Ermenistan'ın Azerbaycan'a karşı askeri saldırısı sonucunda barış ve insanlık karşıtı suçlar, savaş suçları, saldırgan savaşın hazırlanması ve yürütülmesi, soykırım, savaş kanunlarını ve kurallarını ihlal etme, ayrıca terörizm, terörizmi finanse etme, iktidarı zorla ele geçirme, zorla elde tutma ve diğer çok sayıda suçu işlemekle suçlanan Ermenistan Cumhuriyeti vatandaşları Arayik Arutyunyan, Arkadi Gukasyan, Bako Saakyan, Davit İşhanyan, David Babayan, Levon Mnatsakanyan ve diğerlerinin hakkındaki ceza davalarına ilişkin açık mahkeme duruşması 11 Ağustos'ta devam etti.
Oxu.Az'ın AZƏRTAC'dan aktardığı habere göre, Bakü Askeri Mahkemesi'nde hakimler Zeynal Ağayev başkanlığında, Camal Ramazanov ve Anar Rzayev'den oluşan heyet (yedek hakim Günel Semedova) tarafından yürütülen mahkeme oturumunda sanıkların her biri bildikleri dilde tercüman ve ayrıca savunmaları için avukatlarla temin edildi.
Oturumda sanıklar, savunucuları, mağdurların bir kısmı, onların yasal varisleri ve temsilcileri, ayrıca devlet suçlamasını savunan savcılar katıldı.
Hakim Zeynal Ağayev, duruşmaya ilk kez katılan mağdurlara mahkeme heyetini, devlet suçlamasını savunan savcıları, tercümanları vb. tanıttı ve ayrıca onların yasalarca öngörülen haklarını ve görevlerini açıkladı.
Mağdur Resul Süleymanlı'nın yasal varisi - annesi Günel Süleymanova ifadesinde oğlunun 2020 yılında 44 günlük Vatan Savaşı'nda Ermenistan silahlı kuvvetlerinin açtığı ateş sonucunda şehit olduğunu söyledi.
Mağdur Hesen Ekberov'un yasal varisi - annesi Senuber Ekberova ifadesinde oğlunun 2020 yılında Vatan Savaşı'nda şehit olduğunu belirtti.
Mağdur Aybeniz Orucova ifade vererek, 1992 yılında Hocalı Soykırımı'ndan iki gün sonra ikiz oğulları da dahil olmak üzere tüm aile üyeleriyle birlikte rehin alındığını söyledi.
A.Orucova, Hocalı saldırısı sırasında ormana kaçtıklarını, iki gün orada kaldıktan sonra rehin alındıklarını söyledi. Kardeşi de dahil olmak üzere yakınları öldürülmüş.
Başsavcılığın Devlet İddiasının Savunması Dairesi Şube Başkanı Nesir Bayramov'un sorularını yanıtlayan mağdur, 7 gün Hankendi'de tutulduğunu söyledi. Kendisi 20 Mart'ta, ikiz oğulları ise 30 Mart'ta esirlikten kurtarılmış. "Esirlikte çok işkence gördüm. Bıçağı alıp ikiz çocuklarımın boğazına dayayıp 'kafalarını keseceğiz' diye tehdit ettiler. Bana bu şekilde eziyet ediyorlardı," diye mağdur belirtti.
Agil Ahmedov ifadesinde, 1997 yılının Nisan ayında Horadiz yönünde Ermenistan silahlı kuvvetlerinin açtığı ateş sonucunda ağır yaralanarak esir alındığını bildirdi. Esirlikte o zamanlar Ermenistan silahlı kuvvetlerinin işgali altında olan Hankendi şehrinde tutulmuş. A.Ahmedov hakkında sahte bir mahkeme kurularak idam "kararı" çıkarılmış. O, Başsavcının Birinci Yardımcısı Vüsal Aliyev'in sorularına cevabında, 1 yıl 11 ay sonra Azerbaycan tarafına iade edildiğini söyledi. Orada Norik, Aram, Aşot adlı gardiyanlar ve diğerleri tarafından dövülmüş, işkencelere maruz kalmış. Esirlik sırasında tıp alanında eğitim gören öğrencilere iğne vurmak ve diğer tıbbi prosedürler onun üzerinde öğretilmiş.
Mağdur Hafize Seferova ifadesinde, 7 Aralık 1991'de yaşadığı Fuzuli ilçesinin Divanalılar köyüne saldırı sırasında kendisinin ve yakınlarının rehin alındığını söyledi. Başsavcının Özel Görevler Yardımcısı Tugay Rehimli'nin sorularını yanıtlayan mağdur, rehin tutulduğu süre boyunca soğuk bir yerde tutulduğunu, kendisinin ve diğer rehinelerin kötü muameleye maruz kaldığını söyledi. Rehin tutulduğu sırada babası Kerim Seferov işkence edilerek öldürülmüş. H.Seferova yedi gün sonra rehinlikten kurtarılmış.
Mağdur Oruç Cabbarov'un yasal varisi - annesi Ülviyye Cabbarova ifadesinde, evladının Vatan Savaşı'nda şehit olduğunu bildirdi. Ermenistan silahlı kuvvetlerinin evladının naaşını üç ay sonra teslim ettiğini söyledi.
Seide Caferova, 1992'de Hocalı Soykırımı sırasında Ermenistan silahlı kuvvetlerinin ateşi sonucunda kurşun yarası aldığını bildirdi. Mağdur, soykırım sırasında düşmanın yaşlıları, çocukları, kadınları toplu şekilde öldürdüğünü söyledi. Devlet Savcısı Vüsal Abdullayev'in sorularına cevabında, yaralı halde sürünerek Ağdam'ın Şelli köyüne ulaşması sayesinde kurtulduğunu belirtti.
Kenan Vahidli, Özal İsmayılov, Revan Memmedov ifadelerinde 2020'de Vatan Savaşı sırasında Ermenistan silahlı kuvvetlerinin açtığı ateşler sonucunda yaralandıklarını bildirdiler.
Sunay Adıgözelov ifadesinde, 5 Ekim 2023'te Füzuli ilçesinin Alhanlı köyünde Ermenistan silahlı kuvvetlerinin yerleştirdiği mayının patlaması sonucunda yaralandığını söyledi.
Asef Hudiyev ifadesinde, 14 Kasım 2020'de ANAMA çalışanı olarak mayın temizleme faaliyetiyle uğraşırken Füzuli ilçesinin Alhanlı köyünde mayın patlaması sonucunda yaralandığını söyledi. Sonradan bu mayının Ermenistan'da üretildiği ortaya çıkmış.
Emin Bahşeliyev, 2020'de Vatan Savaşı sırasında, 1 Ekim'de Sugovuşan yönünde yaralanması sonucunda 4 gün sonra Ermenistan silahlı kuvvetlerinin askerleri tarafından esir alındığını bildirdi. Elleri telle bağlanmış, dövülmüş. Devlet Savcısı Terane Memmedova'nın sorularına cevabında, esirlik sırasında o zamanlar işgal altında olan Hankendi'de, Şuşa'da ve Ermenistan'ın başkenti Erivan'da tutulduğunu belirtti. Tutulduğu yerlerin hepsinde dövülmüş, işkencelere maruz kalmış, vücuduna elektrik verilmiş. 14 Aralık 2020'de Azerbaycan'a iade edilmiş.
E.Bahşeliyev, sanık Davit İşhanyan'ın sorularına cevabında tedavisinin hala devam ettiğini söyledi.
Nureddin Yolçuyev ifadesinde, Vatan Savaşı sırasında, 1 Ekim'de Sugovuşan yönünde yaralandığını, 2 Ekim'de esir alındığını söyledi. Dövülmüş, sonra Hankendi şehrine götürülmüş. Orada anestezisiz, korkunç ağrılarla ameliyat edilmiş. Sonra Erivan'a götürülmüş. Yine dövülmüş, işkencelere maruz kalmış. 14 Aralık 2020'de Azerbaycan'a iade edilmiş.
Seymur Ahmedov, Rafail Zülfigarov, Metleb Allahverdiyev ifadelerinde farklı tarihlerde Ermenistan silahlı kuvvetleri tarafından rehin alındıklarını bildirdiler. Hepsi dövülmüş, işkencelere maruz kalmış. M.Allahverdiyev'in ağzındaki altın dişleri zorla çıkarılmış.
Mübariz Memmedov, 1 Eylül 1992'de Füzuli ilçesinin Horadiz köyü yakınlarında yaralanması sonucunda esir alındığını bildirdi. Devlet Savcısı Fuad Musayev'in sorularına cevabında, önce Edilli köyünde, sonra ise Erivan şehrinde tutulduğunu belirtti. Esirlik sırasında tüfeğin dipçiğiyle, lastik sopalarla, yumruk-tekmelerle dövülmüş, işkencelere maruz kalmış. 12 Mayıs 1995'te Azerbaycan'a iade edilmiş.
Hayal Abdullayev ifadesinde, 28 Mayıs 2022'de Füzuli ilçesinin işgalden kurtarılmış bölgesinde hayvan otlatırken mayına bastığını söyledi.
Vugar Mehdiyev ifadesinde, 23 Ekim 1993'te Füzuli ilçesinde rehin alındığını bildirdi. Aynı yılın 18 Aralık'ında rehinlikten kaçmış.
Elşen Halilov ifadesinde, 12 Temmuz 2021'de Füzuli ilçesinde şirketin şoförü olarak çalışırken Ermenistan silahlı kuvvetlerinin vaktiyle attığı mühimmatın patlaması sonucunda yaralandığını söyledi.
Bahtiyar Tağıyev, 8-9 Aralık 1992 gecesi Zengilan'da Ermenistan silahlı kuvvetleri tarafından esir alındığını bildirdi. Esirlikte dövülmüş, işkencelere maruz kalmış. 1 yıl 1 ay 10 gün tutulduktan sonra Azerbaycan'a teslim edilmiş.
Ali Talıbov ifadesinde, 1996'da Nahçıvan'da askerlik yaparken Ermenistan silahlı kuvvetleri tarafından esir alındığını söyledi. Bir ay 18 gün sonra Azerbaycan'a iade edilmiş. Esirlik sırasında burnu kırılmış, defalarca bayılana kadar dövülmüş.
Dağlar Teymurov ifadesinde, 2016'da Nisan Savaşları ve 2020'de Vatan Savaşı sırasında yaralandığını söyledi.
Namet Memmedov ifadesinde, 1994'te Haramı düzünde Ermenistan silahlı kuvvetleri tarafından esir alındığını, işkencelere maruz kaldığını, 460 gün sonra serbest bırakıldığını söyledi.
Cavanşir Hacıyev, 5 Nisan 2021'de Gubadlı ilçesinde mayına basarak yaralandığını söyledi.
Alışan Seferov, 18 Şubat 2022'de Terter'de yolda mayın patlaması sonucunda yaralandığını söyledi.
Terter ilçesi sakinleri - Yadigar Seferov, Müşfig Gurbanov ve Hasay İbrahimov, Ermenistan silahlı kuvvetlerinin farklı zamanlarda topçu saldırıları düzenlemeleri sonucunda yaşadıkları evlerin kullanılamaz hale geldiğini söylediler.
Ramiz Hüseynov, 1993'te Cebrail'de mayın patlaması sonucunda yaralandığını söyledi.
İlgar Necefov, Ermenistan silahlı kuvvetlerinin Kelbecer ilçesine saldırması sonucunda 2 Nisan 1993'te yaşadığı topraklardan zorunlu göçmen düştüğünü söyledi.
Rahman Hüseynov ifadesinde, 1993'te Cebrail ilçesinin Daşkesen köyünden zorunlu göçmen düştüğünü bildirdi. O sırada babası kaybolmuş.
Mağdurlar - İsmail Abbasov, Nebi Ezimov, Almara Gurbanova, Vagif Çıragov, Sevda Memişova, Halıgverdi Nesibov, Nahid Hüseynov, Faig Abbasov, Elşen Mirzeyev, Elövset Musayev ifadelerinde Ermenistan silahlı kuvvetlerinin saldırıları sonucunda yaşadıkları bölgelerden (Şuşa, Ağdere, Kelbecer) zorunlu göçmen düştüklerini söylediler.
Mağdurlar, ayrıca sanıkların, özellikle Arayik Harutyunyan'ın, David Manukyan'ın, David Babayan'ın, Davit İşhanyan'ın, sanıkların savunucularının ve kendi temsilcilerinin sorularını da yanıtladılar.
Mahkeme süreci 14 Ağustos'ta devam edecek.
Belirtelim ki, Ermenistan devletinin, onun devlet kurumlarının yetkili kişilerinin, askeri güçlerinin ve yasadışı silahlı birliklerinin doğrudan yönetimi ve katılımı, sözlü-yazılı şekilde verdiği görev, talimat ve direktifleri, maddi, teknik, personel desteği, merkezi yönetimi ve ayrıca sıkı denetimi altında Azerbaycan topraklarında iç ve uluslararası hukuk normlarına aykırı şekilde, Azerbaycan'a askeri saldırı amacıyla kurulmuş, ayrıca Koçaryan Robert Sedrak'ın, Sarkisyan Serj Azat'ın, Manukyan Vazgen Mikael'in, Sarkisyan Vazgen Zaven'in, Babayan Samvel Andranik'in, Balasanyan Vitali Mikael'in, Balayan Zori Hayk'ın, Ohanyan Seyran Muşegi'nin, Garamyan Arşavir Surenoviç'in, Melkonyan Monte Çarlz'ın ve diğerlerinin yönetimi, doğrudan ve dolaylı katılımlarıyla Ermenistan devleti, özellikle söz konusu suç örgütü tarafından yürütülen saldırgan savaş sırasında işlenen çok sayıda suç olayına ilişkin ceza davası kapsamında 15 sanık suçlanmaktadır.
Bu kişiler, yani Arutyunyan Arayik Vladimir, Gukasyan Arkadi Arşavir, Saakyan Bako Sahak, İşhanyan Davit Ruben, Manukyan David Azati, Babayan David Klim, Mnatsakanyan Levon Henrikoviç, Beglaryan Vasili İvan, Gazaryan Erik Robert, Allahverdiyan Davit Nelson, Stepanyan Gurgen Homer, Balayan Levon Romik, Babayan Madat Arakeloviç, Martirosyan Garik Grigori, Paşayan Melikset Vladimiri, Azerbaycan Cumhuriyeti Ceza Kanunu'nun 100 (saldırgan savaşı planlama, hazırlama, başlatma ve yürütme), 102 (uluslararası korumadan yararlanan kişilere veya kuruluşlara saldırma), 103 (soykırım), 105 (nüfusu yok etme), 106 (kölelik), 107 (nüfusu sınır dışı etme veya zorla göç ettirme), 109 (zulüm), 110 (insanları zorla kaybetme), 112 (uluslararası hukuk normlarına aykırı özgürlükten yoksun bırakma), 113 (işkence), 114 (ücretli askerlik), 115 (savaş kanunlarını ve geleneklerini ihlal etme), 116 (silahlı çatışma sırasında uluslararası insani hukuk normlarını ihlal etme), 118 (askeri yağma), 120 (kasten adam öldürme), 192 (yasadışı girişimcilik), 214 (terörizm), 214-1 (terörizmi finanse etme), 218 (suç örgütü (organizasyon) kurma), 228 (yasadışı olarak silah, parçalarını, mühimmat, patlayıcı maddeler ve cihazlar edinme, başkasına verme, satma, saklama, taşıma ve bulundurma), 270-1 (havacılık güvenliğine tehdit oluşturan eylemler), 277 (devlet adamının veya kamu görevlisinin hayatına suikast düzenleme), 278 (iktidarı zorla ele geçirme ve zorla tutma, devletin anayasal düzenini zorla değiştirme), 279 (yasalarda öngörülmeyen silahlı birlikleri ve grupları oluşturma) ve diğer maddeleriyle suçlanmaktadırlar.
