1 Ağustos Azerbaycan Alfabesi ve Azerbaycan Dili Günü olarak kutlanmaktadır.
Oxu.Az hatırlatıyor ki, bu önemli gün, ulusal lider Haydar Aliyev'in 2001 yılı 9 Ağustos tarihli Kararnamesi'ne dayanarak tesis edilmiştir.
Ulu önder, bu kararnameyi Latin alfabesine geçişin ülkemizde 2001 yılının Ağustos ayında tamamen sağlandığını ve yeni alfabenin kullanımının bağımsız Azerbaycan'ın sosyo-politik hayatında, yazı kültürümüzün tarihinde önemli bir olay olduğunu dikkate alarak imzalamıştır.
1922 yılında Azerbaycan hükümetinin kararıyla Yeni Alfabe Komitesi kurulmuştur. Komiteye Azerbaycan (Türk) dili için Latin alfabesi temelli bir alfabe hazırlama görevi verilmiştir. Bu, yeni alfabeye geçiş yolunda atılan ilk ciddi adım olmuştur.
1923 yılından itibaren Latin alfabesine geçiş süreci hızlandırılmıştır.
1926 yılında düzenlenen Birinci Tüm Birlik Türkoloji Kurultayı'nın tavsiyesine dayanarak, 1 Ocak 1929'dan itibaren Azerbaycan'da kitlesel olarak Latin alfabesi uygulanmaya başlanmıştır.
Bu olay, Azerbaycan'da okuma yazma bilmezliğin ortadan kaldırılmasında önemli bir rol oynamıştır. Ancak Türkiye Cumhuriyeti'nde de Latin alfabesine geçilmesi ve bunun sonucunda SSCB'de ve yurt dışında yaşayan Türk halkları arasında kültürel bağların güçlenmesi korkusu, Sovyet imparatorluğu liderliğinde Azerbaycan alfabesinin yeniden değiştirilmesi planlarını doğurmuştur.
1 Ocak 1940'tan itibaren Kiril alfabesine geçme kararı alınmıştır.
Daha sonra Kiril alfabesinin Azerbaycan dilinin fonetik ses sistemine uyarlanması için Azerbaycan Kiril alfabesinde belirli değişiklikler yapılmıştır.
1990 yılından itibaren Azerbaycan'da yeniden Latin alfabesine geçişle ilgili girişimler başlatılmıştır.
Yeni bağımsız alfabeye geçmenin gerekliliğini bilimsel gerçeklerle temellendiren ilk bilim insanı Afad Gurbanov olmuştur.
A. Gurbanov'un girişimiyle 1 Ağustos 1990 tarihinde Azerbaycan Alfabe Komisyonu kurulmuş ve alfabe uzmanı olarak bilgi ve becerisi dikkate alınarak kendisi komisyon başkanı olarak atanmıştır. Tam olarak Azerbaycan Alfabe Komisyonu'nun hazırladığı yeni alfabe 1992 yılında onaylanmış ve uygulanmaya başlanmıştır.
1992 yılında Latin alfabeli Azerbaycan alfabesinin uygulanması hakkında kanun kabul edilmiş, 2001 yılında ise Latin alfabeli Azerbaycan alfabesine geçiş tamamlanmıştır.
Latin alfabesinin uygulanmasının Azerbaycan Cumhuriyeti'nin siyasi hayatında, yazı kültürümüzün tarihinde önemli bir olay olduğunu dikkate alarak, Azerbaycan Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev'in 2001 yılı 9 Ağustos'ta imzaladığı kararnameye dayanarak, 1 Ağustos Azerbaycan Cumhuriyeti'nde Azerbaycan Alfabesi ve Azerbaycan Dili Günü ilan edilmiştir.
