Ermenistan'ın Azerbaycan'a karşı askeri saldırısı sonucunda barış ve insanlığa karşı suçlar, savaş suçları, saldırgan savaşın hazırlanması ve yürütülmesi, soykırım, savaş kanun ve kurallarının ihlali, ayrıca terör, terörün finansmanı, iktidarı zorla ele geçirme, zorla elde tutma ve diğer birçok suçu işlemekle suçlanan Ermenistan Cumhuriyeti vatandaşları Araik Harutyunyan, Arkadi Gukasyan, Bako Saakyan, Davit İşhanyan, David Babayan, Levon Mnatsakanyan ve diğerleri hakkında açılan ceza davalarının yeni duruşması 22 Eylül'de devam etti.
Oxu.Az'ın AZƏRTAC'dan aktardığı habere göre, Bakü Askeri Mahkemesi'nde Hakim Zeynal Ağayev başkanlığında, hakimler Cemal Ramazanov ve Anar Rzayev'den oluşan heyetin ( Yedek Hakim Günel Samedova) katılımıyla yapılan duruşmada sanıkların her birine kendi bildikleri dilde tercüman, ayrıca savunmaları için avukatlar sağlandı.
Duruşmada sanıklar, avukatları, bazı mağdurlar, onların yasal mirasçıları ve temsilcileri ile İddia Makamı savcıları hazır bulundu.
Sanık Araik Harutyunyan'ın avukatı söz alarak, mahkemede okunacak belgelerin çokluğunu dikkate alarak, delillerin kısmen incelenmesini talep etti. Eğer herhangi bir olay sanığın veya avukatın ilgisini çekerse, o zaman mahkemeye başvurularak o bölüme ait delillerin ayrıca incelenmesi istensin.
Sanık Harutyunyan da bu isteğe katıldığını bildirdi. Diğer avukatlar, sanıklar, savcılar ve mağdur tarafları da itiraz etmediler.
Hakim Zeynal Ağayev isteğin kabul edildiğini açıkladı.
Daha sonra sanık Bako Saakyan'ın avukatı, müvekkilinin ifadeleriyle ilgili belgelerin kopyalarının verilmesini istedi.
Hakim, söz konusu belgelerin duruşma kâtibi aracılığıyla alınabileceğini söyledi.
Mahkeme süreci belgelerin incelenmesiyle devam etti. Açıklamaya göre, belgeler olaylara göre ayrı ayrı ele alınacak.
23 Ağustos 1991'de, Asgeran ilçesinin Cemilli köyünde UAZ marka bir aracın taranmasıyla ilgili belgede, içinde çok sayıda yolcu bulunan aracın Ermeniler tarafından otomatik silahlarla ateşe tutulması sonucu N.F. Salahov, V.İ. Sadıkov ve M.S. Abdullayeva'nın hayatını kaybettiği, çok sayıda yolcunun yaralandığı bildirildi.
Bir başka suç davası, 1992 yılının Şubat ayında Ermenistan ordusunun Şuşa ilçesine bağlı Malıbeyli ve Kuşçular köylerini ağır ve hafif silahlarla yoğun ateşe tutması ve zırhlı araçlarla saldırmasıyla ilgiliydi. Bu saldırı sonucunda Malıbeyli köyünde çok sayıda kişi öldü, bazıları kayboldu. Kuşçular köyünde ise birkaç kişi öldürüldü, birçok kişi esir alındı.
Bir diğer belgeye göre, 8 Eylül 1991'de Hocavend ilçesinde LAZ marka otobüs silahlı Ermeniler tarafından tarandı. Kiş köyü çiftliği yakınında gerçekleşen saldırıda birkaç kişi olay yerinde öldü, onlarca kişi yaralandı.
Başka bir belgeye göre, 4-5 Kasım 1991'de Gazah ilçesinin Heyrimli köyü çeşitli silahlarla ateşe tutuldu. Olay sonucunda köy sakinlerinden çok sayıda kişi öldü, birçok kişi de yaralandı.
Sanık David Manukyan söz alarak, "Ermenistan Cumhuriyeti vatandaşı Nikol Vova oğlu Paşinyan'ın (Başbakan Nikol Paşinyan kastediliyor - ed.) tanık olarak çağrılmasını veya video konferansla mahkemeye bağlanmasını" istedi.
Sanık David Babayan, "AGİT Minsk Grubu eş başkanlarının, özellikle de Büyükelçi Anjey Kaspşik'in, ayrıca Ermenistan Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan'ın tanık olarak mahkemeye çağrılmasını" talep etti. Babayan, "O kişiler bizi tanıyor, doğrudan temasımız oldu. Çok iyi tanık olurlar" dedi.
Sanık Davit İşhanyan da zamanında Azerbaycan topraklarında bulunmuş Rusya Barış gücüne mensup altı generalin - General Muradov, General Kosobokov, General Anaşkin, General Volkov, General Lentsov ve General Kulakov'un tanık olarak mahkemeye çağrılmasını rica etti.
"Onlara bir dizi sorum var. Buradaki 15 kişiyle doğrudan veya dolaylı temasları oldu. Tekrar ediyorum: doğrudan veya dolaylı. Düşünüyorum ki, mahkemenin de onlara soruları olur. Katılamazlarsa bile, en azından video bağlantısıyla iştirakleri sağlansın" dedi.
Başsavcı Büyük Yardımcısı Vüsal Aliyev, mevcut aşamada İddia Makamı'nın sunduğu belgelerin incelendiğini belirtti. Ayrıca adı geçen kişilerin davet edilmesinin gerekmediğini, çünkü onların sanıklara yöneltilen suçlamalarla bağlantısı bulunmadığını ifade etti. Bu nedenle tanık veya başka bir sıfatla dinlenmelerine ihtiyaç olmadığını vurguladı. Savcı, talebin reddini istedi.
Mahkeme heyeti tarafları dinledikten sonra talebin reddine karar verdi. Kararda, savunma tarafının hangi hususların araştırılması gerektiğini, bu hususların suçlamayla bağlantısını ve önemini ortaya koymadığı belirtildi.
Dava belgelerin incelenmesiyle sürdü.
20 Kasım 1991'de askeri helikopterin düşürülmesiyle ilgili belgede, olayda Azerbaycan Başsavcısı 3. Derece Devlet Adliye Müşaviri İsmet Qayıbov, Savunma ve Devlet Güvenliği Meseleleri Devlet Müşaviri, Tuğgeneral Muhammed Esadov, Devlet Sekreteri Tofig İsmayılov, Başbakan Yardımcısı Zülfü Hacıyev, milletvekilleri Vagif Caferov ve Veli Mammadov, Cumhurbaşkanlığı İdaresi Daire Başkanı, gazeteci Osman Mirzeyev, Kazakistan İçişleri Bakan Yardımcısı Tuğgeneral Saylal Dosumoviç Serikov, Azerbaycan Gazeteciler Birliği üyesi, televizyoncu Ali Mustafayev ve diğerleri olmak üzere 22 kişinin hayatını kaybettiği belirtildi. Hocavend'in Garakend köyünde yapılan incelemede helikopterin parçalarında kurşun izleri bulunduğu kaydedildi.
Başka bir belge, Salatın Aziz kızı Asgerova ve diğerlerinin öldürülmesiyle ilgiliydi.
28 Ocak 1992'de sivil helikopterin Ermenistan Silahlı Kuvvetleri tarafından füze ile vurulduğu, helikopterin yere çakılarak patladığı ve 42 kişinin öldüğü bildirildi.
Hocalı soykırımı ile ilgili belgeler de mahkemeye sunuldu. Olay yerinde yapılan incelemede, Hocalı'daki evlerin alevler içinde olduğu, sokaklarda yaklaşık 500 kişinin cesedinin bulunduğu, yanmış araç ve otobüslerin görüldüğü, Ermenistan askerlerinin yaya olarak şehirde dolaştıkları, hatta soruşturma grubunun bulunduğu helikopterin bile otomatik silahlarla ateşe tutulduğu belirtildi.
Azərinform'un (bugünkü AZƏRTAC) foto muhabiri İlgar Caferov tanık ifadesinde, 26 Şubat 1992'de Hocalı faciası hakkında bilgi alır almaz bölgeye gittiğini, 1 Mart sabahı Ağdam Camisi önünde katliamdan kurtulanların, soğuktan donmuş, yaralanmış sivillerin, yakınlarının cesetlerini bekleyen insanların fotoğraflarını çektiğini anlattı.
Baş Fotoğraf Servisi muhabiri Ogtay Mammadov da 3 Mart 1992'de Bakü Acil Yardım Hastanesi'ne giderek Hocalı'dan getirilen yaralıların fotoğraflarını çektiğini, bunlardan bazılarını tanıyabildiğini, örneğin anne-babası öldürülmüş 8 yaşındaki Hatire Orucova'yı, kardeşleri gözleri önünde öldürülmüş 18 yaşındaki Huraman'ı, kaçarken donma tehlikesi geçiren 13-14 yaşlarındaki Mübariz Hamidov ve Mübariz Mahmudov'u hatırladığını, diğerlerini hatırlayamadığını söyledi.
Ayrıca Azərinform Fotoğraf Bölümü Başkanı Mixail Çanurov ve Ostankino TV-Radyo Şirketi Azerbaycan Büro Şefi Mais Mammadov'un ifadeleri de okundu.
Belgelerin incelenmesi fotoğraflarla desteklendi.
İddia Makamı Savcısı Fuad Musayev, 1991-1992 yıllarında işlenen suçlar incelendiği için, Ermenistan Savunma Bakanı eski yardımcısı Manvel Griqoryan'ın basına verdiği röportajın delil olarak değerlendirilmesini rica etti.
Mahkeme bu isteği kabul etti.
Duruşma sırasında sanık Davit İşhanyan avukatıyla gizli görüşme rica etti, mahkeme bunu kabul etti.
Gizli görüşmeden sonra sunulan video röportajda M. Griqoryan, Azerbaycan devleti ve halkına karşı işlenen suçlara katıldığını itiraf etti. Röportajda yönettiği suç örgütünün faaliyetlerinden, üyelerinin silahlandırılıp Azerbaycan topraklarına gönderilmesinden bahsetti. Grigoryan, "Onları yoldan kaçırıyor, tutuyor, dövüyor, korkutuyorduk ki gelmesinler... Ağbulag okulunda hem Ermeniler hem Türkler birlikteydi, büyük bir okuldu. Çocukları Türklere saldırmaları için eğitiyorduk..." ifadelerini kullandı. Ayrıca "Her şeyi bilerek biz yönetiyorduk" dedi.
Dava 25 Eylül'de devam edecek.
Savaş cinayetleri işlemekle suçlanan Ermeni asıllı kişilerin ceza davası duruşması yapılıyor.
Oxu.Az'ın Report'tan aktardığı habere göre, dava Bakü Mahkeme Kompleksi'nde Bakü Askeri Mahkemesi hakimi Zeynal Ağayev'in başkanlığında gerçekleşiyor.
Hatırlatalım ki, önceki duruşmada mağdur kişiler ifade verdiler.
Belirtelim ki, onlar Ermenistan devleti ve silahlı kuvvetleri, ayrıca Ermenistan tarafından Azerbaycan'ın işgal edilmiş topraklarında kurulan sözde Dağlık Karabağ cumhuriyeti ve onun yasadışı silahlı birlikleri tarafından Azerbaycan'a ve halkına karşı barış ve insanlık karşıtı suçlar, savaş suçları, bunun yanı sıra saldırgan savaş yürütme, soykırım, nüfusu zorla göç ettirme, zulüm, işkence, askeri yağma ve diğer yasadışı eylemlerle suçlanıyorlar.
Hatırlatalım ki, Ermenistan Cumhuriyeti ve silahlı kuvvetleri, ayrıca Ermenistan'ın kurduğu yasadışı "Dağlık Karabağ cumhuriyeti" ve onun yasadışı silahlı birlikleri tarafından işlenen suçlarla suçlanan 15 kişi - Arkadi Arşaviri (Arşaviroviç) Gukasyan, Arayik Vladimiri (Vladimiroviç) Arutyunyan, Bako Saaki (Saakoviç) Saakyan, Davit Rubeni (Rubenoviç) İşxanyan, Davit Klimi (Klimoviç) Babayan, Lyova Henrixi (Henrixoviç) Mnatsakanyan, Davit Azati (Azatoviç) Manukyan, Garik Grigori (Grigoroviç) Martirosyan, Melikset Vladimiri (Vladimiroviç) Paşayan, Davit Nelsoni (Nelsonoviç) Allahverdiyan, Gurgen Omerosi (Omerosoviç) Stepanyan, Levon Romiki (Romikoviç) Balayan, Madat Arakeli (Arakeloviç) Babayan, Vasili İvani (İvanoviç) Beglaryan ve Erik Roberti (Robertoviç) Gazaryan'a karşı Azerbaycan Cumhuriyeti Ceza Kanunu'nun 100 (saldırgan savaşı planlama, hazırlama, başlatma ve yürütme), 102 (uluslararası korumadan yararlanan kişilere veya kuruluşlara saldırma), 103 (soykırım), 105 (nüfusu yok etme), 106 (kölelik), 107 (nüfusu sınır dışı etme veya zorla göç ettirme), 109 (zulüm), 110 (zorla insanları kaybettirme), 112 (uluslararası hukuk normlarına aykırı olarak özgürlükten yoksun bırakma), 113 (işkence), 114 (paralı askerlik), 115 (savaş yasalarını ve geleneklerini ihlal etme), 116 (silahlı çatışmalar sırasında uluslararası insancıl hukuk kurallarını ihlal etme), 118 (askeri yağma), 120 (kasten adam öldürme), 192 (yasa dışı girişimcilik/faaliyet), 214 (terörizm), 214-1 (terörizmin finansmanı), 218 (suç örgütü (örgüt) kurma), 228 (yasadışı silah, mühimmat, patlayıcı madde ve cihazları elde etme, başkasına verme, satma, saklama, taşıma ve bulundurma), 270-1 (havacılık güvenliğine tehdit oluşturan eylemler), 277 (devlet veya kamu görevlisinin hayatına suikast), 278 (iktidarı zorla ele geçirme ve zorla elde tutma, anayasal düzeni zorla değiştirme), 279 (yasalarca öngörülmeyen silahlı birlikler ve gruplar kurma) ve diğer maddelerle suçlanıyorlar.
