15 Ağustos Azerbaycan manatının tedavüle çıkarıldığı gündür.
Oxu.Az'ın hatırlatmasına göre, Azerbaycan manatı 1992 yılında tedavüle çıkarıldı.
Azerbaycan manatı - Azerbaycan Cumhuriyeti'nin para birimidir ve cumhuriyet topraklarında manattan başka para birimlerinin ödeme aracı olarak kullanılması yasaktır.
1 Ocak 1994'ten itibaren manat ülkede tek ödeme aracı olarak ilan edildi ve Sovyet rublesi dolaşımdan çıkarıldı.
1992 yılının Ağustos ayında 1, 10 ve 250 manatlık banknotlar, Kasım ayında 5, 10, 20 ve 50 köpiklik madeni paralar, Aralık ayında 5 manatlık banknot; 1993 yılının Mart ayında 50, 100, 500 ve 1000 manat değerindeki kağıt banknotlar tedavüle çıkarıldı.
Azerbaycan Cumhuriyeti'nin 1. para emisyonu 1992 yılında Fransa Merkez Bankası tarafından basıldı.
Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı tarafından 7 Şubat 2005 tarihinde "Azerbaycan Cumhuriyeti'nde para birimlerinin nominal değerinin ve fiyat ölçeğinin değiştirilmesi (denominasyonu) hakkında" kararnameye uygun olarak, 1 Ocak 2006 tarihinden itibaren yeni manata geçişle ilgili olarak 1 yeni manat (AZN) 5000 eski AZM'ye eşit tutuldu. 1 Ocak 2007'den itibaren ise yeni manata tam geçiş sağlandı.
Tedavüle çıkarılan yeni manat 1, 5, 10, 20, 50, 100 değerindeki banknotlar ve 1, 3, 5, 10, 20, 50 köpiklik metal para birimlerinden oluşmaktadır. Azerbaycan manatının uluslararası ISO kodu 994'tür.
1 manat - kültür, 5 manat - yazı ve edebiyat, 10 manat - tarih, 20 manat - Karabağ, 50 manat - eğitim ve gelecek, 100 manat ise ekonomi ve kalkınma konularına adanmıştır.
Manatın emisyonu ve tedavülden çıkarılması hakkı yalnızca devletin münhasır mülkiyetinde olan Merkez Bankası'na aittir. Azerbaycan manatı Türk ülkelerinin en değerli milli para birimidir.
Azerbaycan'ın yeni nesil banknot ve madeni paraların tasarımları tek bir konsept temelinde hazırlanmıştır. Yeni paraların tasarım teması "Bağımsız Azerbaycan" olarak belirlenmiştir.
Yeni manatın tasarımı, euro banknotlarının tasarım yarışmasının galibi Robert Kalina'ya aittir.
Şu anda kullandığımız milli para banknotlarının anlamları:
1 manat - kültür konusuna adanmıştır. 120×70 mm boyutunda basılmıştır. Ön yüzünde Azerbaycan'ın milli müzik aletlerinin - tar, kemança ve defin grafik tasvirleri vardır. Arka yüzünde eski Azerbaycan halısının desenleri, Azerbaycan'ın Avrupa'ya entegrasyonunun haritalarla tasviri ve Azerbaycan'ın milli süslemeleri verilmiştir.
5 manat - yazı ve edebiyat konusuna adanmıştır. 127×70 mm boyutundadır. Ön yüzünde edebi simalar, kadim kitaplar, Devlet Marşı'ndan bir parça, arka yüzünde Azerbaycan'ın Avrupa'ya entegrasyonunun haritalarla tasviri verilmiş, Azerbaycan'ın gelişim tarihi - Gobustan petroglifleri (kaya üstü resimleri), Orhun-Yenisey alfabesi, modern yazımız gösterilmiştir.
10 manat - tarih konusuna adanmıştır. 134×70 mm boyutundadır. Ön yüzünde Eski Bakü, Şirvanşahlar Sarayı, Kız Kalesi eski kale duvarlarının fonunda verilmiştir. Arka yüzünde Azerbaycan'ın Avrupa'ya entegrasyonunun haritalarla tasviri, Azerbaycan halısının tipik desenleri tasvir edilmiştir.
20 manat - Karabağ konusuna adanmıştır. 141×70 mm boyutundadır. Ön yüzünde güç sembolü olan kılıç, miğfer, kalkan ve barış sembolü olan Harıbülbül (Karabağ çiçeği) tasvir edilmiştir. Arka yüzünde Azerbaycan'ın Avrupa'ya entegrasyonunun haritalarla gösterimi ve Azerbaycan'ın milli nakışları basılmıştır.
50 manat - eğitim ve gelecek konusuna adanmıştır. 148×70 mm boyutundadır. Ön yüzünde geleceğin sembolü, yükselişin işareti olan basamaklar, güç ve ışık işareti, Güneş, bilim sembolü, kimyasal ve matematiksel semboller tasvir edilmiştir. Arka yüzünde Azerbaycan'ın Avrupa'ya entegrasyonunun haritalarla gösterimi, Kadim Azerbaycan halılarının desenleri gösterilmiştir.
100 manat - ekonomi ve kalkınma konusuna adanmıştır. 155×70 mm boyutundadır. Ön yüzünde gelişimin antik çağlardan günümüze mimari sembolleri, Azerbaycan manatının ve ekonomik büyümenin simgeleri tasvir edilmiştir. Arka yüzünde Azerbaycan'ın Avrupa'ya entegrasyonunun haritalarla gösterimi, geleneksel Azerbaycan halısının karakteristik desenleri basılmıştır.
200 manat - Haydar Aliyev'in 95. yıldönümü ve Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'nin 100. yıldönümüne adanmıştır. 160×70 mm boyutundaki banknot 2018 yılının Haziran ayından itibaren tedavüle çıkarılmıştır. Ön yüzünde Haydar Aliyev Merkezi ve Merkez Bankası başkanının imzası tasvir edilmiştir. Banknotun tasarımı ABD'nin "Crane Currency" şirketi tarafından hazırlanmıştır.
Manatın koruma unsurları: banknotun ön yüzünde değerin gizli rakamı, değerin ışıkta görünen rakamı ve tasarımı (filigran), ışıkta görünen MANAT, mucizevi rakam (yeşilden koyu kırmızıya), kabartmalı değer, holografik değer, ultraviyole ışıkta görünen unsurlar, arka yüzünde ise metal şerit, sihirli çizgiler, ultraviyole ışıkta görünen unsurlar vardır.
Jübile 5 manatı
Azerbaycan Merkez Bankası 2019 yılının Ekim ayında AMB'nin kuruluşunun 100., Devlet Petrol Fonu'nun kuruluşunun 20. ve Bakü Devlet Üniversitesi'nin kuruluşunun 100. yıldönümünün kutlanması münasebetiyle nominal değeri 5 AZN olan gümüş jübile para birimlerini tedavüle çıkardı.
Ağırlığı 1 Troy ons - 31.1 g, çapı ise 38.61 mm'dir. Para birimleri Büyük Britanya'nın "The Royal Mint" şirketi tarafından uluslararası standartlara uygun "Proof" teknolojisi temelinde üretilmiştir.
Jübile para birimleri nominal değeriyle ülke genelinde resmi ödeme aracıdır.
Yeni Azerbaycan manatının koruma sistemi özel "koruma felsefesine" uygun olarak İsviçre Milli Bankası ile işbirliği sonucunda hazırlanmıştır. Böylece, yeni nesil banknotlar dört seviyeli koruma sistemine sahiptir:
1. derece - özel ekipman gerektirmeden halk tarafından;
2. derece - ticari işletmeler tarafından basit cihazlarla;
3. derece - bankalar tarafından özel ekipmanlarla;
4. derece - yalnızca ihraççı banka (Merkez Bankası) tarafından belirlenir.
Ana amaç, halkın yeni banknotların gerçekliğini özel bilgi ve uzmanlık gerektirmeden belirleyebilmesini mümkün kılmaktır.
