Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Çocukların Dijital Ortamda Zararlı İçerik ve Etkilerden Korunmasına İlişkin Tedbirler Hakkında Kararname imzaladı.
Kararname'ye göre, Azerbaycan Cumhuriyeti'nde bilgi ve iletişim teknolojilerinin gelişimi ve dijital teknolojilerin yaygın uygulanması, sosyal ağların toplumsal ilişkiler sisteminde önemli bir yer edinmesine yol açmıştır. Toplumsal ilişkilerin hızla dijitalleşmesi ve sosyal ağların çocukların günlük hayatına giderek daha erken yaşta girmesi, söz konusu ağlar aracılığıyla bilginin üretimi, yayılması ve tüketiminin ölçeğinin artması, bu alanda hukuki düzenlemenin mevcut durumunun güncel teknolojik, sosyal ve güvenlik zorlukları açısından analizini ve iyileştirilmesini zorunlu kılmaktadır.
Uluslararası kuruluşların ve bilimsel araştırma kurumlarının incelemeleri ile diğer ülkelerin deneyimleri göstermektedir ki, çocukların dijital ortamda korunmasına dikkat edilmesi, onların psikolojik refahı ve güvenliği, sağlıklı gelişimi için özel hukuki koruma ve teknolojik muhafaza mekanizmalarının uygulanması gerekmektedir. Bu yaklaşımda dijital ortamda çocukların özel hayatının, onurunun ve güvenliğinin doğrudan devletler tarafından korunması tavsiye edilmektedir. Uluslararası uygulamada, öncelikle sosyal ağların faaliyetlerinin düzenlenmesi, çocuklar için risklerin azaltılması, verilerin daha ciddi korunması ve güvenliğiyle ilgili yükümlülükler belirleyen gereksinimlerin uygulanmasının geniş ölçüde yaygınlaştığı gözlemlenmektedir.
Bu yeni gereksinimler, sosyal ağların faaliyetlerinin sistematik hukuki çerçevede düzenlenmesi, ebeveyn denetimi, platform içi güvenlik mekanizmaları ve yaşa uygun içerik filtreleri aracılığıyla çocukların ve ergenlerin dijital ortamda güvenliğini sağlamakta, aynı zamanda onların kritik bilgiyi analiz etme, davranış ve bilgi kültürünün gelişimine ortam yaratmaktadır.
Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası’nın 109. maddesinin 32. fıkrası esas alınarak; çocukların dijital ortamda korunması alanında dengeli, kanıta dayalı ve sistemli bir yaklaşımın sağlanması, sosyal ağların kullanımı konusunda dijital becerilerin teşvik edilmesi, çevrim içi davranış kültürünün oluşturulması ve yaratıcı dijital potansiyelin geliştirilmesi amacıyla aşağıdaki hususların kararlaştırılmasına karar veriyorum:
1. Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu:
1.1. İlgili devlet kurumlarını, bilimsel kuruluş ve organizasyonları, uzmanları ve sivil toplum kuruluşlarını sürece dâhil ederek ve uluslararası deneyimi dikkate alarak; ülke genelinde çocukların sosyal ağlardaki zararlı içerik ve etkilerden korunmasını, ayrıca sosyal ağlara kayıt sırasında yaş sınırlamasının uygulanmasını kapsayan normatif hukuki düzenleme taslaklarını üç ay içinde hazırlayıp Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanına sunsun.
1.2. Okul öncesi hazırlık gruplarında ve genel eğitim kurumlarında mobil ve elektronik cihazların kullanımına ilişkin kuralların belirlenmesi ve uygulanması konusunda gerekli tedbirleri sağlasın.
1.3. Okul öncesi ve genel eğitim derslerine ait öğretim programlarına (müfredatlara), içerik standartları da dâhil olmak üzere; dijital okuryazarlık, siber güvenlik ve sorumlu çevrim içi davranış konularının eklenmesi, aynı zamanda medyada ebeveynlere, öğretmenlere ve çocuklara yönelik bilinçlendirme programlarının hazırlanıp uygulanması için gerekli adımları atsın.
1.4. Sosyal ağların hukuka uygun kullanımının ve bu kullanım sırasında çocuk haklarının korunmasının sağlanmasına yönelik düzenli bilinçlendirme faaliyetleri yürütülmesi, ayrıca çocukların dijital refahına ilişkin bilimsel araştırmaların teşvik edilmesi amacıyla gerekli tedbirleri alsın.
1.5. Bu Kararname’den kaynaklanan diğer hususları çözüme kavuştursun.
