Ermenistan'ın Azerbaycan'a karşı askeri saldırısı sonucunda barış ve insanlık aleyhine suçlar, savaş suçları, işgalci savaşın hazırlanması ve yürütülmesi, soykırım, savaş kanunlarını ve kurallarını ihlal etme, terör, terörü finanse etme, iktidarı zorla ele geçirme, onu zorla tutma ve diğer çok sayıda suçu işlemekle suçlanan Ermenistan Cumhuriyeti vatandaşları Arayik Harutyunyan, Arkadi Gukasyan, Bako Sahakyan, Davit İşhanyan, David Babayan, Levon Mnatsakanyan ve diğerleri hakkındaki ceza davalarına ilişkin açık duruşma 7 Kasım'da devam etti.
Oxu.Az'ın AZƏRTAC'dan aktardığı habere göre, Bakü Askeri Mahkemesi'nde hakimler Zeynal Ağayev başkanlığında, Cemal Ramazanov ve Anar Rzayev'den oluşan heyetle (Yedek Hakim Günel Samedova) gerçekleştirilen duruşmasında sanıkların her biri bildikleri dilde tercüman ve savunmaları için avukatlarla temin edildi.
Oturumda sanıklar, onların avukatları, mağdurların bir kısmı, onların yasal varisleri ve temsilcileri ile İddia Makamı savcıları yer aldı.
Duruşma İddia Makamı savcılarının iddianamesi ile devam etti.
Başsavcı Özel Görevler Yardımcısı Tuğay Rahimli duruşmada belgelerin ve kanıtların sanık Babayan David Klimi ile ilgili kısmını dikkata sundu.
David Babayan'ın Ermenistan tarafından Azerbaycan'a karşı yürütülen işgalci savaş sırasında 1998 yılında sözde kurumun faaliyetine katıldığı, 2023 yılına kadar çeşitli "görevlerde" çalıştığı belirtildi. Bu, hem kendi ifadesi hem de mahkeme soruşturması sırasında incelenen ona ait belgelerle doğrulandı.
Davanın fiili koşulları, mahkeme soruşturması sırasında incelenen çok sayıda kanıt, özellikle sanığa doğrudan ait belgeler ve materyaller ile sanıklar tarafından verilen ifadeler, D.Babayan'ın doğrudan silah alıp savaş operasyonlarına katılmasa da, suç örgütünün ideolojisinin, Ermenistan'ın işgalci politikasının oluşturulmasında ve uygulanmasında doğrudan yer aldığını gösteriyor.
O, suç örgütünün amaçları doğrultusunda işlenen cinayetlerden haberdar olmasına rağmen, bu suçların önlenmesi için elinden geleni yapma imkanı olduğu halde herhangi bir önlem almadı, nefret ve düşmanlığı körükleyerek yeni suçların işlenmesine zemin hazırladı. Bu suretle, adı geçen dönemde meydana gelen suç olaylarının işlenmesine katıldı.
Vurgulanmıştır ki, D. Babayan röportajlarında ve sosyal medya paylaşımlarında Ermenistan'ın işgalci politikasını ve suç örgütünün eylemlerini meşrulaştıran, işgalin sürdürülmesini ve hatta "Azerbaycan Cumhuriyeti'nin yeni topraklarının işgal edilmesi gerekliliğini" belirten ifadeler kullanmıştır.
D. Babayan ayrıca savaş planlarının siyasi gerekçelendirilmesini yapan ve ideolojik propagandasını yürüten kişi sıfatıyla faaliyet göstermiştir.
İddia makamı, Uluslararası Askeri Mahkemenin Nürnberg emsalinde de tespit edildiği gibi, işgalci savaşın yalnızca silah kullananların değil, aynı zamanda onu planlayan, hazırlayan ve meşrulaştırmaya çalışan kişilerin de cezai sorumluluğunu kapsadığını belirtti.
Bu nedenle D. Babayan, işgal amaçlı savaşın hazırlanması, örgütlenmesi, yürütülmesi ve meşrulaştırılmasına kasıtlı ve doğrudan katılarak, savaş ve barışa ve insanlığa karşı işlenen suçların işlenmesine katılmıştır.
İddia Makamı Savcısı Terane Memmedova, sanık Davit Ruben İşhanyan hakkında mahkeme soruşturması sırasında kendisine yöneltilen suçlamalara ilişkin gerekli hususları dikkate sundu.
D. İşhanyan'ın Ermenistan'ın askeri-siyasi yönetiminin kontrolü altında faaliyet gösteren suç örgütüne 1989 yılında katıldığı belirtildi. O, 1989 yılından itibaren Azerbaycanlılara karşı milli düşmanlık fikirlerini ve bu yolla etnik nefreti yayan Taşnaksutyun Partisi'nin aktif üyesi olmuş, çeşitli dönemlerde tabur komutanı, sözde rejimin "milletvekili", "parlamento başkanı" ve diğer "görevlerde" çalışmıştır.
D. İşhanyan'ın, katıldığı suç örgütünün yapısı içinde 1989-2023 yılları arasında Ermenistan tarafından Azerbaycan Cumhuriyeti'nin egemen topraklarının işgalinde iştirak ettiği, yerinden edilmiş kişilerin kendi topraklarına dönmesini engellediği, etnik temizlik yaptığı, insanların kasten öldürülmesi, esir ve rehin alınması, zorla kaybedilmesi, sivil halkın toplu şekilde yok edilmesi, terör eylemleri ve işkence fiilleri gibi suçlara katıldığı belirtildi.
Daha sonra İddia Makamı Savcısı Fuad Musayev, sanık Babayan Madat Arakeloviç hakkında mahkeme soruşturması sırasında yöneltilen suçlamalara ilişkin gerekli hususları açıkladı.
Dikkate sunulmuştur ki, sanık, Azerbaycan Cumhuriyeti"nin toprak bütünlüğüne karşı işlenecek suçlarda yer almak, işgal altındaki Azerbaycan topraklarında yasa dışı şekilde oluşturulan temas hattında işgalci kuvvetler lehine güç dengesini değiştirmek amacıyla suç örgütüne katıldı. Madat Babayan'ın ifadeleriyle de onun Vamik Petrosyan, Şirin Şirinyan, Arkadi Şirinyan ve diğer kişilerle birlikte, suç örgütünün üyesi sıfatıyla, Ermenistan tarafından gerçekleştirilen Hocalı soykırımında doğrudan yer aldığı doğrulandı. O, video çekimi yapılarak ifadesinin yerinde incelenmesi sırasında ve mahkemede sorgulanırken, bu korkunç fiillerini soğukkanlılıkla bir kez daha teyit etti.
Böylece mahkeme soruşturması sırasında incelenen delillerle tam olarak kanıtlanmıştır ki, M. Babayan, suç örgütü yapısı içinde, örgütün genel niyet ve ideolojisine uygun olarak, Ermenistan tarafından Azerbaycan Cumhuriyeti'ne karşı yürütülen işgal amaçlı savaşta, Azerbaycanlı nüfusun yaşadığı bölgelerden zorla çıkarılmasında, yerinden edilmesinde, etnik temizliğin uygulanmasında, takibe alınmasında, onlara fiziksel acı, psikolojik ıstırap ve işkence verilmesinde, öldürülmelerinde, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin yerleşim birimlerine ve savunmasız bölgelere saldırılmasında, terör eylemlerinde, iktidarın zorla ele geçirilmesinde ve zorla elde tutulmasında, tek bir komutanlıktan alınan yasa dışı emirleri yerine getirerek suç işlemiştir.
Melikset Vladimiri Paşayan hakkında yürütülen mahkeme soruşturması sırasında kendisine yöneltilen suçlamalara ilişkin gerekli hususları açıklayan İddia Makamı Savcısı Fuad Musayev, sanığın 1992-1995, 2020 yılının Eylül-Kasım ve 2023 yılının Mayıs-Eylül ayları arasında suç olaylarına katıldığını belirtti. O, Vitali Balasanyan'ın komutasındaki 31 No'lu askerî birliğin bünyesinde Azerbaycan'ın egemen topraklarında savaşmıştır.
Belirtilmiştir ki, M. Paşayan, ortak suç niyetini hayata geçirdiği, yani Azerbaycanlıları yerlerinden ederek onların yasal olarak yaşadıkları toprakları işgal edip Ermenistan'a birleştirmeye yönelik faaliyetlerde aktif yer aldığı için, Ermenistan'ın yürüttüğü saldırgan savaş kapsamında işlenen suçlardan sorumludur.
İddia Makamı Savcısı Fuad Musayev, Garik Grigori Martirosyan hakkında mahkeme soruşturması sırasında yöneltilen suçlamalara ilişkin gerekli hususları açıkladı.
Tespit edilmiştir ki, G. Martirosyan, suç örgütünün bir üyesi olarak Azerbaycanlılara karşı ağır ve özellikle ağır suçların işlendiği saldırgan savaşta, ortak suç niyetini hayata geçirdiği, yani Azerbaycanlıları yerlerinden etmek, etnik temizlik yapmak, onların yasal olarak yaşadıkları bölgeleri işgal edip Ermenistan"a birleştirmeye yönelik faaliyetlerde aktif rol aldığı için, Ermenistan tarafından yürütülen saldırgan savaş ve işgal sürecinde işlenen suçlardan sorumludur.
Daha sonra, o, Davit Nelsoni Allahverdiyan hakkında mahkeme soruşturması sırasında kendisine yöneltilen suçlamalara ilişkin gerekli hususlar dikkatlere sundu.
İddia Makamı Fuad Musayev, sanığın 2006-2008, 2020 yılının Eylül-Kasım ve 2023 yılının Ocak-Eylül dönemlerinde suç olaylarına katıldığını belirtti. D. Allahverdiyan'ın suç örgütünün çıkarları doğrultusunda Azerbaycan Cumhuriyeti askerlerine ateş açtığı, Ermenistan'ın işlediği suçların sonuçlarını Azerbaycan askerlerinin ortadan kaldırma girişimlerine karşı dirençini, askerlik hizmeti sırasında döşenmiş mayınların Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri tarafından tespit edilip etkisiz hale getirilmesini engellemek amacıyla nöbet tuttuğu, bu durum tespit edilirse ateş açmak için her türlü mühimmatla donatıldığı, suç niyetlerini sürdürdüğü ve diğer suçlara da katıldığı şüpheye yer bırakmayacak şekilde kanıtlandı.
İddia Makamı Savcısı Vüsal Abdullayev, Levon Romiki Balayan hakkında yürütülen mahkeme soruşturması sırasında kendisine yöneltilen suçlamalara ilişkin gerekli hususları açıkladı.
Sanığın Azerbaycan Cumhuriyeti topraklarının Ermenistan tarafından işgal edilip elde tutulması amacıyla suç örgütü liderleri tarafından hazırlanmış plana ve verilen emirlere uygun olarak saldırı operasyonlarına, ele geçirilen mevzilerin korunmasına, Azerbaycan Silahlı Kuvvetlerinin konumu ve hareketleriyle ilgili topladığı bilgileri örgüt liderlerine ileterek yürütülen saldırgan savaşın planlanmasına ve yeni saldırı planlarının hazırlanmasına katıldığı ifade edildi.
Ayrıca o, yürütülen askeri operasyonlarda, Azerbaycan Silahlı Kuvvetlerini zayıflatmak amacıyla doğrudan ateş desteği sağlamak suretiyle işgal haritasını genişletmeye, işgalci güçlerin cephede ilerlemesine, askerî mevzilerin korunmasına, işgal altındaki Azerbaycan topraklarında yasa dışı tahkimat yapılarının inşasını ve çevrelerinin mayınlanmasını sağladı, bu ve benzeri birçok suç işlevini yerine getirdi.
O, 1995-1998 yıllarında ve 2020 yılının 27 Eylül-10 Kasım döneminde suç olaylarına katıldı.
Vasili İvani Beğlaryan hakkında yürütülen mahkeme soruşturması sırasında ona yöneltilen suçlamaları açıklayan İddia Makamı Savcısı Vüsal Abdullayev, sanığın 2012-2013 yıllarında ve ayrıca 2022 yılının Eylülünden 2023 yılının Eylül ayı sonuna kadar Azerbaycan topraklarında suç olaylarına katıldığını belirtti. O, Ağdere ilçesinde Ermenistan ordusu bünyesinde aktif faaliyet göstermesine rağmen, suç faaliyetleriyle suç örgütünün diğer üyelerinin ve liderlerinin Azerbaycan'ın diğer bölgelerinde işledikleri suçlara doğrudan zemin hazırlamıştır.
İddia Makamı Savcısı Vüsal Abdullayev, Gurgen Homerî Stepanyan hakkında mahkeme soruşturması sırasında yöneltilen suçlamalara ilişkin gerekli hususları açıkladı.
Belirtilmiştir ki, o, 2005-2007 yıllarında Ermenistan silahlı kuvvetlerinin en büyük askeri birliğinde Füzuli ilçesi topraklarında ön cephede "görev yapmış", daha sonra Hocalı'da konuşlu suç örgütü yapısına bağlı, Edo Robertoviç Musayelyan'ın yönettiği yasa dışı silahlı örgüte katıldı ve bu birliğin üyesi olarak faaliyet gösterdi.
Mahkeme soruşturması sırasında incelenen delillerle, G. Stepanyan'a soruşturma aşamasında yöneltilen suçlamaların tamamen doğrulandığı belirlendi.
Erik Roberti Kazaryan hakkında yürütülen mahkeme soruşturması sırasında kendisine yöneltilen suçlamalara ilişkin gerekli hususları açıklayan İddia Makamı Savcısı Vüsal Abdullayev, sanığın 2021 yılının Nisan ayından 2023 yılının Eylül ayı sonuna kadar suç olaylarına katıldığını belirtti.
İddia Makamı'nın sunumu sırasında mahkeme salonunda sanıkların suçlandıkları eylemlerle ilgili fotoğraflar da gösterildi.
Mahkeme süreci 13 Kasım'da devam edecek.
Belirtelim ki, Ermenistan devletinin, onun resmi kurumlarının, askeri kuvvetlerinin ve yasa dışı silahlı oluşumlarının doğrudan yönetimi ve katılımıyla, sözlü ve yazılı şekilde verilen emir, talimat ve yönlendirmeler, maddî ve teknik destek, personel temini ve merkezi komuta sistemi çerçevesinde, ayrıca sıkı denetimi altında, Azerbaycan topraklarında iç ve uluslararası hukuk normlarına aykırı biçimde, Azerbaycan'a askeri saldırı amacıyla kurulmuş, ayrıca Koçaryan Robert Sedraki, Sarkisyan Serj Azati, Manukyan Vazgen Mikaeli, Sarkisyan Vazgen Zaveni, Babayan Samvel Andraniki, Balasanyan Vitali Mikaeli, Balayan Zori Hayki, Ohanyan Seyran Muşegi, Karamyan Arşavir Surenoviç, Melkonyan Monte Çarlz ve diğerlerinin yönetimi, doğrudan veya dolaylı katılımıyla Ermenistan devleti ve anılan suç örgütü tarafından yürütülen saldırgan savaş sürecinde işlenen çok sayıda suç olayına ilişkin ceza davasında 15 sanık suçlanmaktadır.
Bu kişiler - Harutyunyan Arayik Vladimiri, Gukasyan Arkadi Arşaviri, Sahakyan Bako Sahaki, İşhanyan Davit Rubeni, Manukyan David Azatini, Babayan David Klimi, Mnatsakanyan Levon Henrikoviç, Beglaryan Vasili İvani, Kazaryan Erik Roberti, Allahverdiyan Davit Nelsoni, Stepanyan Gurgen Homeri, Balayan Levon Romiki, Babayan Madat Arakeloviç, Martirosyan Garik Grigori ve Paşayan Melikset Vladimiri - Azerbaycan Cumhuriyeti Ceza Kanunu'nun 100 (işgal amaçlı savaşı planlama, hazırlama, başlatma ve yürütme), 102 (uluslararası koruma altındaki kişi veya kuruluşlara saldırı), 103 (soykırım), 105 (nüfusun imhası), 106 (kölelik), 107 (nüfusun zorla yerinden edilmesi veya sürgün edilmesi), 109 (takip), 110 (insanları zorla ortadan kaldırma), 112 (uluslararası hukuk normlarına aykırı özgürlükten yoksun bırakma), 113 (işkence), 114 (paralı askerlik), 115 (savaş yasaları ve geleneklerini ihlal), 116 (silahlı çatışma sırasında uluslararası insancıl hukuk normlarını ihlal), 118 (askeri yağmacılık), 120 (kasten adam öldürme), 192 (yasadışı girişimcilik), 214 (terörizm), 214-1 (terörizmin finansmanı), 218 (suç örgütü kurma), 228 (silah, mühimmat, patlayıcı madde veya cihazların yasa dışı temini, satımı, bulundurulması, taşınması), 270-1 (havacılık güvenliğini tehdit eden eylemler), 277 (devlet veya kamu görevlisine suikast), 278 (iktidarı zorla ele geçirme ve zorla elde tutma, anayasal düzeni zorla değiştirme), 279 (yasadışı silahlı birlik ve gruplar oluşturma) ve diğer maddeleri uyarınca suçlanmaktadırlar.
