2026 yılında iki Güneş ve iki Ay tutulması gerçekleşecek.
Oxu.Az'ın haberine göre, bu konuda Bakü Devlet Üniversitesi'nin (BDU) Fizik Fakültesi Astrofizik Bölümü bilgi paylaştı.
Belirtildiğine göre, 2026 yılının ilk Güneş tutulması 17 Şubat'ta gerçekleşecek. Bu tutulma, 7 Şubat 2008'de meydana gelen halkalı Güneş tutulmasının tekrarı olacak. Buna benzer bir sonraki tutulma ise 28 Şubat 2044'te gerçekleşecek.
Kısmi tutulma saat 13:56:14'te başlayıp, saat 18:27:30'da sona erecek. Tutulma olayı yaklaşık 4 saat 31 dakika sürecek. Tutulmanın maksimumu saat 16:11:45'e denk gelecek ve maksimumda süre 2 dakika 20 saniye olacak.
Merkezi tutulma saat 15:42:38'de başlayıp, saat 16:41:21'de sona erecek. Ay Dünya'dan daha uzak mesafede olduğunda görünen açısal ölçüsü Güneş'in açısal ölçüsünden küçük olduğu için merkezi tutulma sırasında Ay, Güneş'in yüzeyini tamamen kapatmaz ve Ay'ın etrafında yüzük şeklinde parlak bir halka oluşur. Bu sırada gerçekleşen tutulma "halkalı Güneş tutulması" olarak adlandırılır. Ay gölgesinin ortalama uzunluğu 373.320 km'dir, ancak 17 Şubat 2026'da Ay'ın Dünya'dan mesafesi 387.663 km olacak. Bu nedenle Ay'ın gölgesi Dünya yüzeyine ulaşmayacak. Sonuç olarak Ay, Güneş diskinin sadece 0.963 kısmını örtecek ve Güneş'in ince parlak halkası görünecek. Halkalı tutulma sırasında Güneş'in bu parlak halkası, Güneş tacını (koronayı) ve Güneş'in yakınındaki yıldızları görmeyi engeller.
Halkalı tutulma Antarktika ve Hint Okyanusu'nun güney sularında gözlemlenecek. Kısmi tutulma evreleri ise neredeyse tüm Antarktika'da (sadece Yeni Zelanda yönüne bakan sahil şeritleri hariç), ayrıca Şili ve Arjantin'in güneyinde, Güney Afrika'da, Madagaskar'da, Botsvana'nın merkez ve güneyinde (batı ve kuzeybatı bölgeleri hariç), Zimbabwe'de, Malavi'de, Mozambik'te, Tanzanya'nın güneyinde, ayrıca Atlantik Okyanusu'nun güney bölgesinde ve Hint Okyanusu'nun güneybatı ve güney kısımlarında gözlemlenecek. Tutulma olayı Azerbaycan'dan gözlemlenmeyecek.
Yılın 2. Güneş tutulması 12 Ağustos 2026'da gerçekleşecek. Bu tutulma tam Güneş tutulmasıdır. Tutulma, 1 Ağustos 2008'de gerçekleşen tam Güneş tutulmasının tekrarıdır. Buna benzer bir sonraki tutulma ise 23 Ağustos 2044'te gerçekleşecek.
Kısmi tutulma saat 19:34:01'de başlayıp, saat 23:57:48'de sona erecek. Tutulma olayı yaklaşık 4 saat 24 dakika sürecek. Tutulmanın maksimumu saat 21:46:06'ya denk gelecek. Merkezi tutulma saat 20:57:54'te başlayıp, saat 22:30:01'de sona erecek. Tam tutulma sırasında Ay'ın gölge konisi Dünya yüzeyini keser (Ay Dünya'ya yeterince yakın mesafede olur ve Güneş'i tamamen örter). Ay'ın gölgesinin ortalama uzunluğu 373.320 km'dir. 12 Ağustos 2026'da ise Dünya ve Ay arasındaki mesafe 359.445 km olacak. Bu durumda Ay'ın görünen çapı Güneş diskinin görünen çapından 1.0386 kat büyük olacak. Tutulma olayı Kuzey Amerika'nın kuzeyinde, Afrika'nın kuzeybatısında, Avrupa'da gözlemlenecek. Tam tutulma ise yalnızca Grönland, İzlanda, Portekiz, İspanya ve Rusya'nın Krasnoyarsk şehrinde gözlemlenecek. Tam tutulma maksimum 2 dakika 18 saniye sürecek. Tutulma olayı Azerbaycan topraklarından gözlemlenmeyecek.
2026 yılının ilk Ay tutulması 3 Mart'ta gerçekleşecek. Bu, tam Ay tutulması olacak. Dünya'nın gölgesi Ay'ı tamamen örtecek ve gezegenimizin doğal uydusu gökyüzünde kırmızımsı bir renge boyanacak. Bu olay "kanlı Ay" etkisiyle gerçekleşir ve sebebi Dünya atmosferinin Güneş ışığını süzerek kırmızı-turuncu ışınların Ay yüzeyine ulaşmasıdır. Aslında, Dünya'nın gölgesi iki kısımdan oluşur: yarı gölge ve gölge. Ay yarı gölgeye girdiğinde yarı gölgeli Ay tutulması başlar, bunu çıplak gözle hissetmek çok zordur. Ay Dünya'nın gölgesine girdiğinde ise çıplak gözle görünen tutulma başlar. Yarı gölgeli Ay tutulması saat 12:44:25'te, kısmi Ay tutulması saat 13:50:00'da, tam tutulma ise saat 15:04:26'da başlayacak. Tam tutulma yaklaşık 58 dakika sürecek. Tutulmanın maksimumu saat 15:33:46'da olacak. Saat 16:02:45'te tam tutulma, saat 17:17:10'da kısmi tutulma, saat 18:22:59'da yarı gölgeli Ay tutulması sona erecek.
Asya, Avustralya ve Kuzey Amerika'dan görünecek olan bu tutulma, 31 Aralık 2028 - 1 Ocak 2029'da gerçekleşecek "Kanlı Ay" tutulmasına kadar olan son tam Ay tutulmasıdır. Tutulma süreci sırasında Ay ufkun altında olduğu için Azerbaycan topraklarından gözlemlenmeyecek.
2026 yılının ikinci Ay tutulması 28 Ağustos'ta gerçekleşecek. Bu kez Ay Dünya'nın sadece gölgesinin bir kısmından geçecek ve kısmi tutulma gözlemlenecek. Ay'ın bir kısmı kararacak, diğer kısmı ise aydınlık kalacak. Yarı gölgeli Ay tutulması 28 Ağustos'ta saat 05:23:55'te, kısmi tutulma saat 06:33:48'de başlayacak. Tutulmanın maksimumu saat 08:12:53'te olacak. Kısmi tutulma saat 09:51:55'te, yarı gölgeli Ay tutulması saat 11:01:41'de sona erecek.
Tutulma Avrupa, Afrika, Asya ve Amerika'dan görünecek. Azerbaycan topraklarından yarı gölgeli Ay tutulmasının yalnızca bir kısmını sabah saat 05:23'ten 05:55'e - Ay batana kadar gözlemlemek mümkün olacak.
