Ermenistan'ın Azerbaycan'a karşı askeri saldırısı sonucunda barış ve insanlık aleyhine suçlar, savaş suçları, bunların yanı sıra saldırgan savaşın hazırlanması ve yürütülmesi, soykırım, savaş kanunlarını ve kurallarını ihlal etme, ayrıca terörizm, terörizmin finansmanı, iktidarı zorla ele geçirme, onu zorla elde tutma ve diğer çok sayıda cinayet işlemekle suçlanan Ermenistan Cumhuriyeti vatandaşları Arayik Harutyunyan, Arkadi Gukasyan, Bako Saakyan, Davit İşhanyan, David Babayan, Levon Mnatsakanyan ve diğerleri hakkındaki ceza davalarına ilişkin açık mahkeme duruşması 6 Ekim"de devam ettirildi.
Oxu.Az'ın AZƏRTAC'dan aktardığı habere göre, Bakü Askeri Mahkemesi'nde hakimler Zeynal Ağayev başkanlığında, Cemal Ramazanov ve Anar Rzayev'den oluşan heyetle (Yedek Hakim Günel Samedova) yapılan mahkeme oturumunda sanıkların her biri, bildikleri dilde tercümanla ve ayrıca savunmaları için avukatlarla sağlandı.
Duruşmada sanıklar, onların avukatları, mağdur kişilerin bir kısmı, onların yasal varisleri ve temsilcileri, ayrıca İddia Makamı savcıları hazır bulundu.
Mahkeme süreci, ceza davalarına ilişkin belgelerin açıklanmasıyla devam etti.
Öncelikle, 2020 yılında 44 günlük Vatan Savaşı sırasında Gence şehrinin füzelerle vurulmasına dair belgeler okundu.
İncelenen belgelerde, Ermenistan silahlı kuvvetlerinin ateşkes rejimini ve uluslararası hukuk normlarını, özellikle de silahlı çatışmalar sırasında sivillerin korunmasına ilişkin 12 Ağustos 1949 tarihli Cenevre Sözleşmesi'nin hükümlerini açıkça ihlal ederek, 4, 5, 8, 11 ve 17 Ekim 2020 yılında cepheden uzakta bulunan Gence şehrinde yerleşim bölgelerine, askeri hedef olmayan sivil tesislere, ayrıca sivil halka 9K58 Smerç (BM-30) ve 9K72 Elbrus tipi füzelerle saldırılar düzenlediği gösterildi.
Böylece Ermenistan silahlı kuvvetleri, askeri gereklilikten kaynaklanmayan geniş çaplı yıkımlar, sivillerin yaralanması ve ölümüyle sonuçlanan, ayrıca sivillerin özellikle büyük miktardaki mülklerinin yok edilmesiyle eşlik eden terör eylemleri ve diğer suçları işlediler.
Soruşturma aşamasında belirtilen olayların her biri için olay yerlerinde inceleme yapıldı, hayatını kaybeden kişilerin cesetleri adli tıp uzmanı tarafından muayene edildi, yaralanan kişilerin yaralarına dair adli tıp raporları alınıp dosyalara eklendi, ölen mağdurların yasal varisleri tanınıp ifadeleri alındı, aynı zamanda yaralanan kişilerin mağdur olarak tanınmalarına dair kararlar alınarak ifadeleri dinlendi, ayrıca tanıkların ifadeleri ve diğer soruşturma işlemleri gerçekleştirildi.
Belgelerde 4, 5, 8, 11 ve 17 Ekim 2020 tarihinde Gence şehrine yapılan füze saldırıları sonucunda 26 sivil kasten öldürüldü, 175 kişi ise çeşitli derecelerde yaralar aldığı ifade edildi.
Hayatını kaybeden 26 kişiden 10'u erkek, 10'u kadın, 6'sı ise reşit olmayan çocuklardı. Yaralanan 175 kişiden 61'i erkek, 66'sı kadın, 48'i ise reşit olmayan çocuklardı.
Şehirde bulunan sivil altyapı tesislerine, ulaşım araçlarına, konutlara ve diğer yapılara büyük miktarda zarar verildi.
Belgelerde belirtildiğine göre, olay yerine ilk incelemenin yapılmasına dair 11 Ekim 2020 yılı tarihli protokole dayanarak, Ermenistan silahlı kuvvetlerinin balistik füze kullanarak Gence"ye saldırı düzenlediği tespit edildi.
Yapılan araştırmalar sonucunda, patlamanın 1978'den sonraki dönemde SSCB'de üretilmiş, NATO sınıflandırmasına göre SS-1c Skud B olarak adlandırılan 9K72 Elbrus model taktik balistik füzenin infilakı sonucu meydana geldiği tespit edildi.
Füzenin çoğunlukla 275 km uzaklıktaki, Ermenistan'ın Vardenis yerleşim yerinden Gence'ye yönlendirildiği ihtimali bulunuyor. R-17 tek kademeli, sıvı yakıtlı, balistik yörüngeli füze, eski SSCB'de üretildi ve 1987'den itibaren üretimi durduruldu.
Bu tür füzeler, eski SSCB ve BDT devletlerinin silahlı kuvvetleri için stratejik araçlar kapsamında operasyonel-taktik silah sistemlerine dahildir; kullanma yetkisi ilgili devlet başkanına ve onun onayı ile savunma bakanına aittir.
Bu tür füzeler, kesin askerî hedeflere değil, yerleşim alanlarına ve sivil altyapıya karşı kullanıldığında ağır sonuçlara yol açar; yani toplu can kaybı ve büyük yıkımlarla sonuçlanır.
Daha sonra sanık David Manukyan mahkemeye başvurarak gösterilen füze sistemleri ve bunların uygulanmasına dair "emir" verilmesinin sözde rejimin "yönetimi ve ordusunun" yetkisinde olmadığını belirtti.
Hakim Zeynal Ağayev ise mevcut aşamada belgelerin okunma sürecinin devam ettiğini, belgelerin okunması tamamlandıktan sonra savunma tarafına görüş bildirme imkânı sağlanacağını ifade etti.
Ardından sanık Arayik Harutyunyan'ın avukatı, mahkeme oturumunda incelenen belgelerin kopyalarının verilmesini rica etti.
Hakim Zeynal Ağayev belgelerin kopyalarının sunulacağını bildirdi.
Daha sonra, 44 günlük Vatan Savaşı sırasında Göygöl, Tovuz, Daşkesen, Samuh, Siyezen, Kürdemir, Gebele ilçeleri ile Mingeçevir şehri ve Göygöl Milli Parkı alanının füze saldırısına maruz kalmasıyla ilgili belgeler okundu.
Sonrasında sanık Levon Mnatsakanyan"ın avukatı, savunulan kişi ile gizli görüşme talebiyle mahkemeye başvurdu.
Hakim Zeynal Ağayev talebi kabul etti ve mahkemede ara verildi.
Ara sonrasında mahkeme oturumu, belgelerin okunmasıyla devam etti.
Okunan belgelerden biri, 44 günlük Vatan Savaşı döneminde Ermenistan silahlı kuvvetleri tarafından savaş bölgesinin dışında bulunan Berde şehrine yapılan roket saldırılarına ilişkindir.
İncelenen belgelerde, savaş döneminde farklı zamanlarda Berde'ye düzenlenen füze saldırıları sonucunda aralarında çocuk, kadın ve yaşlıların da bulunduğu 29 kişi kasten öldürüldü, 112 kişi yaralandığı, şehirdeki sivil altyapı tesisleri, ulaşım araçları, konutlar ve diğer yapılar büyük zarara uğradığı kaydedildi.
Belgelerin incelenmesi, ceza dosyalarına ait fotoğraflarla desteklendi.
Mahkeme süreci 9 Ekim'de devam edecek.
Belirtmek gerekir ki, onlar Ermenistan devleti ve onun silahlı kuvvetleri, ayrıca Ermenistan tarafından Azerbaycan'ın işgal altındaki bölgelerinde oluşturulan yasa dışı Dağlık Karabağ Cumhuriyeti ve onun yasa dışı silahlı birlikleri tarafından Azerbaycan'a ve halkına karşı barış ve insanlık aleyhine suçlar, savaş suçları, saldırgan savaş yürütme, soykırım, zorla göç ettirme, takibat, işkence, askeri yağma ve diğer yasa dışı eylemler işlemekle suçlanmaktadır.
Hatırlatmak gerekir ki, Ermenistan Cumhuriyeti ve onun silahlı kuvvetleri, ayrıca Ermenistan tarafından oluşturulan yasa dışı "Dağlık Karabağ Cumhuriyeti" ve onun yasa dışı silahlı birlikleri tarafından işlenen suçlarda suçlanan kişiler, Azerbaycan Cumhuriyeti Ceza Kanunu"nun 100 (saldırgan savaşı planlama, hazırlama, başlatma ve yürütme), 102 (uluslararası koruma hakkı olan kişi veya kuruluşlara saldırma), 103 (soykırım), 105 (nüfusu yok etme), 106 (kölelik), 107 (nüfusu deport etme veya zorla göç ettirme), 109 (takibat), 110 (insanları zorla ortadan kaldırma), 112 (uluslararası hukuka aykırı özgürlükten yoksun bırakma), 113 (işkence), 114 (para karşılığı savaşma), 115 (savaş kanunlarını ve geleneklerini ihlal etme), 116 (silahlı çatışma sırasında uluslararası insancıl hukuk normlarını ihlal etme), 118 (askeri yağma), 120 (kasten adam öldürme), 192 (yasadışı girişimcilik), 214 (terörizm), 214-1 (terörizmin finansmanı), 218 (suç örgütü/örgüt kurma), 228 (yasadışı silah, mühimmat, patlayıcı madde edinme, başkasına verme, satma, saklama, taşıma veya bulundurma), 270-1 (hava güvenliğine tehdit oluşturan eylemler), 277 (devlet veya kamu görevlisine suikast), 278 (iktidarı zorla ele geçirme ve zorla elde tutma, devletin anayasal düzenini zorla değiştirme), 279 (yasa dışı silahlı birlikler ve gruplar oluşturma) ve diğer maddeleri ile suçlanmaktadır.
