Science dergisinde yayımlanan yeni araştırmalar, Marmara Denizi'ndeki sismik hareketliliğin İstanbul'a doğru adım adım ilerlediğini ortaya koyarken, New York Times da bilim insanlarının değerlendirmelerine yer verdi.
Oxu.Az'ın Türkiye Gazetesi'nden aktardığı habere göre, gazete, uzmanların "İstanbul'a büyük ve yıkıcı bir depremin yaklaştığı" yönündeki açık uyarılarını manşetine taşıdı ve durumu "İstanbul hedef tahtasında" sözleriyle özetledi.
Haberde, Marmara Fayı boyunca son 20 yılda meydana gelen depremlerin batıdan doğuya doğru kaydığına dikkat çekildi. Bu dizinin son halkasının 2025 Nisan ayında yaşanan 6.2 büyüklüğündeki sarsıntı olduğu hatırlatıldı. Bilim insanları, bu ilerleyişi "alışılmadık bir tablo" olarak nitelendirirken, mevcut eğilim devam ederse büyük depremin İstanbul'un güneyindeki kritik segmentte meydana gelebileceğine işaret etti.
"İstanbul hedef tahtasında"
Çalışmaya doğrudan katılmayan University College London'dan sismolog Stephen Hicks'in "İstanbul hedef tahtasında" değerlendirmesi NYT tarafından özellikle vurgulandı. Uzmanlara göre, fay hattındaki enerji birikimi giderek megakentin bulunduğu bölgeye doğru yaklaşıyor.
Science dergisinde yayımlanan araştırmada, sarsıntıların Ana Marmara Fayı'nın kilitli ve en riskli kabul edilen bölümüne yöneldiği belirtildi. Bu segmentte yaşanacak kırılmanın 7 ve üzeri büyüklükte bir depremi tetikleyebileceği ve 16 milyon nüfuslu İstanbul'da ağır sonuçlar doğurabileceği ifade edildi.
"Tarih vermek mümkün değil ama sinyaller dikkat çekiyor"
Araştırma yazarlarından Patricia Martinez-Garzon, deprem tahmininin imkansız olduğunun altını çizerek, "Ancak olağan dışı bir şey olup olmadığını erken fark etmek ve olası etkileri azaltmak hayati önem taşıyor" dedi. Martinez-Garzon'a göre, fayda ciddi bir stres birikimi söz konusu.
Cornell Üniversitesi'nden deprem bilimci Judith Hubbard da NYT'ye yaptığı değerlendirmede, İstanbul yakınlarında yaşanacak büyük bir depremin "yakın dönemin en ağır insani felaketlerinden biri olabileceğini" söyledi. Hubbard, yapılaşma sorunları, zemin riskleri ve denetim eksikliklerinin tehlikeyi daha da artırdığını belirterek, doğal bir afetin kolayca büyük bir insani krize dönüşebileceği uyarısında bulundu.
Sarsıntıların yönü İstanbul'a doğru
Araştırmada, Marmara'da 2011'den bu yana yaşanan depremlerin batıdan doğuya doğru sıralandığı şu şekilde hatırlatıldı:
2011 → 5.2 (batı)
2012 → 5.1 (doğu)
2019 → 5.8 (orta)
2025 → 6.2 (orta-doğu)
New York Times'a göre bilim insanları, bir sonraki depremin daha büyük olup olmayacağını ve kırılmanın İstanbul'un hemen güneyindeki segmentte yaşanıp yaşanmayacağını tartışıyor. Kesin bir öngörü bulunmasa da olasılığın "ciddiye alınması gereken bir risk" olduğu belirtiliyor.
Hubbard, "Deprem bir dizi küçük sarsıntının ardından mı gelecek, yoksa tek bir büyük kırılmayla mı ortaya çıkacak, bunu bilmiyoruz" diyerek belirsizliğe dikkat çekti.
Martınez-Garzon'un başka bir çalışmasında ise olası kırılmanın İstanbul yönüne doğru gerçekleşme ihtimalinin daha yüksek olduğu ifade edilmişti. NYT, bu değerlendirmenin de altını çizdi.
