Ermenistan Cumhuriyeti vatandaşları Arayik Harutyunyan, Arkadi Gukasyan, Bako Saakyan, Davit İşhanyan, Davit Babayan, Levon Mnatsakanyan ve diğerleri hakkında, Ermenistan'ın Azerbaycan'a yönelik askeri saldırısı sonucu barışa ve insanlığa karşı suç, savaş suçu, saldırı savaşı hazırlama ve yürütme, soykırım, savaş kanun ve kurallarını ihlal etme, terörizm, terörizmin finansmanı, iktidarı zorla ele geçirme, iktidarı zorla elinde tutma ve diğer çok sayıda suç işlemekle suçlanan ceza davalarına ilişkin açık yargılamanın inceleme oturumu 30 Haziran'da devam etti.
Oxu.Az'ın AZƏRTAC'dan aktardığı habere göre, Bakü Askeri Mahkemesi'nde hakimler Zeynal Agayev başkanlığında ve Cemal Ramazanov ile Anar Rzayev'den (Yedek hakim Günel Samedova) oluşan mahkeme duruşmasında, sanıkların her birine bildikleri dilde birer tercüman ve savunmaları için avukatlar sağlandı.
Duruşmaya sanıklar, savunma avukatları, mağdurlardan bazıları, yasal mirasçıları ve temsilcileri ile İddia Makamı savcıları katıldı.
Mahkeme duruşmasında, ilk olarak sanık Arayik Harutyunyan'a savunma avukatı tarafından sorular yöneltildi. Sorulara yanıt olarak A. Harutyunyan, Ermenistan silahlı kuvvetleri tarafından işgal edilen Azerbaycan topraklarında kurulan sözde örgütün "savunma bakanı"na 2020 yılında Ermenistan Cumhurbaşkanı tarafından tümgeneral rütbesi verildiğini söyledi.
Sözde rejimin "ordusunun" (Ermenistan Cumhuriyeti silahlı kuvvetleri - ed.) böyle bir karar alma yetkisine sahip olmadığını söyledi ve ekledi: "Celal Harutyunyan'a Ermenistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Armen Sarkisyan tarafından tümgeneral rütbesi verildi. Cumhurbaşkanı bu emri Başbakan'ın sunumu üzerine imzaladı."
Sanık ayrıca sözde kurumun askeri suçları değerlendirmek için bir "askeri polis", bir "askeri savcılık" ve bir "askeri mahkeme"ye sahip olmadığını söyledi: "Askeri polis, Ermenistan silahlı kuvvetlerinin bir kurumudur. Askeri savcılık da Ermeni Savcılığı bünyesinde faaliyet gösteriyordu. Genel mahkeme işlemlerinin Syunik mahkemesinde yürütüldüğünü düşünüyorum. Yani Karabağ'da böyle bir mahkeme işlemi yürütülmüyordu."
Avukatının, 44 günlük savaştan sonra Ermenistan silahlı kuvvetleri tarafından işgal edilen Azerbaycan topraklarında yaşayan Ermenilerin Azerbaycan Cumhuriyeti'ne entegrasyonuyla ilgili sorusuna yanıt verirken, oradaki bazı grupların intikam peşinde olduğunu söyledi: "Çok aşırılıkçı gruplar vardı. İntikam almaya hazırdılar (intikam - ed.) ve bu tür olaylar yaşandı. Çok yapıcı olan insanlarımız vardı. Beni ihanetle ve işbirlikçilikle suçlayan insanlar vardı. Ancak nüfusun başka bir alternatif olmadığını anlayan bir kesimi de vardı. Bana duyulan güven seviyesindeki düşüş sonunda öyle bir noktaya geldi ki "istifa ettim."
A. Harutyunyan, avukatın "İstifa"dan önce suikast var mıydı?" sorusuna şu şekilde cevap verdi: "Suikast yoktu ama... Çekim kaydına da düştü, bundan bahsetmek istemiyorum, sessiz kalmayı tercih ediyorum."
Başka bir savunma avukatı, A. Harutyunyan'a sözde rejimin "lideri" olarak emrinde bir askeri birlik, manga vb. olup olmadığını sordu. Sanık, emrinde yalnızca "polis" ve "ulusal güvenlik servisi" olduğunu söyledi.
Avukatın "Tüm askeri birleşmeler Ermenistan ordusuna bağlımıydı?" sorusuna "Evet" cevabını verdi.
Daha sonra sanık Arkadi Gukasyan kürsüye davet edildi. Başsavcılık İddia Makamı Savcısı Fuad Musayev ona sorular sordu. A. Gukasyan, sorulara yanıt olarak, sözde rejimin "lideri" olduğu dönemde, tarım ve sanayi sektörlerinde küçük şirketlerin yanı sıra büyük şirketlerin de bulunduğunu belirtti. Base Metals şirketinin faaliyetlerinden bahsetti. "Burada keşif çalışmalarını yürüten şirket, bu yatakları geliştirme konusunda öncelik hakkına sahipti. Mesele şu ki, sadece "Base Metals" şirketi jeolojik keşif çalışmaları yürütüyordu ve bu nedenle bu alanları geliştirme konusunda öncelik hakkına sahipti. O zamanlar, bu yönde çalışmak isteyen başka bir şirket yoktu. Tek şirket oydu."
A. Gukasyan, Base Metals şirketinin, o zamanlar Ermenistan'ın işgali altında olan Azerbaycan'ın egemen topraklarında 2001 veya 2002'de faaliyete geçtiğini ve 2012'ye kadar Heyvali yatağından bakır çıkardığını söyledi.
Şirketin mevduata yaptığı yatırım miktarıyla ilgili olarak şunları söyledi: "Tam olarak söyleyemem ama buraya onlarca milyon dolar yatırıldı. Yanılmıyorsam orada yaklaşık 2 bin çalışan çalışıyordu. "Bütçe gelirleri" de oldukça büyük bir rakam içeriyordu. Şirketin müdürü Mkrtumyan'dı (Artur Mkrtumyan kastediliyor - ed.), sahibi ise Valeri Mejlumyan'dı."
A. Gukasyan ayrıca elde edilen bakırın Ermenistan'a götürüldüğünü kaydetti.
Sanık, 2012 yılında Heyvali yatağındaki bakırın tükendiğini ancak şirketin bu ve diğer alanlarda faaliyet göstermeye devam ettiğini söyledi.
A. Ghukasyan ayrıca İsviçre doğumlu Ermeni iş adamı Vartan Srmakesh'in sözde rejim topraklarındaki faaliyetlerinden bahsetti. Ermenistan'daki Artsakhbank ve Armswissbank'ın sahiplerinden biri olduğunu söyledi. Yaklaşık 20-25 kişiyi istihdam eden Hankendi'deki bir işletmenin başındaydı. İş adamı ayrıca Ermenistan'ın işgal ettiği Azerbaycan topraklarında bir balık çiftliği kurdu.
Sözde rejimin mobil operatörü Karabağ Telekom'un faaliyetlerinden bahseden sanık, sahibinin Lübnanlı bir Ermeni olduğunu söyledi: "O zamanlar Ermenistan'da çalışıyorlardı, bize de yatırım yapıyorlardı."
O, 2020 yılında Bako Saakyan ile birlikte sığınakta Arayik Harutyunyan ile görüştüğünü söyledi: "Arayik Harutyunyan, bunu Ermenistan liderliğine iletmemiz ve bu savaşı durdurmak için ellerinden gelen her şeyi yapmalarını istememiz gerektiğini söyledi. Bu sadece Arayik Harutyunyan'ın talebi değildi, birçok kişi bize yaklaştı ve sordu."
Sanık, 18-20 Ekim tarihlerinde B. Saakyan ile birlikte Erivan'a gittiklerini ve Başbakan Nikol Paşinyan ile görüştüklerini ve kendisine şu talebi ilettiklerini söyledi: "Bu savaşı durdurmak için elinden gelen her şeyi yapmasını istedik."
Başsavcı Özel Görevler Yardımcısı Tugay Rahimli'nin sorularını yanıtlayan A. Gukasyan, sözde rejimin "lideri" olarak "Hayastan" Tüm Ermeni Fonu'nun (bu fon 1992'de Ermenistan Cumhurbaşkanı Levon Ter-Petrosyan'ın kararnamesiyle kurulmuştur - ed.) Mütevelli Heyeti üyesi olduğunu belirtti.
Fonun Mütevelli Heyeti'nde Ermenistan Cumhurbaşkanı, Başbakan, Parlamento Başkanı, Maliye Bakanı, iki Katolikos, tanınmış Ermeni diasporası örgütlerinin başkanları ve diğer kişilerin (toplam 30-40 kişi) yer aldığını sözlerine ekledi. Ayrıca fonun bir zamanlar Ermenistan tarafından işgal edilen Azerbaycan topraklarında yaptığı çalışmalardan da bahsetti. Bunlar arasında Ermenistan'ı sözde rejime bağlayan bir yol inşa etmek, okul inşa etmek vb. vardı. Sanık, fon için bağışların teletonlar aracılığıyla toplandığını ve kendisinin de teletonlara katıldığını belirtti. ABD (Los Angeles), Fransa (Paris), Almanya, Avusturya, İsviçre'de teletonlar düzenlendiğini söyledi: "İnsanlar teletonlar aracılığıyla bağışta bulundu, biri 5 dolar, diğeri 10.000 dolar ve diğeri 50.000 dolar verdi."
A. Gukasyan, 2001 yılında Ermenistan tarafından işgal edilen Azerbaycan topraklarının yerleşimine ilişkin on yıllık bir stratejik planın kabul edildiğini doğruladı. Ancak, bu kararın sözde rejimin topraklarından ayrılanları geri döndürmek amacıyla alındığını iddia etti. Aynı zamanda, Ermenistan'dan sözde rejimin topraklarına kalıcı ikamet için gelen insanlar olduğunu da kabul etti.
A. Ghukasyan'ın dairesinin incelenmesi sırasında bulunan Ermenice belge - Ermenistan tarafından işgal edilen Azerbaycan topraklarının yerleşimini gösteren bir harita - mahkemede incelendi. Çeşitli bölgeleri ve aile ve ikamet edenlerin sayısını gösteriyor.
Savcının sorularını yanıtlayan A. Gukasyan, böyle bir belgeyi hatırlamadığını belirterek, "Bu benim zamanımdan kalma bir belge değil. Belki de 2015-2016'dan kalma bir belgedir." dedi.
Duruşma 3 Temmuz'da devam edecek.
Savaş cinayetleri işlemekle suçlanan Ermeni asıllı kişilerin ceza davası duruşması yapılıyor.
Oxu.Az Report'a dayanarak bildiriyor ki, dava Bakü Mahkeme Kompleksi'nde Bakü Askeri Mahkemesi hakimi Zeynal Ağayev'in başkanlığında gerçekleşiyor.
Hatırlatalım ki, önceki duruşmada mağdurlar ifade vermişti.
Belirtelim ki, onlar Ermenistan devleti ve silahlı kuvvetleri, ayrıca Ermenistan tarafından Azerbaycan'ın işgal edilmiş topraklarında kurulan sözde Dağlık Karabağ cumhuriyeti ve onun yasadışı silahlı birlikleri tarafından Azerbaycan'a ve halkına karşı barış ve insanlık karşıtı suçlar, savaş suçları, bunun yanı sıra saldırgan savaş yürütme, soykırım, nüfusu zorla göç ettirme, zulüm, işkence, askeri yağma ve diğer yasadışı eylemlerle suçlanıyorlar.
Ermenistan Cumhuriyeti ve silahlı kuvvetleri, ayrıca Ermenistan'ın kurduğu yasadışı "Dağlık Karabağ cumhuriyeti" ve onun yasadışı silahlı birlikleri tarafından işlenen suçlarla suçlanan 15 kişi - Arkadi Arşaviri (Arşaviroviç) Gukasyan, Arayik Vladimiri (Vladimiroviç) Arutyunyan, Bako Saaki (Saakoviç) Saakyan, Davit Rubeni (Rubenoviç) İşxanyan, Davit Klimi (Klimoviç) Babayan, Lyova Henrixi (Henrixoviç) Mnatsakanyan, Davit Azati (Azatoviç) Manukyan, Garik Grigori (Grigoroviç) Martirosyan, Melikset Vladimiri (Vladimiroviç) Paşayan, Davit Nelsoni (Nelsonoviç) Allahverdiyan, Gurgen Omerosi (Omerosoviç) Stepanyan, Levon Romiki (Romikoviç) Balayan, Madat Arakeli (Arakeloviç) Babayan, Vasili İvani (İvanoviç) Beglaryan ve Erik Roberti (Robertoviç) Gazaryan'a karşı Azerbaycan Cumhuriyeti Ceza Kanunu'nun 100 (saldırgan savaşı planlama, hazırlama, başlatma ve yürütme), 102 (uluslararası korumadan yararlanan kişilere veya kuruluşlara saldırma), 103 (soykırım), 105 (nüfusu yok etme), 106 (kölelik), 107 (nüfusu sınır dışı etme veya zorla göç ettirme), 109 (zulüm), 110 (insanları zorla kaybetme), 112 (uluslararası hukuk normlarına aykırı özgürlükten mahrum bırakma), 113 (işkence), 114 (ücretli askerlik), 115 (savaş kanunlarını ve geleneklerini ihlal etme), 116 (silahlı çatışma sırasında uluslararası insani hukuk normlarını ihlal etme), 118 (askeri yağma), 120 (kasten adam öldürme), 192 (yasadışı girişimcilik), 214 (terörizm), 214-1 (terörizmi finanse etme), 218 (suç örgütü (organizasyon) kurma), 228 (yasadışı olarak silah, parçaları, mühimmat, patlayıcı maddeler ve cihazlar edinme, başkasına verme, satma, saklama, taşıma ve bulundurma), 270-1 (havacılık güvenliğine tehdit oluşturan eylemler), 277 (devlet adamına veya kamu görevlisine suikast), 278 (iktidarı zorla ele geçirme ve zorla tutma, devletin anayasal düzenini zorla değiştirme), 279 (yasalarda öngörülmeyen silahlı birlikler ve gruplar oluşturma) ve diğer maddeleriyle suçlanıyorlar.
