Kanada'da el konulan tarihi eserler, federal mahkeme kararı doğrultusunda Türkiye'ye iade edildi.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Kanada'dan Türkiye'ye yapılan ilk resmi kültür varlığı iadesini sosyal medya hesabı üzerinden kamuoyuyla paylaştı.
Kültürel mirasa sahip çıkarak tarihin emanetlerini asıl topraklarına geri kazandırdıklarını vurgulayan Ersoy, "Bir iadeyi daha başarıyla tamamladık. Kanada'dan Türkiye'ye yönelik ilk resmi iadeyi dün akşam itibarıyla hayata geçirdik. 17-19. yüzyıllar arasına tarihlenen 7 el yazması sayfa, 2 nadir basılı eser sayfası ve 2 modern hat çalışmasını Kanada'nın başkenti Ottawa'da teslim aldık" şeklinde açıklama yaptı.
Kanada Sınır Hizmetleri Ajansı tarafından başlatılan sürecin büyük bir özenle yürütülerek bilimsel ve hukuki mücadelenin sonuca ulaştırıldığını ifade eden Ersoy, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Kanada Federal Mahkemesinin verdiği kararla eserler artık ana yurduna geri dönecek. Bu iade, uluslararası düzeyde de güçlü bir emsal teşkil ediyor. Yasa dışı yollarla bu topraklardan alınmış olan her eserin peşinden gidiyor ve tek tek geri getiriyoruz. Süreci başarıyla yöneten Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ekiplerimize, Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığına, Türk ve İslam Eserleri Müzesine ve Ottawa Büyükelçiliğimize başta olmak üzere emeği geçen herkese içtenlikle teşekkürlerimi sunuyorum."
TESLİM TÖRENİ OTTAWA'DA
Diğer taraftan, Kültür ve Turizm Bakanlığınca yapılan yazılı açıklamaya göre eserler, dün Kanada'nın başkenti Ottawa'daki Kanada Koruma Enstitüsünde gerçekleştirilen resmi törenle Türkiye'ye teslim edildi.
Eserleri, Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesindeki Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürü Birol İnceciköz, Kanadalı yetkililerden resmi olarak devraldı.
Söz konusu iade süreci, 1970 UNESCO Sözleşmesi çerçevesinde uluslararası işbirliğinin somut bir yansıması olarak değerlendirilirken, kültürel mirasın muhafazasına ilişkin küresel dayanışmanın da belirgin bir göstergesi olarak tarihe geçti.
KANADA'DAN TÜRKİYE'YE İLK RESMİ İADE GERÇEKLEŞTİ
Kanada Federal Mahkemesinin 11 Eylül 2025 tarihli kararı uyarınca alınan iade hükmüyle Kanada'dan Türkiye'ye tarihte ilk kez resmi bir kültür varlığı iadesi yapıldı. Bu karar, uluslararası kültür varlığı hukuku açısından emsal niteliğinde bir önem taşıyor.
Türkiye'ye geri kazandırılan eserler; farklı yazma eser ciltlerinden koparılmış 7 el yazması sayfa, 2 nadir basılı eser sayfası ve 2 modern hat çalışmasından meydana geliyor.
17. ile 19. yüzyıllar arasına tarihlendirilen bu eserlerin Arapça ve Osmanlı Türkçesi metinler barındırdığı, fıkıh, tasavvuf, tarih ve edebiyat gibi alanlara ışık tuttuğu tespit edildi.
Gerçekleştirilen incelemelerde, yazma eser sayfalarının orijinal ciltlerinden söküldüğü ve bazı varaklara sonradan modern minyatürlerin ilave edildiği ortaya çıktı. Bu müdahalelerin sahtecilik ve ticari kazanç güdüsüyle yapıldığı, ancak eserlerin kültür varlığı niteliğini muhafaza ettiği değerlendirildi.
ESERLER KAÇIRILIRKEN KANADA SINIR HİZMETLERİ AJANSI TARAFINDAN DURDURULDU
Eserler, Ocak 2024'te İstanbul'dan Vancouver'a taşınmak istenirken Kanada Sınır Hizmetleri Ajansı tarafından ele geçirildi.
Sürecin Kanada Miras Bakanlığına aktarılmasının ardından Türkiye ile resmi temaslar başlatıldı ve teknik ile hukuki prosedür devreye girdi.
Türkiye tarafından sunulan bilimsel raporlar ve hukuki belgeler ışığında Kanada Federal Mahkemesi, eserlerin 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında Türkiye'ye ait kültür varlıkları olduğuna karar vererek iade hükmü tesis etti.
Kanada'dan yapılan bu ilk resmi iade, yalnızca eserlerin geri dönüşünü değil, aynı zamanda kültürel mirasın korunması adına uluslararası işbirliğinin ulaştığı düzeyi de gözler önüne serdi.
Haber Global
