Türkiye'nin kültürel mirasının yorulmaz savunucusu, ÇEKÜL'ün (Çevre ve Kültür Değerlerini Koruma ve Tanıtma Vakfı) kurucu başkanı, Prof. Dr. Metin Sözen 89 yaşında hayata gözlerini yumdu.
Oxu.Az'ın Sabah'tan aktardığı habere göre, Türkiye'nin doğal ve kültürel hazinelerini korumak için tüm Anadolu'yu karış karış dolaşan Prof. Dr. Metin Sözen, çoklu organ yetmezliği nedeniyle hayatını kaybetti. Türkiye'nin doğal, tarihsel ve kültürel varlıklarını gelecek nesillere aktarmak amacıyla 1990 yılında ÇEKÜL Vakfı'nı hayata geçiren Sözen, vakfın kuruluşundan bu yana sayısız koruma projesine imza attı. Tarihi yapıların restore edilerek yeniden işlevlendirilmesinden, yerleşim yerlerinin kültür öncelikli planlarının hazırlanmasına kadar birçok önemli çalışmayı bizzat yönetti.
Sözen, yaşamı boyunca "Doğal doku kaybolmaya başladığında insanın yaşam alanının da tükendiği, kültürel mirasını da yitirmeye başladığı" bilinciyle hareket ederek, ağaçlandırma ve eğitim çalışmalarına büyük önem verdi. Gece saatlerinde hayata veda eden ÇEKÜL kurucu başkanı Prof. Dr. Metin Sözen'in cenazesi, 3 Ağustos 2025 Pazar günü ikindi vaktinde Zincirlikuyu Camii'nde kılınacak cenaze namazı sonrasında Zincirlikuyu Mezarlığı'nda toprağa verilecek. Taziyeler 4 Ağustos Pazartesi günü Beyoğlu Çekül Evi'nde saat 12.00 ile 20.00 arasında kabul edilecek. Vakıf'tan yapılan duyuruda, cenaze için çelenk gönderilmemesi, bunun yerine ÇEKÜL Vakfı'nın 7 Ağaç Ormanları'nda Metin Sözen anısına fidan dikilmesi rica edildi.
Türkiye'de doğal ve kültürel mirasın korunması çalışmalarına sayısız eser ve projeyle katkıda bulunan Metin Sözen, TBMM Başkanlığı Kültür ve Sanat Danışmanı, TBMM Başkanlığı Bilim ve Değerlendirme Kurulu Başkanı olarak görev yaptı. Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulları'nda başkan ve üye olarak uzun yıllar hizmet verdi. Bugün 471 üyeye ulaşan Tarihi Kentler Birliği'nin kurulmasına ve gelişmesine öncülük eden Prof. Dr. Metin Sözen, 1990 yılında kurulan ÇEKÜL Vakfı'nın da kurucu başkanı olarak Türkiye'nin kültürel mirasına damgasını vurdu.
Prof. Dr. Metin Sözen biyografisi
Metin Sözen 24 Mayıs 1936 tarihinde Elazığ'da dünyaya geldi. 2004 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi, Sanat ve Mimarlık Tarihi öğretim üyeliğinden emekli oldu. Yaşamı boyunca Türkiye'deki doğal, tarihsel ve kültürel mirasın korunması ve yaşatılması için yorulmadan çalışan Sözen'in; Safranbolu, Kastamonu, Bursa, Edirne, Uşak, Afyonkarahisar, Denizli, Karaman, Ağırnas, Tokat, Amasya, Gümüşhane, Sivas, Malatya, Elazığ, Kars, Diyarbakır, Mardin, Şanlıurfa, Gaziantep ve İstanbul başta olmak üzere farklı ölçekteki yerleşim birimlerinde kamu-yerel-sivil-özel birlikteliğine dayalı, kalıcı eserleri bulunuyor.
TBMM Başkanlığı Kültür ve Sanat Danışmanı, Bilim ve Değerlendirme Kurulu Başkanı olarak yeniden yapılanma sürecinde "Devletin Evi Saray" başlığı altında geliştirdiği Saray Müze, Müze İçinde Müze, Depo Müze, Fabrika Müze kavramları ışığında, 1984-2009 yılları arasında Dolmabahçe, Beylerbeyi, Yıldız saraylarında; Aynalıkavak, Küçüksu, Ihlamur, Beykoz, Maslak kasırlarında ve Yalova Atatürk Köşkü'ndeki bilimsel çalışmaları titizlikle yönetti. Uzun yıllar Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulları'nın üyelik ve başkanlık görevlerini başarıyla sürdürdü. Kültür ve Turizm Bakanlığı 2007 yılı "Kültür ve Sanat Büyük Ödülü" başta olmak üzere çeşitli prestijli ödüllere layık görüldü.
1990 yılında kurulan Çevre ve Kültür Değerlerini Koruma ve Tanıtma Vakfı / ÇEKÜL'ün kurucu başkanı olan Metin Sözen, 2000 yılında da Tarihi Kentler Birliği / TKB'nin kurulmasına ve geliştirilmesine öncülük etti. Metin Sözen'in ÇEKÜL Vakfı Yayınları'ndan çıkan otobiyografik kitabı "Yaşamı Paylaşmak", bir bilim insanı olarak Türkiye'nin koruma tarihine nasıl yön verdiğinin izlerini taşıyor.