21 Ekim Azerbaycan şairi, eleştirmen, edebiyat bilimci Halil Rıza Ulutürk'ün doğum günü.
Oxu.Az'ın hatırlatmasına göre, o, 1932 yılında Salyan ilçesinde dünyaya geldi.
Halil Rıza Ulutürk 2 numaralı şehir ortaokulunda eğitim aldı, Salyan Şehir Kütüphanesi'nin edebiyat kulübünün üyesi oldu.
1948 yılında "Abşeron" isimli ilk şiirini yazdı.
1949-54 yılları arasında Azerbaycan Devlet Üniversitesi'nde gazetecilik ihtisası üzerine eğitim aldı.
1950-60 yılları arasında Azerbaycan Pedagoji Üniversitesi'nde baş öğretmen olarak çalıştı. 1954 yılında Azerbaycan Devlet Üniversitesi'nden mezun olan Halil Rıza, iş hayatına Azerbaycan Kadını dergisinde başladı.
1955-57 yılları arasında burada edebiyat çalışanı olarak görev yaptığı sırada yayımladığı makale ve şiirleriyle edebi camianın dikkatini çekti.
1954 yılında Halil Rıza, SSCB Yazarlar Birliği üyesi seçildi.
Onun ilk şiirler toplusu olan "Bahar Geliyor" 1957 yılında yayımlandı.
Ağustos 1957'de Azerbaycan Yazarlar Birliği Halil Rıza'yı Moskova'ya, Maksim Gorki Dünya Edebiyatı Enstitüsü bünyesindeki iki yıllık Yüksek Edebiyat kurslarına gönderdi.
1959 yılında Bakü'ye dönen şair, bundan sonra Azerbaycan Devlet Pedagoji Enstitüsü'nde lisansüstü eğitimine devam etti.
O, 1963 yılında "Savaş Sonrası Azerbaycan Sovyet Edebiyatında Şiir Türü (1945-50)" konusunda yazdığı tezi başarıyla savunarak, filoloji bilimleri adayı akademik unvanına layık görüldü. Daha sonra onu Enstitü'de öğretmen olarak tuttular. Dersliğe öğretmen olarak girdiği günden itibaren Halil Rıza ders programı çerçevesiyle sınırlı kalmadı, vatanseverlik ruhlu derslerinde kadim milli ve evrensel değerlerimizden ve ana dilimizden yürek yangısı ile bahsetti.
1986 yılında ona Azerbaycan edebiyatının gelişimindeki hizmetlerinden dolayı "Emektar Sanatçı" fahri unvanı verildi.
1980'li yılların sonlarında milli özgürlük hareketinin genişlediği dönemde Halil Rıza'nın gür sesi Azerbaycan'ın tüm bölgelerinde duyuluyordu.
26 Ocak 1990'da Halil Rıza, SSCB Devlet Güvenlik Komitesi çalışanları tarafından tutuklanarak Moskova'ya - Lefortovo Hapishanesi'ne gönderildi. 8 ay 13 gün kendi ortamından tecrit edilmiş şair, ateşli yüreğinin ışığında "Lefortovo Günlüğü"nü, 200'den fazla şiir, destan ve mektubunu kaleme alır.
29 Ocak 1990'a kadar - 40 yıllık edebiyat ve sanat kariyeri boyunca - Halil Rıza, eserlerini "Halil Halilov", "Halil Halilbeyli", "Halil Odsever", "Halil Rıza" takma adlarıyla yayınladı.
9 Ekim 1990'da treniyle Moskova'dan Bakü'ye getirilen Halil Rıza, bir ay süren yargılamanın ardından serbest bırakıldı.
6 Mayıs 1991'de Halil Rıza'ya "Türk Milleti Ödülü Sahibi" fahri unvanı verildi. Bir yıl sonra, 1992'de ise "Azerbaycan Cumhuriyeti Halk Şairi" fahri unvanı verildi.
Dahi Azerbaycan şairi, 22 Haziran 1994'te vefat etti.
