Ermenistan'ın Azerbaycan'a karşı askeri saldırısı sonucunda barış ve insanlık karşıtı suçlar, savaş suçları, ayrıca saldırgan savaşın hazırlanması ve yürütülmesi, soykırım, savaş kanunlarını ve kurallarını ihlal etme, terör, terörü finanse etme, iktidarı zorla ele geçirme, zorla elde tutma ve diğer çok sayıda suçları işlemekle suçlanan Ermenistan Cumhuriyeti vatandaşları Arayik Arutyunyan, Arkadi Gukasyan, Bako Saakyan, Davit İşhanyan, David Babayan, Levon Mnatsakanyan ve diğerlerinin hakkındaki ceza davalarına ilişkin açık mahkeme duruşması 4 Ağustos'ta devam etti.
Oxu.Az'ın AZƏRTAC'dan aktardığı habere göre, Bakü Askeri Mahkemesi'nde hakimler Zeynal Ağayev başkanlığında, Camal Ramazanov ve Anar Rzayev'den oluşan heyet (yedek hakim Günel Semedova) tarafından gerçekleştirilen mahkeme oturumunda sanıkların her biri bildikleri dilde tercüman ve savunmaları için avukatlarla temin edildi.
Oturumda sanıklar, savunucuları, mağdurların bir kısmı, onların yasal varisleri ve temsilcileri ile devlet suçlamasını savunan savcılar katıldı.
Hakim Zeynal Ağayev, sürece ilk kez katılan mağdurlara mahkeme heyetini, devlet suçlamasını savunan savcıları, tercümanları vb. tanıttı ve ayrıca onların yasalarca öngörülen haklarını ve görevlerini açıkladı.
İfade veren İngilab Memmedov, 44 günlük Vatan Savaşı sırasında yaşadığı Mingeçevir şehrinde sivil olarak zarar gördüğünü belirtti. İ. Memmedov, 2020 yılı Ekim ayının 4'ünde roket düşmesi sonucunda iki katlı evinin yıkıldığını, kendisinin ve üç küçük çocuğunun enkaz altında kalarak yaralandıklarını söyledi. Başsavcının Birinci Yardımcısı Vüsal Aliyev'in sorularını yanıtlayan mağdur, evinin çevresinde hiçbir askeri tesisin olmadığını belirtti. "Sonradan öğrendik ki, bu Ermenistan silahlı kuvvetleri tarafından atılan Smerç roketidir," dedi.
Elçin Bağırov da ifadesinde aynı gün Mingeçevir'de evinin yakınına Smerç roketinin düşmesi sonucunda maddi ve manevi zarar gördüğünü söyledi. Devlet Savcısı Terane Memmedova'nın sorularına cevabında olay sonucunda kendisinin, annesi Nabat Bağırova'nın ve dayısının yaralandığını belirtti. Dayısının aldığı yaralar sonucunda iş yapabilme yeteneğini kaybettiğini söyledi.
Elmeddin Alişanov ifadesinde, işgalden kurtarılan Gubadlı ilçesinde 2021 yılı Şubat ayının 26'sında mayın patlaması sonucunda yaralandığını ve bir gözünü kaybettiğini vurguladı.
Samir Sultanov ifadesinde, 1994 yılında Fuzuli ilçesinde yaralandığını ve esir alındığını söyledi. Ermenistan'ın Gorus ilçesinde tutuldu ve 29 Nisan 1995'te Azerbaycan'a iade edildi.
Balagardaş Melikmemmedov, 4 Şubat 2021'de mayın patlaması sonucunda yaralandığını belirtti. Olay sırasında bir asker daha yaralandı, diğer bir asker ise şehit oldu.
Nezereli Kerimov, 2016 yılı Mart ayında Terter ilçesinin Gapanlı köyünde Ermenistan silahlı kuvvetlerinin açtığı ateş sonucunda yaralandığını söyledi.
Samir Piriyev, askeri hizmet sırasında 5 Mayıs 2007'de Terter ilçesinin Çaylı köyünde Ermenistan silahlı kuvvetlerinin açtığı ateş sonucunda yaralandığını belirtti.
Diğer mağdur kişiler Murad Babayev, Qismet Ferzalıyev, Reşad Hacıyev, Ramazan Balakişiyev, Sakit Hasanov, Alim Efendiyev, Hazri İsmayılov Nurlan Mansurov, Səemed İsgenderov, Hatai Mansurov, Turac Nezerov, Azad Merdeliyev, Nizami Talıbov, İslam Tatayev, Ali Mehdiyev, Aliabbas Alamov, Agşin Ağayev, Samir Samadov, Emil Muharremov ve Kenan Ehedov ifadelerinde Vatan Savaşı sırasında Ermenistan silahlı kuvvetlerinin açtıkları ateşler sonucunda yaralandıklarını belirttilerdir. K.Ehedov savaştan sonra mayın patlaması sonucunda da yaralandı.
Başsavcılığın Devlet İddianamesi Dairesinin Şube Başkanı Nesir Bayramov'un sorularını yanıtlayan Adalet Sultanov, 1 Eylül 2006'da Fuzuli'nin Alxanlı köyünde Ermenistan silahlı kuvvetlerinin provokasyonu sonucunda kurşun yarası aldığını söylemiştir.
Devlet Savcısı Vüsal Abdullayev'in sorularına cevabında Selim Memmedov, 25 Şubat 1992'den 26'sına geçen gece Hocalı Soykırımı sırasında rehin alındığını belirtmiştir. O, Hankendi'ye götürülmüş, rehin tutulduğu süre boyunca işkencelere maruz kalmış, dövülmüştür. Beş gün sonra Azerbaycan tarafına iade edilmiştir.
Mağdur şahıs Mehemmed Memmedli'nin yasal varisi - annesi Mehriban Memmedova ifadesinde oğlunun Vatan Savaşı sırasında, 2 Ekim 2020'de Ermenistan silahlı kuvvetlerinin açtığı ateş sonucunda şehit olduğunu söylemiştir.
Mağdur Elmar İbrahimov'un yasal varisi - annesi Ümmü İbrahimova, oğlu Elmar İbrahimov'un Vatan Savaşı'nda, 2 Ekim 2020'de Ermenistan silahlı kuvvetlerinin açtığı ateş sonucunda şehit olduğunu vurgulamıştır.
Devlet Savcısı Fuad Musayev'in sorularını yanıtlayan mağdur Adile Aliyeva, 1992 yılında Hocalı Soykırımı sırasında akrabaları ve hemşehrileriyle birlikte rehin alınarak Hankendi'ye götürüldüğünü belirtmiştir. Soykırım sırasında yakınları Ermenistan silahlı kuvvetleri tarafından katledilmiştir.
Daha sonra mahkemede ara verildi.
Aradan sonra duruşmada hakim, sanık Levon Balayan'a yeni bir avukat atandığını açıkladı. Levon Balayan kendisine yeni avukat atanmasına itiraz etmediğini belirtmiştir.
Ardından mahkeme süreci mağdur şahısların sorgulanmasıyla devam etmiştir.
Mağdur Geray Həşimov ifadesinde 1992 yılında Ağdam ilçesinin Kervend köyü için yapılan çatışmalarda şarapnel yaraları aldığını belirtmiştir.
Zülfügar Hüseynov ifadesinde, 8 Eylül 1991'de Ağdam şehrinden Hocavend ilçesinin Karadağlı köyüne giderken ilçenin Kiş köyünde kullandığı LAZ markalı otobüsün ateşe tutulduğunu söylemiştir. Olay sonucunda otobüsteki sivil kişilerden 8'i hayatını kaybetti, onlarca kişi, kendisi de dahil olmak üzere yaralandı.
Faig Memmedov ifadesinde 2 Eylül 1992'de yaralanması sonucunda esir alındığını söylemiştir. Esirlikte dövülmüş, işkencelere maruz kalmıştır. Esirliğinin 6,5 ayını Erivan'da tutulmuş, bu süre zarfında zorla çeşitli işlerde çalıştırılmıştır. 2 yıl 2 ay 14 gün sonra esirlikten kaçmıştır. O sırada Şuşa'nın Helfeli köyünde tutuluyormuş.
Behram Semedov ifadesinde askerlik yaparken 20 Nisan 2003'te Fuzuli ilçesinde nöbet tutarken Ermenistan silahlı kuvvetlerinin açtığı ateş sonucunda kurşun yarası aldığını söylemiştir. O, sanık Levon Mnatsakanyan'ın sorularına cevabında olayın Ermenistan silahlı kuvvetleri tarafından ateşkesin ihlali sonucunda gerçekleştiğini, karşı tarafın amacının karakolu ele geçirmek olduğunu, ancak bunu başaramadığını belirtmiştir.
Elşad Semedov ifadesinde B.Semedov'un söylediklerini doğrulamıştır. O, olay sırasında kurşun yarası aldığını belirtmiştir.
Tural Behremli ifadesinde 23 Kasım 2020'de Ağdam ilçesinin işgalden kurtarılmış bölgesinde mayın patlaması sonucunda yaralandığını belirtmiştir.
İlgar Seferov ifadesinde askerlik yaparken 17 Ağustos 1995'te asker arkadaşlarıyla birlikte Ermenistan silahlı kuvvetleri tarafından esir alındığını söylemiştir. O ve diğer esirler dövülmüştür. Daha sonra para karşılığında Azerbaycan tarafına iade edilmiştir.
Zaur Mahmudov 26 Aralık 2023'te Ağdam'da mayın patlaması sonucunda yaralandığını söylemiştir.
Rüfet Balamemmedov 19 Mart 1992'de Gazax ilçesinin Aşağı Eskipara köyünde Ermenistan'dan açılan topçu ateşi sonucunda yaralandığını belirtmiştir.
Mağdur şahıs Anar Veliyev'in yasal varisi - babası Hemze Veliyev, oğlunun Vatan Savaşı sırasında Sukovuşan'da şehit olduğunu söylemiştir.
Müşfik Aliyev ifadesinde, 23 Ağustos 1993'te Fuzuli'den Beylegan'a dönerken aracının Ermenistan silahlı kuvvetleri tarafından ateşe tutulduğunu belirtmiştir. Sonuç olarak araçtaki yolculardan 5'i hayatını kaybetmiştir. Olay sırasında o, esir alınmıştır. 2 yıl 9 ay 17 gün boyunca Hocavend'de, Hankendi'de, Şuşa hapishanesinde ve diğer bölgelerde tutulmuştur. Esirlik sırasında dövülmüş, işkencelere maruz kalmıştır.
Mağdur şahıs Allahverdi Babayev'in yasal varisi - babası Elet Babayev, oğlunun 2020 yılında Vatan Savaşı'nın ilk gününde Sugovuşan yönünde şehit olduğunu belirtmiştir.
Başsavcının Özel Görevler Yardımcısı Tugay Rehimli'nin sorularını yanıtlayan Reşad Heziyev, 30 Eylül 2021'de Ağdam'ın Şelli köyünde mayın patlaması sonucunda yaralandığını belirtmiştir.
Sahib Abdullayev ifadesinde 2016 yılında Nisan Savaşları sırasında yaralandığını söylemiştir.
Afig Kasımov ifadesinde 4 Ocak 1993'te esir alındığını, 26 Nisan'da Azerbaycan tarafına iade edildiğini söylemiştir. Esirlik sırasında dövüldüğünü, işkencelere maruz kaldığını belirtmiştir.
Elmeddin Alışanov ifadesinde 18 Nisan 1994'te yaralı halde esir alındığını belirtmiştir. Esirlik süresince Ağdam'da, Hankendi'de ve diğer bölgelerde tutulmuş, Samvel Babayan için ev inşaatı işlerine zorla dahil edilmiştir. Esirlik sırasında dövülmüş, işkencelere maruz kalmış, dişleri çıkarılmıştır.
Turan Memmedov'un yasal varisi Nağı Memmedov, kardeşinin Vatan Savaşı'nda, 7 Ekim 2020'de Sugovuşan'da şehit olduğunu vurgulamıştır.
Yaşar Abdullayev 1994 yılında Kelbecer için yapılan savaşlarda esir alındığını belirtmiştir. Esirlik sırasında Ağdere'de, Hankendi'de, Şuşa hapishanesinde ve diğer bölgelerde tutulmuştur. Esirlikte sürekli olarak dövülmüş, işkencelere maruz kalmıştır. 8 Mayıs 1996'da Azerbaycan tarafına teslim edilmiştir.
Kamil Babayev ifadesinde Ermenistan silahlı kuvvetleri tarafından esir alındığını, 1 yıl 10 ay tutulduğunu, esirlik sırasında işkencelere maruz kaldığını belirtmiştir.
Asif Bayramov ifadesinde askerlik yaparken 2003 yılında Ermenistan silahlı kuvvetleri tarafından esir alındığını, bir hafta sonra Azerbaycan tarafına geri verildiğini belirtmiştir.
Eyvaz Hebiyev ifadesinde 1993 yılında Murov yönünde Ermenistan silahlı kuvvetleri tarafından esir alındığını, 2 yıl 8 ay boyunca işkencelere maruz kaldığını söylemiştir.
Murad Emirbeyov Vatan Savaşı sırasında, 22 Ekim 2020'de yaşadığı Gebele ilçesine Ermenistan silahlı kuvvetleri tarafından roket atılması sonucunda yaralandığını söylemiştir.
Rasif Kerimzade ifadesinde, 2 Ekim 2022'de Hocavend ilçesinin Böyük Tağlar köyünde şirket çalışanı olarak yeniden yapılandırma işleriyle uğraşırken mayın patlaması sonucunda yaralandığını belirtmiştir.
Diğer mağdur şahıslar - Rafael Halilov, Fuad Musayev, Salman Hesenov, Pünhan Aliyev, Niyad Aliyev, Emin Camalov, Mesim Askerov, İbadet Yagublu ve Hüseyin Hemidov ifadelerinde farklı tarihlerde Ermenistan silahlı kuvvetlerinin provokasyonları sonucunda yaralandıklarını vurgulamışlardır.
Mağdurlar, ayrıca sanıkların, onların savunucularının ve kendi temsilcilerinin sorularını da yanıtlamışlardır.
Mahkeme süreci 7 Ağustos'ta devam edecektir.
Belirtmek gerekir ki, Ermenistan devletinin, onun devlet kurumlarının yetkili kişilerinin, askeri güçlerinin ve yasadışı silahlı birliklerinin doğrudan yönetimi ve katılımı, sözlü-yazılı şekilde verdiği görev, talimat ve direktifleri, maddi, teknik, personel desteği, merkezi yönetimi ve ayrıca sıkı denetimi altında Azerbaycan topraklarında iç ve uluslararası hukuk normlarına aykırı şekilde, Azerbaycan'a askeri saldırı amacıyla kurulmuş, ayrıca Köçeryan Robert Sedrak, Sarksyan Serj Azat, Manukyan Vazgen Mikael, Sarkisyan Vazgen Zaven, Babayan Samvel Andranik, Balasanyan Vitali Mikael, Balayan Zori Hayk, Ohanyan Seyran Muşek, Karamyan Arşavir Surenoviç, Melkonyan Monte Çarlz ve diğerlerinin yönetimi, doğrudan ve dolaylı katılımlarıyla Ermenistan devleti, bu arada söz konusu suç örgütü tarafından yürütülen saldırgan savaş sırasında işlenen çok sayıda suç olayına ilişkin ceza davası kapsamında 15 sanık suçlanmaktadır.
Bu kişiler, yani Arutyunyan Arayik Vladimir, Gukasyan Arkadi Arşavir, Saakyan Bako Sahak, İşhanyan Davit Ruben, Manukyan David Azat, Babayan David Klim, Mnatsakanyan Levon Henrikoviç, Beglaryan Vasili İvan, Kazaryan Erik Robert, Allahverdiyan Davit Nelson, Stepanyan Gurgen Homer, Balayan Levon Romik, Babayan Madat Arakeloviç, Martirosyan Karik Krikori, Paşayan Melikset Vladimir Azerbaycan Cumhuriyeti Ceza Kanunu'nun 100 (saldırgan savaşı planlama, hazırlama, başlatma ve yürütme), 102 (uluslararası korumadan yararlanan kişilere veya kuruluşlara saldırma), 103 (soykırım), 105 (nüfusu yok etme), 106 (kölelik), 107 (nüfusu sınır dışı etme veya zorla göç ettirme), 109 (zulüm), 110 (insanları zorla kaybetme), 112 (uluslararası hukuk normlarına aykırı özgürlükten mahrum bırakma), 113 (işkence), 114 (ücretli askerlik), 115 (savaş kanunlarını ve geleneklerini ihlal etme), 116 (silahlı çatışma sırasında uluslararası insani hukuk normlarını ihlal etme), 118 (askeri yağma), 120 (kasten adam öldürme), 192 (yasadışı girişimcilik), 214 (terörizm), 214-1 (terörizmi finanse etme), 218 (suç örgütü (organizasyon) kurma), 228 (yasadışı olarak silah, parçaları, mühimmat, patlayıcı maddeler ve cihazlar edinme, başkasına verme, satma, saklama, taşıma ve bulundurma), 270-1 (havacılık güvenliğine tehdit oluşturan eylemler), 277 (devlet adamının veya kamu görevlisinin hayatına suikast düzenleme), 278 (iktidarı zorla ele geçirme ve zorla tutma, devletin anayasal düzenini zorla değiştirme), 279. (yasalarda öngörülmeyen silahlı birlikleri ve grupları oluşturma) ve diğer maddeleriyle suçlanmaktadırlar.
13:54
4 Ağustos'ta Bakü Askeri Mahkemesi'ndeki duruşmada ifade veren İngilab Memmedov, 44 günlük Vatan Savaşı sırasında yaşadığı Mingeçevir şehrinde sivil bir kişi olarak zarar gördüğünü belirtti.
Oxu.Az'ın haberine göre, İngilab Memmedov 4 Ekim 2020'de roket düşmesi sonucunda iki katlı evinin yıkıldığını, kendisinin ve üç küçük çocuğunun enkaz altında kalarak yaralandığını söyledi. Evinin çevresinde hiçbir askeri tesisin olmadığını belirtti. "Sonradan öğrendik ki, bu Ermenistan silahlı kuvvetleri tarafından atılan Smerç roketidir" dedi.
İfade veren Elçin Bağırov da aynı gün Mingeçevir'de evinin yakınına Smerç roketi düşmesi sonucunda maddi ve manevi zarar gördüğünü söyledi. O, olay sonucunda kendisinin, annesi Nabat Bağırova'nın ve dayısının yaralandığını belirtti. Dayısının aldığı yaralar sonucunda iş yapabilme yeteneğini kaybettiğini bildirdi.
Belirtelim ki, Ermenistan'ın askeri saldırısı sonucunda barış ve insanlık aleyhine suçlar, savaş suçları, saldırgan savaşın hazırlanması ve yürütülmesi, soykırım, savaş kanunlarını ve kurallarını ihlal etme, ayrıca terörizm, terörizmi finanse etme, iktidarı zorla ele geçirme, zorla elde tutma ve diğer çok sayıda suçları işlemekle suçlanan Ermenistan Cumhuriyeti vatandaşlarının mahkemesi devam ediyor.
