaş kanun ve kurallarını ihlal etme, ayrıca terörizm, terörizmi finanse etme, zorla iktidarı ele geçirme, zorla iktidarda kalma ve diğer çok sayıda suçu işlemekle suçlanan Ermenistan Cumhuriyeti vatandaşları Arayik Arutyunyan, Arkadi Gukasyan, Bako Saakyan, Davit İşhanyan, David Babayan, Levon Mnatsakanyan ve diğerlerinin hakkındaki ceza davalarına ilişkin açık mahkeme duruşması 28 Ağustos'ta devam etti.
Oxu.Az'ın AZƏRTAC'dan aktardığı habere göre, Bakü Askeri Mahkemesi'nde hakimler Zeynal Ağayev başkanlığında, Camal Ramazanov ve Anar Rzayev'den oluşan heyet (yedek hakim Günel Semedova) tarafından gerçekleştirilen mahkeme oturumunda sanıkların her biri bildikleri dilde tercüman ve savunmaları için avukatlarla temin edildi.
Oturumda sanıklar, savunucuları, mağdurların bir kısmı, onların yasal varisleri ve temsilcileri, ayrıca devlet suçlamasını savunan savcılar katıldı.
Hakim Zeynal Ağayev, sürece ilk kez katılan mağdurlara mahkeme heyetini, devlet suçlamasını savunan savcıları, tercümanları vb. tanıttı ve ayrıca onların yasalarca öngörülen haklarını ve görevlerini açıkladı.
Mahkeme oturumu, sanık Arkadi Gukasyan'ın ceza davası kapsamında soruşturma sırasında verdiği ifadeler ve ona ait diğer belgelerin okunmasıyla devam etti.
Sanık Arkadi Gukasyan soruşturma sırasındaki ifadesinde, sözde rejimin "başkanı" olarak herhangi bir "göreve atama" ile ilgili karar alma yetkisine sahip olduğunu belirtti. Yalnızca "savunma bakanı" görevine "atama" ve "görevden alma" Ermenistan Savunma Bakanlığı ve Ermenistan başkanı ile anlaşıldıktan sonra gerçekleşti.
Bölgeye silah ve mühimmatı yalnızca Ermenistan Savunma Bakanlığı'nın gönderdiğini söyleyen A. Gukasyan, ifadesinde sözde rejimin "savunma bakanlığı"nın fiilen Ermenistan Savunma Bakanlığı'nın bir parçası olarak hareket ettiğini vurguladı.
Ermenistan'dan silah, mühimmat ve diğer tüm teçhizatların Gorus-Laçın-Hankendi, Vardenis-Kelbecer-Ağdere-Hankendi karayolları kullanılarak bölgeye getirildiği belirtildi.
Sanık Arayik Arutyunyan'ın soruşturma sırasındaki ifadesinde, Birinci Karabağ Savaşı'nda ve sonraki dönemde Azerbaycan'ın o zamanlar işgal altında olan topraklarına Ermenistan'dan askeri güçlerin getirilip yerleştirildiği belirtildi. Nisan çatışmaları sırasında da Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri'ne karşı savaşan Ermenistan'a bağlı ve oradan finanse edilen askeri birlikler vardı. Silah, mühimmat, askeri teçhizat ve insan gücü desteği de her zamanki gibi Ermenistan'dan sağlandı.
A. Arutyunyan, 2020'deki 44 günlük savaş sırasında askerlere moral vermek için askeri kışlalara ve savaş alanlarına gittiğini, ancak tüm askeri emirlerin ve talimatların Ermenistan Savunma Bakanlığı ve genelkurmay başkanı tarafından verildiğini söyledi. O dönemde genelkurmay başkanının Onik Gosparyan olduğunu ve 44 günlük savaş sırasında tüm yönetici talimatların, emirlerin ve görevlerin onun tarafından verildiğini belirtti.
Toçka-U, Smerç, Skad ve diğer bu tür roket sistemleri sözde rejimin "savunma ordusunun" askeri cephanesinde yoktu. 44 günlük savaş sırasında iki Smerç roket sistemi Ermenistan'dan getirilerek Askeran'a yerleştirildi. Roket sistemini yöneten kişiler ve personel de Ermenistan askeri güçlerine aitti ve oradan getirildi.
Arayik Arutyunyan soruşturma ifadesinde, Terter ve Berde ilçelerinde, Gence ve Mingeçevir şehirlerinde, Goranboy, Beylegan ve diğer ilçelerin topraklarında bulunan, sivil halkın yoğun olarak yaşadığı bölgelere, sivil hedeflere, savunmasız bölgelere, hatta Bakü şehrinin de bulunduğu Abşeron yarımadası yönünde balistik füzelerin atılmasına ilişkin emirlerin Ermenistan'dan verildiğini belirtti.
Bildirildi ki, 4 Ekim 2020'de paylaştığı "Emrimle savunma ordusu bugün Gence şehrinde bulunan askeri hedefleri imha etmek için birkaç füze saldırısı düzenledi. Şimdiden sivil halk arasında masum kurbanların olmaması için ateşkes emri verdim. Düşman bundan örnek almazsa, düşmanın ordusunu parçalayarak, saf dışı bırakarak eşit ve güçlü darbeler indirmeye devam edeceğiz. Eylemlerimizde sonuna kadar kararlıyız" şeklindeki yazının metni Ermenistan Cumhuriyeti Savunma Bakanlığı Genelkurmay Başkanı Onik Gasporyan'ın önerisiyle hazırlanarak kendisine verilmiş, o da bu metni basın sözcüsü Vahram Pogasyan'a sunarak onun sayfasında yayınlamasını istemiş.
Belirttiğine göre, yaşanan süreçlere artık hiçbir etki imkanının kalmadığını gördüğü için 31 Ağustos 2023'te "istifa ederek" "başkanlıktan" vazgeçmiş.
Mahkeme oturumu, sanık Arayik Arutyunyan'ın basında ve sosyal medyada paylaştığı bilgiler ve ifadelerin açıklanmasıyla devam etmiş, fotoğraflar sunulmuş.
Daha sonra mahkeme oturumunda sanık Bako Saakyan'ın ön soruşturmada verdiği ifade açıklanmış.
İfadesine göre, 1988'den itibaren "Özgürlük hareketi"nin öncülerinden biri olarak tanındığı, 1990'da "öz savunma güçleri"ne katıldığı, 1992-1993 yıllarında sözde rejimin "öz savunma komitesi"nin komutan yardımcısı, 1993-1995 yıllarında sözde rejimin "savunma ordusu"nun "arka karargah komutanı", 1995-1996 yıllarında "savunma ordusu komutanının dış ilişkiler yardımcısı", 1996-1997 yıllarında 10. dağlık piyade tümeni komutanı yardımcısı, 1997-1999 yıllarında Ermenistan Cumhuriyeti içişleri ve milli güvenlik bakanının yardımcısı, 1999-2001 yıllarında sözde rejimin "içişleri bakanı", 2001-2007 yıllarında "milli güvenlik hizmetinin direktörü" görevlerinde çalıştığı belirtilmiş. 2007-2020 yıllarında sözde rejimin "başkanı" olmuş, ayrıca "devlet bakanı görevi"ni yürütmüş.
Ayrıca ifadesinde, Birinci Karabağ Savaşı sırasında yürütülen tüm askeri operasyonlara "öz savunma güçleri komitesinin", daha sonra "savunma ordusunun başkanı" olan Serj Sarkisyan, Ermenistan'ın savunma bakanları olmuş Vazgen Sarkisyan ve Vazgen Manukyan'ın liderlik ettiğini belirtmiş. O dönemde genel liderliği ise "Devlet Savunma Komitesi"nin başkanı olmuş Robert Koçaryan ve Ermenistan'ın o zamanki başkanı Levon Ter-Petrosyan yapmış.
Mahkeme süreci 29 Ağustos'ta devam edecek.
Belirtelim ki, Ermenistan devletinin, onun devlet kurumlarının yetkilileri, askeri güçleri ve yasadışı silahlı birliklerin doğrudan liderliği ve katılımı, sözlü-yazılı şekilde verdiği görev, talimat ve direktifleri, maddi, teknik, personel desteği, merkezi yönetimi temelinde ve ayrıca sıkı denetimi altında Azerbaycan topraklarında iç ve uluslararası hukuk normlarına aykırı şekilde, Azerbaycan'a askeri saldırı amacıyla kurulmuş, ayrıca Koçaryan Robert Sedrak, Sarkisyan Serj Azat, Manukyan Vazgen Mikael, Sarkisyan Vazgen Zaven, Babayan Samvel Andranik, Balasanyan Vitali Mikael, Balayan Zori Hayk, Ohanyan Seyran Muşeg, Karamyan Arşavir Surenoviç, Melkonyan Monte Çarlz ve diğerlerinin liderliği, doğrudan ve dolaylı katılımlarıyla Ermenistan devleti, bu arada söz konusu suç örgütü tarafından yürütülen saldırgan savaş sırasında işlenen çok sayıda suç olayına ilişkin ceza davası kapsamında 15 sanık suçlanmaktadır.
Bu kişiler, yani Arutyunyan Arayik Vladimir, Gukasyan Arkadi Arşavir, Saakyan Bako Sahak, İşhanyan Davit Ruben, Manukyan David Azatini, Babayan David Klimi, Mnatsakanyan Levon Henrikoviç, Beglaryan Vasili İvan, Gazaryan Erik Robert, Allahverdiyan Davit Nelson, Stepanyan Gurgen Homer, Balayan Levon Romik, Babayan Madat Arakeloviç, Martirosyan Garik Grigori, Paşayan Melikset Vladimir Azerbaycan Cumhuriyeti Ceza Kanunu'nun 100 (saldırgan savaşı planlama, hazırlama, başlatma ve yürütme), 102 (uluslararası korumadan yararlanan kişilere veya kuruluşlara saldırma), 103 (soykırım), 105 (nüfusu yok etme), 106 (kölelik), 107 (nüfusu sınır dışı etme veya zorla göç ettirme), 109 (zulüm), 110 (insanları zorla kaybetme), 112 (uluslararası hukuk normlarına aykırı özgürlükten mahrum bırakma), 113 (işkence), 114 (ücretli askerlik), 115 (savaş kanunlarını ve geleneklerini ihlal etme), 116 (silahlı çatışma sırasında uluslararası insani hukuk normlarını ihlal etme), 118 (askeri yağma), 120 (kasten adam öldürme), 192 (yasadışı girişimcilik), 214 (terörizm), 214-1 (terörizmi finanse etme), 218 (suç örgütü (organizasyon) kurma), 228 (yasadışı olarak silah, parçaları, mühimmat, patlayıcı maddeler ve cihazlar edinme, başkasına verme, satma, saklama, taşıma ve bulundurma), 270-1 (havacılık güvenliğine tehdit oluşturan eylemler), 277 (devlet adamına veya kamu görevlisine suikast), 278 (iktidarı zorla ele geçirme ve zorla tutma, devletin anayasal düzenini zorla değiştirme), 279. (yasalarda öngörülmeyen silahlı birlikleri ve grupları oluşturma) ve diğer maddeleriyle suçlanmaktadırlar.
Savaş cinayetleri işlemekle suçlanan Ermeni asıllı kişilerin ceza davası duruşması yapılıyor.
Oxu.Az'ın Report'tan aktardığı habere göre, dava Bakü Mahkeme Kompleksi'nde Bakü Askeri Mahkemesi hakimi Zeynal Ağayev'in başkanlığında gerçekleşiyor.
Hatırlatalım ki, önceki duruşmada mağdur kişiler ifade verdiler.
Belirtelim ki, onlar Ermenistan devleti ve silahlı kuvvetleri, ayrıca Ermenistan tarafından Azerbaycan'ın işgal edilmiş topraklarında kurulan sözde Dağlık Karabağ cumhuriyeti ve onun yasadışı silahlı birlikleri tarafından Azerbaycan'a ve halkına karşı barış ve insanlık karşıtı suçlar, savaş suçları, bunun yanı sıra saldırgan savaş yürütme, soykırım, nüfusu zorla göç ettirme, zulüm, işkence, askeri yağma ve diğer yasadışı eylemlerle suçlanıyorlar.
Hatırlatalım ki, Ermenistan Cumhuriyeti ve silahlı kuvvetleri, ayrıca Ermenistan'ın kurduğu yasadışı "Dağlık Karabağ cumhuriyeti" ve onun yasadışı silahlı birlikleri tarafından işlenen suçlarla suçlanan 15 kişi - Arkadi Arşaviri (Arşaviroviç) Gukasyan, Arayik Vladimiri (Vladimiroviç) Arutyunyan, Bako Saaki (Saakoviç) Saakyan, Davit Rubeni (Rubenoviç) İşxanyan, Davit Klimi (Klimoviç) Babayan, Lyova Henrixi (Henrixoviç) Mnatsakanyan, Davit Azati (Azatoviç) Manukyan, Garik Grigori (Grigoroviç) Martirosyan, Melikset Vladimiri (Vladimiroviç) Paşayan, Davit Nelsoni (Nelsonoviç) Allahverdiyan, Gurgen Omerosi (Omerosoviç) Stepanyan, Levon Romiki (Romikoviç) Balayan, Madat Arakeli (Arakeloviç) Babayan, Vasili İvani (İvanoviç) Beglaryan ve Erik Roberti (Robertoviç) Gazaryan'a karşı Azerbaycan Cumhuriyeti Ceza Kanunu'nun 100 (saldırgan savaşı planlama, hazırlama, başlatma ve yürütme), 102 (uluslararası korumadan yararlanan kişilere veya kuruluşlara saldırma), 103 (soykırım), 105 (nüfusu yok etme), 106 (kölelik), 107 (nüfusu sınır dışı etme veya zorla göç ettirme), 109 (zulüm), 110 (insanları zorla kaybetme), 112 (uluslararası hukuk normlarına aykırı özgürlükten mahrum bırakma), 113 (işkence), 114 (ücretli askerlik), 115 (savaş kanunlarını ve geleneklerini ihlal etme), 116 (silahlı çatışma sırasında uluslararası insani hukuk normlarını ihlal etme), 118 (askeri yağma), 120 (kasten adam öldürme), 192 (yasadışı girişimcilik), 214 (terörizm), 214-1 (terörizmi finanse etme), 218 (suç örgütü kurma), 228 (silah, parça ve mühimmat ile patlayıcı madde ve düzenekleri yasa dışı şekilde edinme, başkasına verme, satma, bulundurma, taşıma ve taşıyarak gezdirme), 270-1 (havacılık güvenliğine tehdit oluşturan eylemler),
277 (devlet veya kamu görevlisinin hayatına kast), 278 (iktidarı zorla ele geçirme, zorla elde tutma ve devletin anayasal düzenini zorla değiştirme), 279 (yasalarca öngörülmemiş silahlı birlikler ve gruplar oluşturma) ve diğer maddelerle suçlanıyorlar.
