Fransa adına casusluqda suçlanan Martin Ryan ve devlete ihanetle itham edilen Azad Memmedli hakkında Devlet Güvenlik Servisi (DTX) tarafından başlatılan ceza davası kapsamında mahkeme süreci devam etti.
Oxu.Az'ın haberine göre, Bakü Ağır Ceza Mahkemesinde hakim Elmin Rüstemov'un başkanlığında yapılan duruşmada tanıklar ifade verdi.
Dosyada tanık sıfatıyla dinlenen İ.A., 1997 yılında "Bon Accord" şirketinde depo görevlisi olarak çalışmaya başladığını bildirdi:
"1998 yılından itibaren ise ‘Bon Accord" şirketinde uzman olarak çalıştım. Şu anda bu şirketin yöneticisi olarak görev yapıyorum. Bu şirket 1999 yılından itibaren ağırlıklı olarak petrol sanayisi için boru tedarikiyle uğraştı. Boruları Almanya, Romanya ve diğer ülkelerden aldık."
O, Martin Ryan'ın telefon numarasını kendisine eşinin verdiğini söyledi:
"Eşime de Martin'i okuldan bir veli tavsiye etmişti. Martin aynı zamanda Fransızca biliyordu. Okulda da Fransızca öğretiliyordu. Dedim ki çocuğun Fransızcası gelişsin. Çocuğumu onun yanına satranç derslerine gönderdik. Martin'le aramızda kısa diyaloglar oldu. 2021 yılının sonbaharında Martin bana hem de şarap işiyle uğraştığını söyledi. Ortak aradığını bildirdi. Başta razıydım. Sonra danıştım ve Martin'e razı olmadığımı söyledim. Daha sonra Martin yurt dışından şarap getirmişti. Ben de ondan iki kutu şarap aldım."
Tanık, daha sonra Martin'le bir başka görüşmelerinin gerçekleştiğini söyledi. Bu görüşmede Martin'in yanında Z.M. adlı bir kişinin de olduğunu belirtti:
"O, görüşmede Martin'le Fransızca konuşuyordu. Ben bu kadar pahalı içkileri kimin alacağını sordum. Onlar ise bana yabancı ülke büyükelçiliklerinin sık sık etkinlik düzenlediğini söylediler. Ürünü onların alacağını belirttiler. Bu görüşmeden ayrılırken Martin'le birlikte gittik. Yolda bana Birleşik Krallık Büyükelçiliği ile bağlantım olup olmadığını sordu. Ben ise hiçbir bağlantım olmadığını söyledim."
Daha sonra tanık, Martin'le diyalogları çerçevesinde aralarında geçen konuşmalara değindi. Martin'in yöneticisi olduğu şirketle ilgilendiğini belirtti. Kendisi ise şirketin ana merkezinin Fransa"da bulunduğunu Martin'e söylediğini ifade etti:
"‘Bon-Accord" şirketinin Azerbaycan'daki şubesinin ana ofisinin 2019 yılına kadar Marsilya şehrinde olduğunu ve daha önce bu nedenle Fransa"ya sık sık gittiğimi Martin'e söylemiştim. Bundan sonra Martin ofisin Marsilya'nın hangi bölgesinde bulunduğunu, çalıştığım şirketin hangi ülkenin şubesi olduğunu, tam olarak hangi faaliyetle uğraştığını sordu. Ben de cevabımda ofisin Marsilya'ya yakın Vitrol şehrinde bulunduğunu, Birleşik Krallık şirketinin bir şubesi olduğunu, boru ve fittinglerin ithalatı ve satışıyla uğraştığını söyledim. 2005-2019 yılları arasında merkez ofisi Fransa'nın Marsilya şehrinde olsa da, aslında bu şirket uluslararası bir grubun parçasıydı."
Tanık ayrıca, 2023 yılının Mayıs ayında Martin Ryan'ın kendisini arayarak görüşme teklif ettiğini belirtti:
"Jeneratörlerin alım-satımıyla ilgili görüştük. Martin yalnız değildi. Yanında Rus milliyetine benzeyen bir kadın ve iri yapılı, uzun boylu bir erkek vardı. Jeneratörlerin ülkeye getirilip satılmasıyla ilgili teklif yapıldı. Ben analiz ettim ki Azerbaycan'da bu işle yeterince uğraşan var. Bu nedenle buna razı olmadım. Onunla Fransa şirketleriyle ilgili konuşmamız oldu."
Daha sonra duruşmada dosya kapsamında tanık sıfatıyla dinlenen İ.İ. ifade verdi. Tanık, Bakü şehri 80 No'lu Konut-Komünal İşletme Dairesinde çalıştığını söyledi:
"4 Aralık 2023 tarihinde iş arkadaşım ile birlikte Binagadi ilçesi, Cefer Handan Caddesinde bulunan dairelerden birinde, mahkeme kararıyla DTX çalışanları tarafından yapılan arama sırasında kendi rızamızla arama tanığı olarak yer aldık. Orada bulunduğumuz sırada bu dairede Azad Memmedli'nin yaşadığını öğrendik. Daha sonra bize Azad Memmedli'yi tanıyıp tanımadığımız soruldu. Biz de tanımadığımızı söyledik. Bunun ardından bizim ve ev sahibinin katılımıyla dairede arama yapıldı. Arama sırasında evde flaş kartlar, cep telefonları, dizüstü bilgisayarlar, çok sayıda kartvizit ve diğer eşyalar tespit edildi."
Mahkemenin bir sonraki duruşması 2 Şubat'ta yapılacak.
İddianameye göre, Martin Ryan'ın ülkemizde üretilen silah ve mühimmatlar, 2020 yılındaki 44 günlük Vatan Savaşı sırasında ordumuzun teçhiz edilmesi, Azerbaycan Silahlı Kuvvetlerinde askerlik yapan veya yedeğe ayrılmış, ilişkiye çekilmesi mümkün olan kişiler, yurt dışında Fransızca eğitim almış şahıslar, Azerbaycan'da faaliyet gösteren yabancı ülke vatandaşları ve tüzel kişiler, Fransa özel servisinin talimatıyla Azerbaycan üzerinden diğer ülkelere gizli para transferinin organize edilmesi imkânları, Birleşik Krallık, Cezayir, Türkiye, Pakistan, İran, Çin, Somali, Orta Asya devletleri ve diğer ülkelerle Azerbaycan arasındaki ilişkiler ve bağlantılar, askeri iş birliği planları, Azerbaycan'a ithal edilen silah ve mühimmat hakkında bilgilerin elde edilmesine yönelik görevler alması ve bu doğrultularda faaliyet göstermesi yönünde ciddi şüpheler tespit edilmiştir.
Belirtelim ki, sanıklar 4 Aralık 2023 tarihinde tutuklanmışlardır. DTX tarafından "Merkorama" LLC'nin genel müdürü olan Martin Ryan hakkında Azerbaycan Cumhuriyeti Ceza Kanunu'nun 276. maddesi (casusluk) kapsamında suçlama yöneltilmiştir.
İddianameye göre, Martin Ryan, kendisini gizli iş birliğine dâhil eden ve daha sonra Bakü'den "persona non-grata" ilan edilerek sınır dışı edilen Fransa'nın DGSE (Dış Güvenlik Genel Müdürlüğü) çalışanları tarafından ajan-casus olarak kullanılmıştır.
Aynı ceza davası kapsamında Martin Ryan ile birlikte Azerbaycan vatandaşı Azad Memmedli'ye de Azerbaycan Cumhuriyeti Ceza Kanunu'nun 274. maddesi (devlete ihanet) ile suçlama yöneltilmiştir.
