Ermenistan'ın Azerbaycan'a karşı askeri saldırısı sonucunda barış ve insanlık karşıtı suçlar, savaş suçları, bunun yanı sıra işgal amaclı savaşın hazırlanması ve yürütülmesi, soykırım, savaş kanunlarını ve kurallarını ihlal etme, ayrıca terörizm, terörizmi finanse etme, iktidarı zorla ele geçirme, zorla elde tutma ve diğer çok sayıda suç işlemekle suçlanan Ermenistan Cumhuriyeti vatandaşları Arayik Harutyunyan, Arkadi Gukasyan, Bako Saakyan, Davit İşhanyan, David Babayan, Levon Mnatsakanyan ve diğerlerinin hakkındaki ceza davalarına ilişkin açık mahkeme duruşması 15 Ağustos'ta devam etti.
Oxu.Az'ın AZƏRTAC'dan aktardığı habere göre, Bakü Askeri Mahkemesi'nde hakimler Zeynal Ağayev başkanlığında, Cemal Ramazanov ve Anar Rzayev'den oluşan heyet (Yedek Hakim Günel Samedova) tarafından yürütülen mahkeme oturumunda sanıkların her biri bildikleri dilde tercüman ve ayrıca savunmaları için avukatlarla temin edildi.
Oturumda sanıklar, savunucuları, mağdurların bir kısmı, onların yasal varisleri ve temsilcileri, ayrıca İddia Makamı savcıları katıldı.
Hakim Zeynal Ağayev, sürece ilk kez katılan mağdurlara mahkeme heyetini, İddia Makamı savcıları, tercümanları vb. tanıttı ve ayrıca onların yasalarca öngörülen haklarını ve görevlerini açıkladı.
Mağdur Lale İsmayılova, Ermenistan silahlı kuvvetlerinin saldırıları sonucunda Zengilan ilçesinin Yukarı Yemezli köyünden zorunlu göçmen olduğunu belirtti. İddia Makamı Savcısı Vüsal Abdullayev'in sorularını yanıtlayan L. İsmayılova, polis memuru olan kardeşi İsmayıl Barat oğlu İsmayılov'un 25 Ekim 1993'te diğer 6 polisle birlikte Cebrayıl ilçesinin Derzili köyünde Ermenistan silahlı kuvvetleri tarafından öldürüldüğünü söyledi. Cesetleri bugüne kadar bulunamadı.
İddia Makamı Savcısı Terane Mammadova'nın sorularını yanıtlayan mağdur Bikehanım Guliyeva ifadesinde, yaşadığı Orta Yemezli köyü 1993 yılında Ermenistan silahlı kuvvetleri tarafından işgal edildiğinde dört odalı evinin yakıldığını belirtti. B.Guliyeva, kendisinden önce ifade veren L.İsmayılova'nın kardeşiyle birlikte öldürülen polislerden birinin - İlham İmamgulu oğlu Guliyev'in - kendi kardeşi olduğunu söyledi.
B. Guliyeva, savunma tarafının sorularına cevabında köye saldırı sırasında ateşlerin Ermenistan"ın Gafan ilçesi yönünden açıldığını bildirdi.
İdris Mirzaliyev ifadesinde Zengilan ilçesinden zorunlu göçmen olduğunu belirtti. Başsavcılık İddia Makamı Dairesi'nde Şube Müdürü Nesir Bayramov"un sorularını yanıtlayan mağdur, Ermenistan silahlı kuvvetlerinin saldırılarının önlenmesine katıldığını, çatışmalar sırasında Zengilan ve Terter"de yaralandığını söyledi.
Haver Şükürova ifadesinde, Ekim 1993'te Zengilan'ın Havali köyünün Ermenistan silahlı kuvvetleri tarafından işgal edilmesi sonucu zorunlu göçmen olduğunu söyledi.
Melek Hüseynova, Ermenistan silahlı kuvvetlerinin saldırıları nedeniyle yaşadığı Zengilan bölgesinin Şerikan köyünü 10 Aralık 1992"de terk ettiklerini, köyün işgal edildiğini belirtti. Onlar Zengilan"ın başka bir bölgesine yerleştiler. Ekim 1993'te ilçe işgal edildiğinde Aras Nehri"nden geçerek kurtuldular. Kardeşi ise Ermenistan ordusuna karşı savaşlarda kayboldu.
Ülker İsgenderova ifadesinde, 29 Ekim 1993"te Zengilan ilçesinden zorunlu göçmen olduğunu bildirdi.
Ramal Mammadov ifadesinde, 2020 yılında 44 günlük Vatan Savaşı sırasında Murovdağ"da Ermenistan silahlı kuvvetlerinin açtığı topçu ateşi sonucu yaralandığını söyledi.
Tamile Süleymanova ifadesinde, 30 Ekim 1993"te Zengilan bölgesinin Vejneli köyünün Ermenistan silahlı kuvvetleri tarafından işgal edilmesi nedeniyle yaşadığı evi terk etmek zorunda kaldığını belirtti. O, Aras Nehri"nden geçerek kurtulduklarını söyledi.
Nazile Hüseynova ifadesinde, 23 Ağustos 1993"te Ermenistan silahlı kuvvetlerinin saldırısı sonucu Füzuli bölgesinin Karahanbeyli köyünden zorunlu göçmen olduğunu söyledi.
Vefalı Kadirov ifadesinde, askerlik hizmetindeyken 2 Şubat 2017"de Ermenistan silahlı kuvvetlerinin provokasyonu sonucu kurşun yarası aldığını anlattı. Bu yaralanmaya bağlı olarak sağlık sorunlarının hâlen devam ettiğini belirtti.
Başsavcı Özel Görevler Yardımcısı Tugay Rehimli"nin sorularını yanıtlayan mağdur Alemdar Medetov, 7 aile üyesiyle birlikte 1993"te yaşadığı Zengilan ilçesinden zorunlu göçmen olduğunu söyledi.
İddia Makamı Savcısı Fuad Musayev"in sorularını yanıtlayan Kemale Yusifova ifadesinde, aile üyeleriyle birlikte 1993"te Zengilan ilçesinin Mammadbeyli köyünden zorunlu göçmen olduğunu söyledi. Zengilan ilçesi işgalden kurtarıldıktan sonra oğlu askerlik hizmeti sırasında Ermenistan silahlı kuvvetleri tarafından döşenen mayının patlaması sonucu ağır yaralandı, bacağı kesildi.
Ceyhun Guliyev ifadesinde, 1993"te Zengilan"dan zorunlu göçmen olduğunu söyledi. Sanık David Babayan"ın sorularını yanıtında, Ermenistan silahlı kuvvetleri diğer yönlerde yolu kapattıkları için Aras Nehri"nden geçerek kurtulduklarını belirtti.
İbadet Süleymanov ifadesinde, Ermenistan silahlı kuvvetlerinin saldırıları nedeniyle 9 kişilik aile üyeleriyle birlikte 30 Ekim 1993"te Zengilan'dan zorunlu göçmen olduğunu söyledi.
İsgender İsgenderov ifadesinde, 1993 yılının ekiminde Zengilan ilçesinin Şefibeyli köyünden zorunlu göçmen olduğunu söyledi.
Zülfü Hesenaliyev ifadesinde, Zengilan ilçesinden zorunlu göçmen olduğunu, bölgenin savunması uğrunda çatışmalara katıldığını belirtti. O, işgal sırasında Ermenistan silahlı kuvvetlerinin sivillere, kadınlara ve yaşlılara karşı acımasız davrandığını söyledi.
Nebi Nağıyev ifadesinde, Zengilan bölgesinin Bartaz köyünden zorunlu göçmen olduğunu söyledi. Kardeşinin şehit olduğunu da belirtti.
Hanoğlan Süleymanov ifadesinde, Zengilan ilçesinde zorunlu göçmen olduğunu, Ermenistan silahlı kuvvetlerinin saldırıları sonucunda kardeşinin küçük yaştaki çocuğu Sadık Süleymanov"un (22 Ağustos 1992) ve kardeşi Baloğlan Süleymanov"un (25 Ekim 1993) öldürüldüğünü söyledi.
Eldar Novruzov, Eylül 1992'de Zengilan ilçesinin Malatkeşin köyündeki evine Ermenistan silahlı kuvvetlerinin attığı merminin düştüğünü söyledi. Sonradan köy işgal edilmiş.
Vidadi Orucev ifadesinde, Zengilan ilçesinin Mammadbeyli köyünden zorunlu göçmen olduğunu söyledi. İşgal sırasında evleri yağmalandı, köy mezarlığı tamamen yok edildi, yerinde hiçbir şey kalmadı.
Rasim Cemalov, Raci İsmayilov, Barat Hanlarov, Eşref İbadov ifadelerinde, Ermenistan silahlı kuvvetlerine karşı çatışmalara katıldıklarını söylediler. Onlar aynı zamanda Zengilan"dan zorunlu göçmen olan kişiler.
Abış Muharremov, Mahir Halilov ve Habil Nuriyev ifadelerinde, Ermenistan silahlı kuvvetlerinin saldırıları sonucu yaşadıkları evleri terk etmek zorunda kaldıklarını, Aras Nehri"nden geçerek kurtulduklarını söylediler.
Rövşen Abdullayev, 1993 yılında Ermenistan silahlı kuvvetleri tarafından esir alındığını bildirdi. Esirlikte 35 ay tutuldu. Mağdur, esirlik sırasında kendisinin ve diğer Azerbaycanlıların işkencelere maruz kaldığını, bedenlerine elektrik verildiğini anlattı. Kanunsuz olarak zorla çalıştırılmışlar. Esirlik sırasında 2 yıl 8 ay Şuşa"da tutulmuş. 10 Mayıs 1996"da Azerbaycan tarafına iade edildi
Elbrus Hacıyev, Elbrus Abbasov ve Adil Guliyev ifadelerinde, Ermenistan silahlı kuvvetlerinin Laçın bölgesini işgal ettiği sırada - Mayıs 1992"de yaşadıkları evi terk etmek zorunda kaldıklarını söylediler. A. Guliyev, bölgelerin savunulması uğrunda giden çatışmalara katıldığını da belirtti.
Soltan Mammadov ifadesinde, Ağustos 1993'te Ermenistan silahlı kuvvetlerinin saldırıları sonucu yaşadığı Fuzuli ilçesinin Gerbend köyünden zorunlu göçmen olduğunu söyledi. Hücumlar sırasında akrabalarının şehit olduğunu belirtti.
Vagif Hüseynov, Füzuli ilçesinin Merdinli köyünden zorunlu göçmen olduğunu söyledi.
Anar Mammadov ifadesinde, askerlik hizmeti sırasında 1 Eylül 2015"te Ermenistan silahlı kuvvetlerinin döşediği mayının patlaması sonucu yaralandığını, sol kolunu kaybettiğini söyledi.
Samed Ahmedov, Ermenistan silahlı kuvvetlerine karşı çatışmalar sırasında Fuzuli bölgesinde yaralandığını söyledi.
Mağdurlar ayrıca sanıkların, bunların avukatlarının ve kendi temsilcilerinin sorularını da yanıtladılar.
Mahkeme süreci 18 Ağustos"ta devam edecek.
Belirtelim ki, Ermenistan devletinin, onun devlet kurumlarının yetkililerinin, silahlı kuvvetlerinin ve yasa dışı silahlı gruplarının doğrudan liderliği ve katılımı, sözlü-yazılı verdiği emir, talimat ve yönergeler, maddi, teknik, personel desteği, merkezi yönetimi ve sıkı denetimi altında, Azerbaycan topraklarında iç ve uluslararası hukuk normlarına aykırı şekilde, Azerbaycan"a askeri saldırı yapmak amacıyla kurulmuş, ayrıca Koçaryan Robert Sedraki, Sarkisyan Serj Azati, Manukyan Vazgen Mikaeli, Sarkisyan Vazgen Zaveni, Babayan Samvel Andraniki, Balasanyan Vitali Mikaeli, Balayan Zori Hayki, Ohanyan Seyran Muşegi, Garamyan Arşavir Surenoviç, Melkonyan Monte Çarlz ve diğerlerinin liderliği, doğrudan ve dolaylı katılımlarıyla Ermenistan devleti ve söz konusu suç örgütü tarafından yürütülen saldırgan savaş sırasında işlenen çok sayıda suç olgularına ilişkin ceza davası kapsamında 15 sanık suçlanmaktadır.
Bu kişiler, yani Harutyunyan Arayik Vladimiri, Gukasyan Arkadi Arşaviri, Saakyan Bako Sahaki, İşxanyan Davit Rubeni, Manukyan David Azatini, Babayan David Klimi, Mnatsakanyan Levon Henrikoviç, Beglaryan Vasili İvani, Qazaryan Erik Roberti, Allahverdiyan Davit Nelsoni, Stepanyan Gurgen Homeri, Balayan Levon Romiki, Babayan Madat Arakeloviç, Martirosyan Garik Griqori, Paşayan Melikset Vladimiri; Azerbaycan Cumhuriyeti Ceza Kanunu"nun 100 (işgalci savaşı planlama, hazırlama, başlatma ve yürütme), 102 (uluslararası korumadan yararlanan kişi veya kuruluşlara saldırı), 103 (soykırım), 105 (nüfusu yok etme), 106 (kölelik), 107 (nüfusu zorla yerinden etme veya mecburi göç ettirme), 109 (takip), 110 (insanları zorla kaybettirme), 112 (uluslararası hukuk normlarına aykırı özgürlükten yoksun bırakma), 113 (işkence), 114 (paralı askerlik), 115 (savaş kanun ve adetlerini ihlal), 116 (silahlı çatışma sırasında uluslararası insancıl hukuk normlarını ihlal), 118 (askeri yağmacılık), 120 (kasten adam öldürme), 192 (yasadışı girişimcilik), 214 (terörizm), 214-1 (terörizmi finanse etme), 218 (suç örgütü kurma), 228 (yasadışı silah, onun parça ve mühimmatını, patlayıcı maddeler ve cihazları elde etme, başkasına verme, satma, saklama, taşıma ve bulundurma), 270-1 (havacılık güvenliğine tehdit oluşturan eylemler), 277 (devlet veya kamu görevlisinin hayatına kast), 278 (iktidarı zorla ele geçirme ve zorla elinde tutma, devletin anayasal düzenini zorla değiştirme), 279 (yasada öngörülmeyen silahlı birlikler ve gruplar kurma) ve diğer maddeleriyle suçlanmaktadırlar.
