Azerbaycan Cumhuriyeti Ceza Kanunu'nun barış ve insanlığa karşı suçlar, savaş suçları, ayrıca terörizm, terörizmin finansmanı ile ilgili maddeleri ve diğer ağır suçlar kapsamında suçlanan Ermenistan vatandaşı Ruben Vardanyan hakkında açılan ceza davası mahkeme süreci 16 Aralık'ta devam ettirildi.
Oxu.Az'ın AZƏRTAC'dan aktardığı habere göre, Bakü Askeri Mahkemesi'nde Hakim Zeynal Ağayev'in başkanlığında, Anar Rzayev ve Camal Ramazanov'dan oluşan heyetle (Yedek Hakim Günel Samedova) yapılan açık duruşmada, sanık bildiği dilde, yani Rusça tercümanla, ayrıca savunması için devlet hesabına avukatla temin edildi.
Hakim Zeynal Ağayev, süreçte ilk kez yer alan mağdur kişilere ve mağdurların yasal mirasçılarına mahkeme heyetini, İddia Makamı savcıları, tercümanları ve diğer görevlileri tanıttı, ayrıca mevzuatla öngörülen hak ve yükümlülüklerini açıkladı.
Ardından Ruben Vardanyan'ın avukatı Emil Babışov iki dilekçe sundu.
O, 16 Eylül'de yapılan duruşma sırasında haklarını savunduğu sanık Ruben Vardanyan tarafından birkaç dilekçe verildiğini belirtti. Bu dilekçelerden biri de Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC) temsilcisinin tanık sıfatıyla mahkemeye katılımının sağlanarak dinlenmesiyle ilgili. Emil Babışov, savunma tarafının görüşüne göre, söz konusu kuruluş temsilcisinin mahkemede tanık sıfatıyla yer almasının zorunlu olduğunu ifade etti. Şöyle ki, sanığın beyanına göre, ilk soruşturma sırasında ve yargılama sürecinde farklı zamanlarda Uluslararası Kızılhaç Komitesi temsilcileri Ruben Vardanyan'ın geçici olarak tutulduğu yere gelerek onunla görüştüler. Gıda ve giysi temin edilmesine, aile bireyleriyle iletişim kurulmasına yardımcı oldular.
Avukat, sanığın tutumuna göre Komite temsilcisinin mahkemede bulunmasının temel amacının, onun ceza yargılamasındaki statüsünün belirlenmesi olduğunu belirtti. Bu nedenle, o ICRC temsilcisinin mahkemede tanık sıfatıyla katılımının sağlanmasına yardımcı olunmasını rica etti.
Sanık Ruben Vardanyan da haklarını savunan avukatının dilekçesini desteklediğini bildirdi.
Dilekçeye ilişkin görüş bildiren Başsavcı Büyük Yardımcısı Vüsal Aliyev, Ruben Vardanyan'ın şu anda mahkemede incelenen ceza davası kapsamında statüsünün sanık olduğunu hatırlattı. O, Ruben Vardanyan'ın Azerbaycan Cumhuriyeti Ceza Muhakemesi Kanunu"na uygun olarak sanık sıfatıyla yargılamaya dahil edildiğini ve kendisine suç isnadı yöneltildiğini dedi.
Bunun yanı sıra, kendisine hakları açıklanmış ve bu konuda bildirimler sunulmuş, ilk soruşturma aşamasında sanık sıfatıyla sorgulanmıştır. Yaklaşık bir yıldır devam eden yargılama sürecinde sanık olarak haklarından yararlanmakta, haklarını savunmakta ve dilekçeler verirken Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 91. maddesine defalarca bizzat atıfta bulunmaktadır. Sanık sıfatıyla sahip olduğu hakkı kullanarak duruşma sırasında ifade vermekten de imtina etmiştir.
Gerekli gördüğü durumlarda sanık sıfatıyla mağdurlara ve tanıklara sorular yöneltmektedir.
İddia Makamı, Ruben Vardanyan'ın kendisine isnat edilen ceza davası kapsamında sahip olduğu usulî statüyü kendisinin de anladığını ve idrak ettiğini düşünmekte.
Bu durumda herhangi bir uluslararası kuruluş temsilcisinin mahkemede vereceği ifadenin kişinin statüsünü nasıl netleştireceği veya neyi belirleyeceği doğal olarak belirsizdir. Diğer yandan, uluslararası bir kuruluş temsilcisi yargılama sürecinde herhangi bir kişinin statüsünü belirlemez.
Belirtilen hususlar dikkate alınarak, İddia Makamı Savcısı mahkemeden dilekçenin kabul edilmemesini rica etti.
Mahkeme, tarafları dinledikten sonra yerinde istişare yaparak karar verdi.
Karara göre dilekçe kabul edilmedi. Kararı gerekçelendirirken Hakim Zeynal Ağayev, sunulan dilekçenin incelenen dava ile ilgisinin bulunmadığını, herhangi bir delil niteliği taşımadığını ve bu nedenle reddedildiğini ifade etti. Ayrıca, mahkemenin kişinin suçlu olup olmadığı meselesini incelediğini, herhangi bir uluslararası kuruluş temsilcisinin bu konuda söyleyeceklerinin mahkeme açısından hiçbir önem taşımadığını belirtildi.
Ardından avukat Emil Babışov mahkemeye ikinci dilekçesini sundu. Ceza dosyasında, sanık Ruben Vardanyan'ın kullanımında olan ofis ile yaşadığı eve ilişkin yapılan incelemeye dair tutanaklar ve video materyallerinin toplandığı disklerin bulunduğunu bildirmiştir. Savunma tarafının görüşüne göre, ilgili soruşturma işlemleri sırasında çekilen videolardaki bazı hususların açıklığa kavuşturulmasının gerekli olması nedeniyle, müfettişin tanık sıfatıyla mahkemeye katılımının sağlanarak dinlenmesi gerekmektedir.
Sanık Ruben Vardanyan dilekçeyi desteklediğini belirtmiştir.
Dilekçeye ilişkin görüş bildiren Başsavcı Büyük Yardımcısı Vüsal Aliyev, savunma tarafının dilekçesinin dayanaksız olduğunu belirterek görüşünü şu şekilde gerekçelendirmiştir: Azerbaycan Cumhuriyeti Ceza Muhakemesi Kanunu 95. maddesinde, ceza davası ile ilgili yetkilerini yerine getirmiş olan müfettişin dinlenmesi için somut esaslar belirlenmiştir. İncelenmekte olan ceza davası kapsamında yürütülen mahkeme sürecinde bu durumlar tespit edilmemiştir. İddia Makamı, müfettişin dava kapsamında tanık sıfatıyla dinlenmesine gerek olmadığını ve savunma tarafının görüşünü yeterince gerekçelendirmediğini düşünmektedir.
Belirtilenler dikkate alınarak dilekçenin reddedilmesi rica edildi.
Mahkeme, tarafların görüşlerini dinleyerek karar verdi. Karara göre, sunulan dilekçe reddedildi. Karar gerekçelendirilirken, Azerbaycan Cumhuriyeti Ceza Kanunu 95. maddesinde tanık sıfatıyla dinlenemeyecek kişiler belirlenmiş olup, müfettişin bu kişiler arasında yer aldığı vurgulandı.
Bunun ardından duruşmaya başkanlık eden Hakim Zeynal Ağayev, mahkeme soruşturmasının tamamlanmasıyla ilgili olarak tarafların görüşlerini aldı.
Taraflar, mahkeme soruşturmasının tamamlanmasına ve beyanların başlamasına itiraz etmediklerini bildirdiler.
İddia Makamı savcıları, beyanlarına hazırlanmak için mahkemeden süre talep etdiler.
Mahkemenin bir sonraki duruşması 18 Aralık tarihine tayin edildil
Hatırlatmak gerekir ki, Ruben Vardanyan Azerbaycan Cumhuriyeti Ceza Kanunu 100.1, 100.2 (sa savaşın planlanması, hazırlanması, başlatılması ve yürütülmesi), 107 (nüfusun deportasyonu ve zorla yerinden edilmesi), 109 (takip), 110 (kişilerin zorla kaybedilmesi), 112 (uluslararası hukuk normlarına aykırı olarak özgürlükten yoksun bırakma), 113 (işkence), 114.1 (paralı askerlik), 115.2 (savaş kanun ve adetlerini ihlal etme), 116.0.1, 116.0.2, 116.0.10, 116.0.11, 116.0.16, 116.0.18 (silahlı çatışma sırasında uluslararası insancıl hukuk normlarını ihlal etme), 120.2.1, 120.2.3, 120.2.4, 120.2.7, 120.2.11, 120.2.12 (kasten adam öldürme), 29,120.2.1, 29,120.2.3, 29,120.2.4, 29,120.2.7, 29,120.2.11, 29,120.2.12 (kasten adam öldürmeye teşebbüs), 192.3.1 (kanunsuz girişimcilik), 214.2.1, 214.2.3, 214.2.4 (terörizm), 214-1 (terörizmin finansmanı), 218.1, 218.2 (suç örgütü kurma), 228.3 (kanuna aykırı olarak ateşli silah, bunların parçaları, mühimmat, patlayıcı maddeler ve düzenekleri edinme, başkasına verme, satma, saklama, taşıma ve bulundurma), 270-1.2, 270-1.4 (havacılık güvenliğine tehdit oluşturan fiiller), 278.1 (iktidarı zorla ele geçirme veya zorla elde tutma, devletin anayasal düzenini zorla değiştirme), 279.1, 279.2, 279.3 (kanunla öngönun barış ve insanlığa karşı suçlar, savaş suçları, terörizm, terörizmin finansmanı ve diğer maddeleri kapsamında suçlanan Ermenistan vatandaşı Ruben Vardanyan hakkında başlatılan ceza davasının ilk soruşturması Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Güvenlik Servisi tarafından yürütülmüştür."
