Ermenistan'ın Azerbaycan'a karşı askeri saldırısı sonucunda barış ve insanlığa karşı işlenen suçlar, savaş suçları, saldırgan savaşın hazırlanması ve yürütülmesi, soykırım, savaş hukukunun ve kurallarının ihlali, ayrıca terörizm, terörizmin finansmanı, iktidarı zorla ele geçirme ve zorla elde tutma gibi birçok suç işlemekle suçlanan Ermenistan Cumhuriyeti vatandaşları Araik Arutyunyan, Arkadi Gukasyan, Bako Saakyan, Davit İşhanyan, David Babayan, Levon Mnatsakanyan ve diğerleri hakkında açılan ceza davalarının kamuya açık mahkeme duruşması 29 Mayıs'ta devam etti.
Oxu.Az'ın AZƏRTAC'tan aktardığı habere göre, Bakü Askeri Mahkemesi'nde hakimler Zeynal Agayev başkanlığında, Camal Ramazanov ve Anar Rzayev'den oluşan heyetle (Yedek Hakim Günel Samedova) gerçekleştirilen duruşmada sanıkların her birine kendi konuştukları dili bilen tercümanlar ve savunmaları için avukatlar sağlandı.
Duruşmada sanıklar, onların avukatları, bazı mağdurlar, onların yasal temsilcileri ve avukatları, ayrıca İddia Makamı savcıları yer aldı.
Hakim Zeynal Agayev, ilk kez duruşmaya katılan mağdurlara mahkeme heyetini, İddia Makamı savcılarını, tercümanları vs. tanıttı ve yasalar gereği sahip oldukları hak ve yükümlülükleri açıkladı.
Başsavcı Büyük Yardımcısı Vüsal Aliyev, mahkeme sürecinin Azerbaycan'ın sivil vatandaşlarına karşı işlenen terör ve diğer suçları kapsayacak şekilde, ayrıca soruşturmanın iki bölümü çerçevesinde mağdurların sorgulanması ve ilgili belgelerin incelenmesiyle devam edilmesini önerdi. Bu kapsamda, 2016 yılında "Nisan çatışmaları" olarak bilinen dönemde işlenen terör eylemleri ve diğer suçlar ile 2020 yılının Temmuz ayında "Tovuz çatışmaları" olarak adlandırılan dönemde gerçekleştirilen terör eylemleri ve suçlarla ilgili mağdurların ifadelerinin alınmasına başlandı.
Mağdur Elmir Abbasov, 2016'daki Nisan çatışmaları sırasında Terter ilçesinde asker olarak görev yaparken yaralandığını ifade etti.
İddia Makamı Savcısı Vüsal Abdullayev'in sorusuna cevaben, 1 Nisan'dan 2 Nisan'a geçen gece Ermenistan silahlı kuvvetlerinin provokasyon yaptığını ve ateş açtığını belirtti ve şöyle dedi: "Biliyorsunuz ki, savaş ve çatışma kurallarına göre, sadece askeri birlikler birbiriyle çatışmalıdır. Ama onlar köylere, sivillerin yaşadığı yerlere yasaklı mühimmatlar, zehirli ve yakıcı mermilerle saldırdı. Ermenistan silahlı kuvvetleri, yasaklanmış mühimmatları kitlesel olarak kullanıyordu.
"Şrapnel tipi" dediğimiz mühimmatların içinde dökme demir parçalarının yanı sıra, bir mermide 2 binden fazla iğne yer alıyordu. Bu iğneler, cilde batmadan, sadece elle dokunmakla bile zehirlenmeye sebep olabilecek türdendir. Eğitimlerimiz sırasında bu iğnelerin videolu anlatımıyla bize gösterilmişti."
O, İddia Makamı savcılarının, mağdur avukatlarının, savunma tarafının ve sanıkların sorularını yanıtladığı bildirildi. Sanık Levon Mnatsakanyan, sorular esnasında Nisan çatışmalarına katıldığını belirterek, "Ben 2016'daki operasyonlara katıldım ve "ordu komutanıydım". Açıkça söylemek gerekirse, söylenen olayları ilk defa duyuyorum" dedi.
Mnatsakanyan, olay anında Elmir Abbasov'un hangi askeri görevi yaptığını ve rütbesini sordu. Mağdur, o sırada topçu birliğinde batarya komutanı olduğunu ve Yüzbaşı rütbesinde görev yaptığını ifade etti.
Mağdur Abbas Allahverdiyev ifadesinde, yaşadığı Tapgaragoyunlu köyünün Ermeniler tarafından düzenli olarak top ve diğer silahlarla bombalandığını belirtti. Başsavcılık İddia Makamı Dairesi Başkanlığı'nda Şube Müdürü Nasir Bayramov'un bir sorusuna cevaben, devletin 2013 yılında ateş altında kalan köye doğru taş duvar çekmesine rağmen Ermenistan ordusunun düzenli olarak ateş etmeye devam ettiğini söyledi. 2 Nisan 2016 gecesi Ermeniler Ağdere yönünden ateş açtılar ve 3 Nisan akşamı Ermenistan silahlı kuvvetlerinin attığı mermilerden biri evinin avlusuna düşerek patladı. Bunun sonucunda sağ gözünün altından yaralandı, evi ve çiftliği ciddi şekilde hasar gördü.
Allahverdiyev, sanık David Manukyan'ın köyün sınırlarıyla ilgili sorularını cevapladı. Manukyan köyden İnceçay'ın geçip geçmediğini sordu. Allahverdiyev, köyden İnceçay Nehri'nin geçtiğini belirtti.
Mağdur Elvin Kerimov, Ermenistan silahlı kuvvetlerinin yaşadığı Fuzuli bölgesindeki Alhanlı köyünü defalarca yoğun topçu ateşiyle bombaladığını söyledi. 4 Nisan 2016'da saat 16:00 civarında evinden çıkarken komşusunun bahçesine bir mermi düşüp patladı ve şarapnel sağ dizine isabet etti. O gün hastaneye kaldırıldı.
Bakü ilçe mahkemelerinde İddia Makamı Şubesi'nin Savcısı Terane Mammadova'nın sorularını yanıtlayan Kerimov, köylülerin tarım işleriyle uğraşırken Ermenistan askerler tarafından ateş edildiğini kaydetti.
Sanık Levon Mnatsakanyan, mağdura "Bölgede kaç tane atış mevzisi vardı?" diye sordu. Kerimov, "Atış mevzilerini, mevzilerimizi saymadım, bu yüzden bunu biliyorum" diyerek soruyu yanıtladı.
Sanık David Babayan, Kerimov'a köyde kaç kişinin yaşadığını sordu. Mağdur, köy sakinlerinin tam sayısını bilmediğini söyledi.
Mağdur Anar Abdullayev, yaşadığı Ağdam ilçesindeki Çemenli köyünün eski temas hattına yakın olduğunu belirtti. Köy, Ermenistan silahlı kuvvetleri tarafından düzenli olarak ateş altındaydı. 27-28 Nisan 2016 gecesi, bahçedeyken mahallede yaşayan dayısı Hüseyin'in bahçesine bir mermi düştü ve patladı. Sırtına bir mermi parçasının çarptığını hissetti ve bilincini kaybetti. Uyandığında hastanede olduğunu gördü. Daha sonra komşusunun onu kendi arabasıyla hastaneye getirdiğini öğrendi.
Mağdur Sirdaş Kerimov, 27-28 Nisan 2016 gecesi Ermenistan silahlı kuvvetlerinin Ağdam ilçesindeki Çemenli köyüne ateş etmeye başladığını söyledi. Sabah saat 3 civarında, komşuları Famil Mustafayev (mağdurun kuzeni), Ali Huseynov (dayısı), Zahir Rahimov, Anar Abdullayev ve diğerleriyle birlikte Zahir'in evinden yaklaşık 100 metre uzaklıktaki soğan tarlasındaydılar. Oradan, Ermenilerin Grad mermileri ateşlediği görüldü. Sabah saat 4 civarında, mermilerden biri yakınlarına düşüp patladı. Sonuç olarak, Famil Mustafayev olay yerinde öldü ve Karimov da dahil olmak üzere diğer kişiler yaralandı. Ali Huseynov da ertesi gün hastanede hayatını kaybetti. İddia Makamı Savcısı Fuad Musayev'in bir sorusuna yanıt olarak, Karimov o sırada bölgenin Ermenistan silahlı kuvvetleri tarafından yoğun bir şekilde ateş altına alındığını söyledi.
Sanık David Manukyan, Kerimov'a ne zaman yaralandığını sordu. Tekrar 27-28 Nisan 2016 gecesi yaralandığını söyledi. Manukyan, yaşadığı köye 1994-2016 yılları arasında ateş açılıp açılmadığını sordu. Kerimov, o yıllarda köye ateş açıldığını söyledi.
Mağdur Zahir Rahimov, 28 Nisan 2016 gecesi, yaşadığı Ağdam bölgesindeki Çemenli köyünde, Ali Hüseynov, Famil Mustafayev, Sirdaş Kerimov ve Adil Mammadov adlı köylülerle birlikte bulunduğu yerin yakınına bir merminin düşüp patladığını söyledi. Bunun sonucunda Famil Mustafayev öldürüldü ve Ali Hüseynov ağır yaralar aldı ve daha sonra hayatını kaybetti. Olay sırasında kendisi, Sirdaş ve Adil şarapnel yaraları aldı. Düşmanın ateşlediği mermilerden biri evinin duvarlarına zarar verdi, pencereleri ve ahırın çatısını parçaladı ve böylece ona zarar verildi.
Moladan sonra sanık Davit İşhanyan söz aldı. O, diğer sanık David Babayan ile 26 Mayıs'ta yapılan mahkeme oturumunun protokollerini öğrenmek istediğini söyledi.
Hakim Zeynal Aghayev, Ermeni tercümanın katılımıyla mahkeme oturumunun protokollerini öğrenmek için koşulların oluşturulacağını söyledi.
Mağdur Simran Guliyev, 4 Nisan 2016'da Ermeni silahlı kuvvetlerinin yaşadığı bölgeye tekrar büyük kalibreli silahlar ateşlediğini kaydetti. O gün, saat 20:00 civarında evinden çıktığında ve kapıdan 4-5 metre uzaktayken, önündeki yere -20 metre uzaklıkta- bir mermi düştü ve patladı. O anda sağ dizinde keskin bir ağrı hissetti. Ailesi onu ilçr merkez hastanesine götürdü. Dizine bir top mermisinin şarapnelinin girdiği bulundu.
Mağdur Mahbub Orucova, 17 Temmuz 2020 günü saat 14.30'da Ermenistan silahlı kuvvetleri tarafından Gazah ilçesine bağlı Bala Caferli köyünün karşısındaki bölgelerden fırlatılan roketatarlı bir cihazın havada patlaması sonucu, cihazdan kopan parçaların bir kısmının Gazah ilçesine bağlı Hanlıklar köyünde yaşadığı evin çatısına çarptığını belirtti.
O, Başsavcı Özel Görevler Yardımcısı Tugay Rahimli'nin sorusunu yanıtlarken, köyde veya yakınında askeri birlik olmadığını belirtti.
Mağdur Selmina Aliyeva, 17 Temmuz 2020 günü Ermenistan silahlı kuvvetleri tarafından atılan bir top mermisinin şarapnelinin Gazah ilçesine bağlı Hanlıklar köyünde yaşadığı evin çatısına çarptığını belirtti. O, savcıların sorularını yanıtlarken, yaşadığı köyde askeri birlik olmadığını vurguladı.
Mağdur Vügar Sultanlı, Tovuz çatışmaları sırasında - 14 Temmuz 2020'de - şehit olan subaylarımız Tugeneral Polad Haşimov, Albay Ilgar Mirzayev ve diğerlerinin tahliyesi zamanı Ermenistan silahlı kuvvetleri tarafından üzerlerine ateş açıldığını ve yakına düşen bir merminin patlaması sonucu yaralandığını belirtti. "Tahliyemiz zordu. Düşman topçularının ambulanslarımıza ve genel olarak sağlık personelimize ateş açtığını vurgulamak istiyorum. Bu da uluslararası insancıl hukuk tarafından yasaklanmış olup bir savaş suçu olarak kabul edilmektedir.
Sadece şehitlerimizin değil, yaralı askerlerimizin de tahliyesi sırasında, tüm yollar düşmanın sürekli top ve havan ateşi altındaydı."
Sanık David Manukyan şehit Polad Haşimov'un hayatını kaybetmesi ile ilgili "Duyduğum kadarıyla hem iyi bir asker hem de iyi bir insandı" dedi ve olayın gece mi yoksa gündüz mü meydana geldiğini sordu.
Mağdur, olayın gündüz meydana geldiğini söyledi.
Mağdur Muhammedali İmanov, yaşadığı Ağdam'ın Mahrızli köyünün Ermenistan silahlı kuvvetleri tarafından düzenli olarak ateşe maruz kaldığını söyledi.
İmanov, "27 Nisan 2016'da akşam saatlerinde tekrar ateş açıldı. Gece saatlerinde oğlu Anar, komşuları Siyaset ve Adalet ile birlikte, diğer komşusu Teyyub'un evine gitti. 28 Nisan'da, sabah saat 5 civarında, bir mermi Teyyub'un evine isabet etti ve patladı, bunun sonucunda kafası yaralandı" diye kaydetti.
O, sanık Levon Mnatsakanyan'ın "Sadece sizin köyünüze mi ateş açtılar yoksa diğer köylere de mi?" sorusuna "Evet, diğer köylere de ateş açtılar" cevabını verdi.
Mağdur Kamil Cahanov, 17 Temmuz 2020'de saat 14.30'da Ermenistan askerlerinin ateşlediği merminin patlaması sonucu parçaların bir kısmının Gazah ilçesindeki Hanlıklar köyünde yaşadığı evin çatısına isabet ettiğini belirtti.
O, "Geçmişte hayvan otlatmaya gittiğimde Ermenistan askerleri ateş açardı" diye sözlerine ekledi.
Mağdur Aziz Şirinov, Gazah ilçesindeki Hanlıklar köyünde yaşadığı evin Tovuz çatışmaları sırasında Ermenistan askerlerinin ateşlediği merminin patlaması sonucu hasar gördüğünü belirtti.
Mağdurlarla ilgili tıbbi uzman görüşleri de mahkemede açıklandı.
Daha sonra Başsavcı Büyük Yardımcısı Vüsal Aliyev'in katılımıyla, Nisan 2016'da Ermenistan silahlı kuvvetleri tarafından sivillerin bulunduğu alanların ateş altına alınması sonucu öldürülen Azerbaycan vatandaşlarıyla ilgili olay yeri incelemesi ve diğer protokoller hakkında uzman görüşleri incelendi. Bunlar arasında, 1983 doğumlu Rahimov Orhan Valerik oğlu, 1990 doğumlu Esadlı Ferman Elçin oğlu, 2000 doğumlu Hasanlı Turana Kamandar kızı, 1954 doğumlu Dadaşov Garaş Şahmar oğlu, 1967 doğumlu Mustafayev Famil Ali oğlu, 1942 doğumlu Hüseynov Ali Müseyib oğlu'nun öldürülmesi ve diğer kişilerin yaralanmalarıyla ilgili protokoller de dahil olmak üzere belgeler yer alıyor.
Duruşma 30 Mayıs'ta devam edecek.
Askeri cinayetler işlemekle suçlanan Ermeni asıllı kişilerin ceza davası duruşması yapılıyor.
Oxu.Az Report'a dayanarak bildiriyor ki, dava Bakü Mahkeme Kompleksinde Bakü Askeri Mahkemesi hakimi Zeynal Ağayev'in başkanlığında gerçekleşiyor.
Hatırlatalım ki, önceki duruşmada mağdurlar ifade vermişlerdi.
Belirtelim ki, onlar Ermenistan devleti ve silahlı kuvvetleri, aynı zamanda Ermenistan tarafından Azerbaycan'ın işgal edilmiş topraklarında kurulan sözde Dağlık Karabağ cumhuriyeti ve onun yasadışı silahlı birlikleri tarafından Azerbaycan'a ve halkına karşı barış ve insanlık aleyhine suçlar, savaş suçları, aynı zamanda saldırgan savaş yürütme, soykırım, nüfusu zorla göç ettirme, zulüm, işkence, askeri yağma ve diğer yasadışı eylemlerle suçlanıyorlar.
Hatırlatalım ki, Ermenistan Cumhuriyeti ve silahlı kuvvetleri, aynı zamanda Ermenistan'ın kurduğu yasadışı "Dağlık Karabağ cumhuriyeti" ve onun yasadışı silahlı birlikleri tarafından işlenen suçlarla suçlanan 15 kişi - Arkadi Arşaviri (Arşaviroviç) Gukasyan, Arayik Vladimiri (Vladimiroviç) Arutyunyan, Bako Saaki (Saakoviç) Saakyan, Davit Rubeni (Rubenoviç) İşxanyan, Davit Klimi (Klimoviç) Babayan, Lyova Henrixi (Henrixoviç) Mnatsakanyan, Davit Azati (Azatoviç) Manukyan, Garik Grigori (Grigoroviç) Martirosyan, Melikset Vladimiri (Vladimiroviç) Paşayan, Davit Nelsoni (Nelsonoviç) Allahverdiyan, Gurgen Omerosi (Omerosoviç) Stepanyan, Levon Romiki (Romikoviç) Balayan, Madat Arakeli (Arakeloviç) Babayan, Vasili İvani (İvanoviç) Beglaryan ve Erik Roberti (Robertoviç) Gazaryan'a karşı Azerbaycan Cumhuriyeti Ceza Kanunu'nun 100 (saldırgan savaşı planlama, hazırlama, başlatma ve yürütme), 102 (uluslararası korumadan yararlanan kişilere veya kuruluşlara saldırma), 103 (soykırım), 105 (nüfusu yok etme), 106 (kölelik), 107 (nüfusu sınır dışı etme veya zorla göç ettirme), 109 (zulüm), 110 (insanları zorla kaybetme), 112 (uluslararası hukuk normlarına aykırı özgürlükten mahrum bırakma), 113 (işkence), 114 (ücretli askerlik), 115 (savaş kanunlarını ve geleneklerini ihlal etme), 116 (silahlı çatışma sırasında uluslararası insani hukuk normlarını ihlal etme), 118 (askeri yağma), 120 (kasten adam öldürme), 192 (yasadışı girişimcilik), 214 (terörizm), 214-1 (terörizmi finanse etme), 218 (suç örgütü (organizasyon) kurma), 228 (yasadışı olarak silah, silah parçaları, mühimmat, patlayıcı maddeler ve cihazlar edinme, başkasına verme, satma, saklama, taşıma ve bulundurma), 270-1 (havacılık güvenliğine tehdit oluşturan eylemler), 277 (devlet adamına veya kamu görevlisine suikast), 278 (zorla iktidarı ele geçirme ve zorla elde tutma, devletin anayasal düzenini zorla değiştirme), 279 (yasalarda öngörülmeyen silahlı birlikler ve gruplar oluşturma) ve diğer maddelerle suçlanıyorlar.
