İstanbul'da sıcaklıklar 56 dereceye kadar yükselirken, uzmanlar termal şok riskine karşı vatandaşları uyarıyor. Ani sıcaklık değişimleri, metal, cam ve elektronik cihazlarda arızalara yol açabilir.
Oxu.Az'ın Türkiye Gazetesi'nden aktardığı habere göre, yaz aylarının en sıcak günleri yaşanırken, İstanbul başta olmak üzere İzmir, Bursa, Marmara ve Ege bölgesinde termal şok etkisi gözlemleniyor. Sıcak havanın etkisi artarken, vatandaşlar "Termal şok nedir, ne zaman olur?" sorusunu merak ediyor.
Termal Şok Nedir?
Termal şok, bir malzemenin çok kısa sürede yüksek sıcaklıktan düşük sıcaklığa ya da tam tersi şekilde ani sıcaklık değişimine maruz kalmasıyla ortaya çıkan gerilimlerdir. Bu gerilimler, malzemenin farklı bölgelerindeki genleşme veya büzülme hızlarının uyumsuzluğu nedeniyle çatlama, kırılma veya deformasyona neden olabilir. Özellikle cam, seramik, metal ve elektronik bileşenler gibi ısıya duyarlı malzemelerde bu durum ciddi hasarlara yol açabilir.
Örneğin, düşük termal genleşme katsayısına sahip teknik seramikler, termal şok direnci sayesinde yüksek sıcaklık ortamlarında tercih edilir. Günlük hayatta ise soğuk bir cam bardağa kaynar su döküldüğünde bardak çatlar; bu durum termal şokun bir örneğidir. Aynı şekilde, insana ve eşyalara da risk oluşturur.
Termal Şok Neden ve Ne Zaman Olur?
Termal şok, malzemenin hızlı ısıtma veya soğutma işlemlerine maruz kalmasıyla, iç ve dış yüzeyler arasındaki büyük sıcaklık farklarının oluşması sonucu meydana gelir. Örneğin, sıcak bir yaz gününde klimayla soğutulmuş bir odaya giren bir elektronik cihaz, ani sıcaklık değişimi nedeniyle içsel gerilimlere maruz kalabilir.
İstanbul'da 23 Temmuz 2025'te hissedilen 56 derecelik sıcaklık, Meteoroloji Mühendisleri Odası tarafından termal şok riski olarak tanımlandı. Bu durum, özellikle sıcak dış ortamdan soğuk iç mekanlara geçiş yapan kişilerde damar daralması gibi sağlık sorunlarına ve malzemelerde yapısal hasarlara neden olabilir.
Termal Şok Belirtileri
Ani bayılma, nabzın hızlanması, baş dönmesi, bulantı ve aşırı terleme, termal şokun belirtileri arasında yer alır.
Termal Şok Hangi Eşyaları Etkiler?
Cam, seramik, metal ve elektronik devreler en çok etkilenen malzemelerdir. Örneğin, soğuk bir cam bardağa sıcak su dökülmesi çatlamaya, elektronik cihazlarda ani soğuma ise arızalara yol açabilir.
Uzmanlar, aşırı sıcak ve ani sıcaklık değişimlerinin, hem insan sağlığı hem de malzeme güvenliği açısından dikkat edilmesi gereken önemli riskler taşıdığını hatırlatıyor.
