Ermenistan'ın Azerbaycan'a karşı askeri saldırısı sonucunda barış ve insanlık karşıtı suçlar, savaş suçları, saldırgan savaşın hazırlanması ve yürütülmesi, soykırım, savaş kanun ve kurallarını ihlal etme, ayrıca terörizm, terörizmi finanse etme, zorla iktidarı ele geçirme, zorla iktidarda kalma ve diğer çok sayıda suçları işlemekle suçlanan Ermenistan Cumhuriyeti vatandaşları Arayik Arutyunyan, Arkadi Gukasyan, Bako Saakyan, Davit İşhanyan, David Babayan, Levon Mnatsakanyan ve diğerlerinin hakkındaki ceza davalarına ilişkin açık mahkeme duruşması 5 Haziran'da devam etti.
Oxu.Az AZERTAC'a dayanarak bildiriyor ki, Bakü Askeri Mahkemesi'nde hakimler Zeynal Ağayev başkanlığında, Camal Ramazanov ve Anar Rzayev'den oluşan heyet (Yedek Hakim Günel Semedova) tarafından gerçekleştirilen mahkeme oturumunda sanıkların her biri bildikleri dilde tercüman ve savunmaları için avukatlarla temin edildi.
Oturumda sanıklar, savunucuları, mağdurların bir kısmı, onların yasal varisleri ve temsilcileri ile devlet iddiasını savunan savcılar katıldı.
Mahkeme sürecinde önce sanık Davit İşhanyan'ın savunması için yeni bir avukatın katıldığı duyuruldu. İşhanyan yeni avukatına itiraz etmediğini belirtti. 26 Mayıs'ta gerçekleştirilen mahkeme oturumunun tutanaklarıyla tanışmak istediğini önceki duruşmaların birinde söylediğini hatırlattı ve bu tarihle birlikte 24 Mayıs'ta gerçekleştirilen mahkeme süreçlerinin tutanaklarıyla da tanışmak istediğini söyledi.
Hakim Zeynal Ağayev sanığa mahkeme oturumunun tutanaklarıyla tanışmak için yakın günlerde imkan sağlanacağını, o zaman istediği tutanakla tanışabileceğini bildirdi.
Mahkemede Ermenistan Cumhuriyeti tarafından gerçekleştirilen saldırgan savaşın gidişatında Azerbaycan Cumhuriyeti'nin ekolojisine ve ekonomisine kasıtlı olarak zarar verilmesi olaylarına ilişkin belgeler incelendi.
Azerbaycan Cumhuriyeti'nin işgal altındaki toprakları işgalden kurtarıldıktan sonra bu bölgelerde incelemeler yapıldığı, inceleme sırasında her bir ilçe ve köy bazında verilen zararın tespit edildiği bildirildi.
Başsavcının Özel Görevler Yardımcısı Tugay Rehimli'nin katılımıyla incelenen belgelerle Zengilan, Cebrail, Fuzuli, Gubadlı, Ağdam, Hocavend, Şuşa, Terter, Laçın, Kelbecer ilçelerinde ve bu ilçelerin köylerinde doğaya ve ekonomiye verilen zararlar sıralandı. Bu zararlar arasında hem ağaçların yok edilmesi hem de maden yataklarının yasadışı işletilmesi yer alıyor.
Gösterilen fotoğraflarla ağaçların doğal şekilde değil, kasıtlı olarak yok edildiği kanıtlandı.
Mahkemede bir zamanlar işgal altında olan ilçelerde maden yataklarının, hammadde ve cevher yataklarının yasadışı işletilmesine dair uzaydan çekilmiş görüntüler de gösterildi.
1992-2023 yılları arasında sanıklar - Arutyunyan Arayik Vladimir, Gukasyan Arkadi Arşavir, Saakyan Bako Sahak, İşhanyan Davit Ruben, Manukyan David Azatin, Babayan David Klim, Mnatsakanyan Levon Henrikoviç ve diğerlerinin liderliği ve katılımıyla işgal edilen bölgelerde Azerbaycan halkına ve devletine ait yeraltı ve yerüstü doğal kaynakların yağmalandığı belirtildi.
Devlet Savcısı Fuad Musayev'in katılımıyla incelenen belgelere göre, yağma sonucunda elde edilen gelir veya diğer maddi kaynaklar Ermenistan ordusu, suç örgütü tarafından oluşturulan silahlı grupların, yabancı ülkelerden getirilen paralı askerlerin finansmanına, onların çeşitli silah, giyim, gıda ve diğer gerekli ihtiyaçlarının karşılanmasına, suç örgütlerine dahil olan silahlı birliklerin savaş kabiliyetinin artırılmasına yönlendirildi. Böylece suç faaliyetinin daha da güçlendirilmesi için finansal kaynakların artırılması, Ermenistan Cumhuriyeti'nin siyasi ve askeri liderliği ile bağlantılı şekilde suç planlarının hazırlanması sağlandı.
Daha sonra belirtilen cevher, hammadde ve diğer doğal kaynakların suç örgütünün üyeleri tarafından organize edilen ve yönetilen şirketler ve işletmeler aracılığıyla işletilmesiyle ilgili mevcut bilgiler sunuldu.
Söz konusu bölgelerdeki ilgili doğal ve hammadde-cevher kaynaklarının, bahsedilen suç örgütünün lider üyelerinin doğrudan yönetimi ve denetimi altında işletildiği vurgulandı.
Mahkemede işgal döneminde Azerbaycan topraklarında hidroelektrik santrallerinin (HES) yasadışı inşaatı ve işletilmesiyle ilgili belgeler de incelendi.
Daha sonra mahkemede Azerbaycan'ın bir zamanlar işgal altında olan bölgelerinde - Hankendi şehrinde 2012 yılının Mayıs ayında düzenlenen "askeri geçit töreni"nin Ermeniler tarafından çekilen video görüntüleri gösterildi. Levon Mnatsakanyan kürsüye davet edildi ve ona Başsavcılığın Devlet İddiasının Savunması İdaresinin Şube Başkanı Nesir Bayramov sorular yöneltti.
Ermenistan silahlı kuvvetlerinde yüksek görevlerde bulunmuş, genelkurmay başkanı yardımcısı olmuş ve sözde rejimde "savunma bakanı" olarak görev yapmış Levon Mnatsakanyan sorgulamada önce "geçit töreni" ile ilgili soruları yanıtladı. Şöyle dedi: "Biz 'geçit törenleri'ni düzenlerken eski SSCB'nin deneyimine dayanıyorduk. Genellikle 'geçit törenleri'nin düzenlenmesi için temel yıllık hazırlık planı oluşturulurdu. Ayrıca yıldönümleri - 5, 10, 15, 20, 25 yıllık - bu 'geçit törenleri'nin düzenlenmesi için temel olmuştur. Eğer 'geçit törenleri' ile ilgili bağlantımı soruyorsanız, ben 2012'de 'savunma ordusu'nun karargah başkanıydım. Bu 'geçit töreni'nin hazırlanmasından sorumlu kişiydim. 'Geçit töreni' sırasında personeli 'ordu komutanı'na takdim ettim, o da kendi sırasında 'ülke lideri'ne rapor verdi.
Bunun dışında, Ermenistan Cumhuriyeti'ndeki iki veya üç geçit törenine de katıldım."
O, "geçit töreni"nin sözde rejimin "ordusu"nun 20. yıldönümüne adandığını belirtti ve savcının sorusuna cevaben o zamanlar "Yeraton" - üç bayram ifadesini kullandıklarını ve bu "geçit töreni"nin de "Yeraton" münasebetiyle düzenlendiğini söyledi. Bu bayramlara hem 8 Mayıs Şuşa'nın işgali, hem 9 Mayıs İkinci Dünya Savaşı'nda zafer günü, hem de rejimin "ordusu"nun kuruluş günü dahildir.
Video görüntülerinin devamında "geçit töreni"nin komutanının sözde rejimin "ordu komutanının birinci yardımcısı, karargah başkanı", tümgeneral Levon Mnatsakanyan olduğu belirtiliyor. "Geçit töreni"nin kabulünü ise sözde rejimin "savunma bakanı" Movsis Akopyan gerçekleştiriyor.
Sanık "geçit töreni"ne katılan diğer kişilerin de isimlerini sıraladı: "Sağdan sola söyleyeceğim: 'parlamento başkanı' Aşot Gulyan, din adamı Servazan, o zamanki Ermenistan Cumhuriyeti savunma bakanı Seyran Ohanyan, 'başkan' Bako Saakyan, Ermenistan Cumhuriyeti'nin eski başkanı Serj Sarkisyan (o zamanki Ermenistan başkanıydı - ed.), Ermeni kilisesinin lideri - katolikos, ayrıca Ermenistan'ın 2. başkanı Robert Koçaryan, Arkadi Gukasyan ve o zamanki 'başbakan' Arayik Arutyunyan."
Levon Mnatsakanyan "geçit töreni"nde topçu silahlarının tüm türlerinin olduğunu söyledi ve ekledi: "D-30, D-20, tank karşıtı araçlar, BM-21 grad, topçunun kendi yürüyen araçları... Roket kompleksleri vardı, yanılmıyorsam Smerç, Toçka olmuştur. Zırhlı araçlardan tanklar, piyade savaş araçları olmuştur."
O, "geçit töreni"nde kullanılan silahların bir kısmının Ermenistan'dan getirildiğini de söyledi ve belirtti: "Bu 'geçit töreni'nde öyle silahlar var ki, bunlar 'savunma ordusu'nun cephanesinde yok. Ancak askeri 'geçit töreni'nin düzenlenmesi için getirildi. Bence, o 'geçit töreni'nde BM 80, Toçka, Smerç varsa, Ermenistan'dan getirilenlerdir."
Levon Mnatsakanyan rejimin "ordusu"nun Ermenistan silahlı kuvvetlerinin bir parçası sayıldığını, "komutan" görevine atamanın Ermenistan savunma bakanının teklifi üzerine Ermenistan başkanı tarafından gerçekleştirildiğini belirtti ve dedi: "Daha sonraları ise bu atamayı Ermenistan'ın başbakanı gerçekleştiriyordu."
Sanık rejimin "ordusu"nun ihtiyacı olan silahların listesinin hazırlandığını, buna dayanarak Ermenistan'dan silah aldıklarını, karşılığında hiçbir ödeme yapılmadığını söyledi.
Levon Mnatsakanyan 2016'da şartlı olarak "Nisan çatışmaları" adlandırılan olaylar sırasında - 2 Nisan'dan sonuna kadar Ağdam, Terter, Fuzüli, Ağcabedi ve diğer bölgelerin büyük çaplı silahlardan ve diğer silahlardan ateş açılması hakkındaki soruları da yanıtladı. Sanık o zaman saldıran değil, savunma yapan taraf olduklarını iddia etti.
Sanık olaylar sırasında tümen komutanları tarafından kendisine rapor verildiğini söyledi: "Bana rapor edip uygun kararların verilmesini rica ettiler. O kararlar benim tarafımdan onaylandı."
O, olaylarla ilgili Ermenistan silahlı kuvvetlerinin operasyon dairesinin başkanı Artak Davtyan'a ve genelkurmay başkanı Yuri Haçaturov'a rapor ettiğini belirtti. "Ben rapor ettikten sonra genelkurmay başkanı yedekleri bile toplanma bölgelerine çıkarmamı emretti."
Sanık Nisan çatışmaları sırasında Ermenistan silahlı kuvvetlerinden aldığı görevleri de sıraladı. Bu görevler arasında ön hattı güçlendirmek, yedekleri ilgili bölgelere çıkarmak, ek donanım sağlamak ve düşmanın saldırısını engellemek için tüm araçları kullanmak yer alıyordu.
Levon Mnatsakanyan Nisan çatışmaları sırasında D-20, D-30 silahlarından, grad roketlerinden, ateşli silahlardan kullandıklarını belirtti.
O sırada sivil kişileri hedef almadıklarını iddia etti.
Mahkeme süreci 12 Haziran'da devam edecek.
Askeri cinayetler işlemekle suçlanan Ermeni asıllı kişilerin ceza davası duruşması yapılıyor.
Oxu.Az Report'a dayanarak haber veriyor ki, süreç Bakü Mahkeme Kompleksinde Bakü Askeri Mahkemesi hakimi Zeynal Ağayev'in başkanlığında gerçekleşiyor.
Belirtelim ki, onlar Ermenistan devleti ve silahlı kuvvetleri, ayrıca Ermenistan tarafından Azerbaycan'ın işgal edilmiş topraklarında kurulan sözde Dağlık Karabağ cumhuriyeti ve onun yasadışı silahlı birlikleri tarafından Azerbaycan'a ve halkına karşı barış ve insanlık karşıtı suçlar, savaş suçları, ayrıca saldırgan savaş yürütme, soykırım, nüfusu zorla göç ettirme, zulüm, işkence, askeri yağma ve diğer yasadışı eylemlerle suçlanıyorlar.
Hatırlatalım ki, Ermenistan Cumhuriyeti ve silahlı kuvvetleri, ayrıca Ermenistan'ın kurduğu yasadışı "Dağlık Karabağ cumhuriyeti" ve onun yasadışı silahlı birlikleri tarafından işlenen suçlarla suçlanan 15 kişi - Arkadi Arşaviri (Arşaviroviç) Gukasyan, Arayik Vladimiri (Vladimiroviç) Arutyunyan, Bako Saaki (Saakoviç) Saakyan, Davit Rubeni (Rubenoviç) İşxanyan, Davit Klimi (Klimoviç) Babayan, Lyova Henrixi (Henrixoviç) Mnatsakanyan, Davit Azati (Azatoviç) Manukyan, Garik Grigori (Grigoroviç) Martirosyan, Melikset Vladimiri (Vladimiroviç) Paşayan, Davit Nelsoni (Nelsonoviç) Allahverdiyan, Gurgen Omerosi (Omerosoviç) Stepanyan, Levon Romiki (Romikoviç) Balayan, Madat Arakeli (Arakeloviç) Babayan, Vasili İvani (İvanoviç) Beglaryan ve Erik Roberti (Robertoviç) Gazaryan'a karşı Azerbaycan Cumhuriyeti Ceza Kanunu'nun 100 (saldırgan savaşı planlama, hazırlama, başlatma ve yürütme), 102 (uluslararası korumadan yararlanan kişilere veya kuruluşlara saldırma), 103 (soykırım), 105 (nüfusu yok etme), 106 (kölelik), 107 (nüfusu sınır dışı etme veya zorla göç ettirme), 109 (zulüm), 110 (insanları zorla kaybetme), 112 (uluslararası hukuk normlarına aykırı özgürlükten mahrum bırakma), 113 (işkence), 114 (ücretli askerlik), 115 (savaş kanunlarını ve geleneklerini ihlal etme), 116 (silahlı çatışma sırasında uluslararası insani hukuk normlarını ihlal etme), 118 (askeri yağma), 120 (kasten adam öldürme), 192 (yasadışı girişimcilik), 214 (terörizm), 214-1 (terörizmi finanse etme), 218 (suç örgütü (organizasyon) kurma), 228 (yasadışı olarak silah, parçalarını, mühimmat, patlayıcı maddeler ve cihazlar edinme, başkasına verme, satma, saklama, taşıma ve bulundurma), 270-1 (havacılık güvenliğine tehdit oluşturan eylemler), 277 (devlet adamına veya kamu görevlisine suikast düzenleme), 278 (iktidarı zorla ele geçirme ve zorla elde tutma, devletin anayasal yapısını zorla değiştirme), 279'uncu (yasalarla öngörülmeyen silahlı birlikler ve gruplar oluşturma) ve diğer maddelerle suçlanıyorlar.
