ABD'nin Lemkin Enstitüsü'nün Ruben Vardanyan da dahil olmak üzere, savaş suçlarıyla suçlanan Ermeni asıllı kişilerin Noel Bayramı münasebetiyle serbest bırakılması için Azerbaycan'a baskı yapılmasına dair ABD Başkanı'na yaptığı başvuruya cevap olarak, Azerbaycan'ın STK temsilcileri 25 Aralık'ta Donald Trump'a açık mektup yazdılar.
Oxu.Az'ın AZƏRTAC'dan aktardığı habere göre, bundan önce - 23 Aralık 2025'te Azerbaycan Milli STK Forumu, Lemkin Enstitüsü'nün kendisine de açık mektup yönelterek, bu kurumu Ermenistan'daki rövanşist grubun çıkarlarını ifade etmekle, Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki barış gündemini sarsmaya çalışmakla suçladı. Belirtildi ki, Hocalı Soykırımı gibi toplu katliamlara göz yuman Lemkin Enstitüsü, öncelikle, ilan ettiği misyonuna ihanet ediyor. Azerbaycan Milli STK Forumu, Lemkin Enstitüsü'nü kışkırtıcı çağrıları nedeniyle Azerbaycan kamuoyundan özür dilemeye çağırdı.
Azerbaycan STK'larının ABD Başkanına "Hukuk, İstikrar ve Trump Koridoru Vizyonunun Uluslararası Barış ve Refah adına Savunulması" adlı başvurusunda ise şöyle deniyor:
"Sayın Başkan,
Biz - Azerbaycan sivil toplumunun temsilcileri, insan hakları savunucuları ve on yıllar boyunca sürmüş etnik temizliğin kurbanları dünyayı iyi niyetle yönlendiren Lider olarak Size en samimi selamlarımızı iletiyoruz. Sizin liderliğinizde küresel barışa değer veren ve başkaları tarafından imkansız kabul edilen tarihi anlaşmaları arabuluculuk yoluyla elde etme cesaretini içinde barındıran irade görüyoruz.
"Lemkin Enstitüsü" adlandırılan kurum tarafından Sizin şahsen teşvik ettiğiniz barışı sarsmaya yönelik yürütülen son kampanyalarla ilgili gerekçeli gerçekleri göstermek amacıyla Size başvuruyoruz.
Milad ve Yeni Yılın duygusal havasını fırsat bilen bu grup, tutuklu bilinen kişilerin serbest bırakılması için baskı yapılmasına çağrı yapsa da, onlar bu retorikle değil, işledikleri suçlarla değerlendirilmelidir. Tam da bu kişilerin suç faaliyetleri sonucunda Azerbaycan'ın uluslararası düzeyde tanınmış topraklarının yaklaşık beşte biri 30 yıldan fazla bir süre boyunca Ermenistan'ın işgali altına düşmüş, bir milyona yakın Azerbaycanlı etnik temizliğe maruz kalmıştır.
Barış yaratan liderliğiniz sayesinde Güney Kafkasya bölgesi son 35 yılın en barışçıl dönemini yaşamaktadır. Bu başarı, 8 Ağustos 2025 tarihinde Washington Ortak Bildirisi aracılığıyla bizzat sizin tarafınızdan sağlanmıştır.
Sayın Başkan, dezenformasyon kampanyaları yürütenler, 30 yıldan fazla süren işgal döneminde terörizmin finansmanı, saldırgan savaş yürütülmesi ve insanlığa karşı suçların işlenmesiyle ilgili suçlanan kişileri "rehineler" olarak göstermeye çalışmaktadırlar. Onların eylemleri sonucunda bir milyona yakın Azerbaycanlı zorla yerinden edilmiş, yüzlerce sivil yerleşim birimi sistematik olarak yok edilmiştir.
Tutuklanan kişilerden biri, önceki dönemde USAID başkanı Samantha Power ile yakın ilişkileri olan, Rus ve Ermeni kökenli oligark Ruben Vardanyan'dır. O, Güney Kafkasya bölgesinde barışın sağlanmasının önüne geçmek amacıyla Azerbaycan'ın daha önce işgal altında olan topraklarında kurulmuş kukla rejime "devlet bakanı" olarak gönderilmişti.
Azerbaycan bu mahkeme süreçlerini şeffaf bir şekilde ve uluslararası yükümlülüklerine uygun olarak yürütmektedir. Ruben Vardanyan ile ilgili dava da dahil olmak üzere, hukuki süreçler mahkeme heyetleri tarafından yürütülmekte ve kamuoyuna açıktır. Bunu dini zulüm olarak gösterme çabaları tamamen asılsızdır. Azerbaycan, Müslümanların, Hristiyanların ve Yahudilerin yüzyıllardır uyum içinde yaşadıkları laik bir ülke olarak kalmaktadır. Örneğin, geçen ay Bakü şehrinde İsa Mesih'in Son Gün Azizleri Kilisesi'nin resmi toplantısı gerçekleştirilmiştir. Aynı zamanda, inşaatı Azerbaycan devleti tarafından finanse edilen ikinci Katolik kilisesi şu anda başkentte inşa edilmektedir. Bu gerçekler bir kez daha Azerbaycan'ın dinler arası diyaloğa ve hoşgörüye bağlılığını göstermektedir. Bu gibi çok sayıda örnek vardır.
Sayın Başkan, Ermenistan ile Azerbaycan arasında yaşanan çatışma hiçbir zaman dini nitelik taşımamıştır. Bazı kötü niyetli kişiler, sizin kişisel katılımınız sayesinde bölgede elde edilen barışı sarsmaya çalışmaktadırlar. Washington anlaşmalarının ruhuna uygun olarak, Azerbaycan ile Ermenistan arasında güvenin güçlendirilmesine yönelik önlemler başlatılmış ve ekonomik ilişkiler yeniden kurulmaktadır.
Siz ve yönetiminiz dünyaya ABD'nin gücünün barış inşa etmek ve adaleti sağlamakta olduğunu gösterdi. Azerbaycan ve Ermenistan liderlerinin sizi Nobel Barış Ödülü'ne aday göstermek için Nobel Barış Komitesi'ne başvurmasını destekliyoruz.
Sizin liderliğiniz sayesinde dünyanın farklı bölgelerinde on yıllardır süren birçok çatışma artık geçmişte kalmıştır. Biz inanıyoruz ki, Lemkin Enstitüsü gibi yıkıcı güçler ABD kamuoyunu yanlış yönlendirme amaçlarına asla ulaşamayacaklardır.
Liderliğinize derin saygılarımızla,
Azerbaycan sivil toplum temsilcileri:
1. Ramil İskenderli - Azerbaycan Milli Sivil Toplum Kuruluşları Forumu Yönetim Kurulu Başkanı;
2. Vladimir Timoşenko - Emekli Tuğgeneral, Azerbaycan Cumhuriyeti Savaş, Çalışma ve Silahlı Kuvvetler Gazileri Organizasyonu Başkanlık Heyeti Üyesi;
3. Novella Ceferoğlu - Dilare Aliyeva Azerbaycan Kadın Hakları Savunma Derneği Başkanı;
4. Seadet Benenyarlı - Uluslararası İnsan Hakları Derneği Azerbaycan Ulusal Bölüm Başkanı;
5. Saltanat Kocamanlı - İnsan Hakları ve Hukukun Üstünlüğünün Savunulması Kamu Birliği Başkanı;
6. Emir Aliyev - İnsan Haklarını Teşvik Merkezi Başkanı;
7. Alimammed Nuriyev - Anayasa Araştırma Vakfı Başkanı;
8. Zaur Memmedov - Bakü Siyaset Bilimciler Kulübü Başkanı;
9. Rey Kasımov - Azerbaycan'da Mayın Mağdurları Derneği Başkanı;
10. Hafiz Sefihanov - Mayınlara Karşı Azerbaycan Kampanyası Yöneticisi;
11. Zaur İbrahimli - Öncelik Sosyal Ekonomik Araştırmalar Merkezi Başkanı;
12. Könül Behbudova - Karabağ Kayıp Aileleri Kamu Birliği Başkanı;
13. Ayaz Mirzeyev - Azerbaycan Gazeteciler Ağı Başkanı;
14. Dilgem Ahmed - Çapar Ulusal Miras Araştırma Merkezi Başkanı;
15. Fuad Memmedov - Simurg Azerbaycan Kültür Derneği Başkanı;
16. Fariz Halilli - Miras Kültürel Mirasın İncelenmesine Destek Kamu Birliği Başkanı;
17. Umud Rahimoğlu - Uluslararası Avrasya Basın Vakfı Yöneticisi;
18. Mübariz Asgerov - Objektif Ulusal Değerlerin Tanıtımına Destek Kamu Birliği Başkanı;
19. Şehla Nagıyeva - Sönmez Meşal Kültürel İlişkiler Kamu Birliği Başkanı;
20. Kemer Bağırova - Cafer Cabbarlı Kültür, Bilim ve Eğitimin Gelişimine Yardım Kamu Birliği Başkanı;
21. Sevinç Alizade - Zafer Şehit Ailelerine Destek Kamu Birliği Başkanı;
22. Tünzale Abdülalimova - Vatan İçin Şehit Ailelerine Destek Kamu Birliği Başkanı;
23. Ceyran Hasenova - Şehit Annelerine Destek Kamu Birliği Başkanı;
24. Agil Camal - Ortak Değerler Kamu Birliği Başkanı;
25. Vügar Kadirov - Dönüş ve Diriliş İçin Gençlik Organizasyonu Kamu Birliği Başkanı;
26. Halid Kazımov - Bölgesel İnsan Hakları ve Medya Merkezi Başkanı;
27. Ahmed Abbasbeyli - Toplum Gelişim Merkezi Başkanı
28. İrade Rizazade - Vatandaşların Sosyal Refahı İçin Kamu Birliği Başkanı;
29. Keramet İsmayılov - Ekonomik ve Sosyal Kalkınma Merkezi Başkanı
30. Fikret Yusifov - Ekonomiks Uluslararası Ekonomik Araştırmalar Kamu Birliği Başkanı.