Ermenistan'ın Azerbaycan'a karşı askeri saldırısı sonucunda barış ve insanlık karşıtı suçlar, savaş suçları, ayrıca saldırgan savaşın hazırlanması ve yürütülmesi, soykırım, savaş kanunlarını ve kurallarını ihlal etme, terör, terörü finanse etme, iktidarı zorla ele geçirme, zorla tutma ve diğer çok sayıda suçları işlemekle suçlanan Ermenistan Cumhuriyeti vatandaşları Arayik Harutyunyan, Arkadi Gukasyan, Bako Saakyan, Davit İşhanyan, David Babayan, Levon Mnatsakanyan ve diğerlerinin hakkındaki ceza davalarına ilişkin açık mahkeme duruşması 7 Ağustos'ta devam etti.
Oxu.Az'ın AZƏRTAC'dan aktardığı habere göre, Bakü Askeri Mahkemesi'nde hakimler Zeynal Ağayev başkanlığında, Camal Ramazanov ve Anar Rzayev'den oluşan heyet (yedek hakim Günel Semedova) tarafından yürütülen mahkeme oturumunda sanıkların her biri bildikleri dilde tercüman ve savunmaları için avukatlarla temin edildi.
Oturumda sanıklar, savunucuları, mağdurların bir kısmı, onların yasal varisleri ve temsilcileri ile devlet savcıları katıldı.
Hakim Zeynal Ağayev, duruşmaya ilk kez katılan mağdurlara mahkeme heyetini, İddia Makamı savcılarını, tercümanları vb. tanıttı ve ayrıca onların yasalarca öngörülen haklarını ve görevlerini açıkladı.
Hakim, mahkemeye ulaşan yeni belgeleri duyurdu. Bunlar ifade vermek için mahkemeye davet edilen mağdurlardan bazılarının ülkede olmaması, mağdurlardan birinin vefat etmesi vb. hakkındaydı. Hakim, belgelerin ceza davası dosyasına ekleneceğini belirtti, taraflar buna itiraz etmedi.
İfade veren mağdur Hafiz Abdurrahmanov'un yasal varisi Ülviyye Abdurrahmanova, eşinin 2020'de 44 günlük Vatan Savaşı'nda Terter-Ağdere yönünde şehit olduğunu belirtti.
Mağdur Hagani İbrahimov'un yasal varisi - oğlu Adil İbrahimli ifadesinde babasının 1994'te Ermenistan silahlı kuvvetlerine karşı çatışmalarda şehit olduğunu söyledi.
Kamran Asgerov'un yasal varisi - babası Bayram Asgerov, oğlunun 2020'de Vatan Savaşı sırasında şehit olduğunu söyledi.
Cavad Hüseynov'un yasal varisi - babası Cavid Hüseynov, oğlunun Vatan Savaşı sırasında Ermenistan silahlı kuvvetlerinin provokasyonu sonucunda şehit olduğunu belirtti.
Sehavet Hüseynov ve Polad Velihanov, 2016'da Nisan çatışmaları sırasında Ermenistan silahlı kuvvetlerinin provokasyonu sonucunda şarapnel yaraları aldıklarını belirttiler.
Tural Halilov ve Murad Güleliyev ifadelerinde, 16 Kasım 2021'de Ermenistan silahlı kuvvetlerinin ani saldırısı sonucunda Laçın yönünde yaralandıklarını söylediler.
Rusif Seferov ifadesinde, 19 Eylül 2023'te Hocalı yönünde Ermenistan ordusunun kalıntıları ve yasadışı Ermeni silahlı grupları tarafından açılan keskin nişancı ateşi sonucunda üç kurşun yarası aldığını belirtti.
Nihad İmanov, Vüsal Babayev, Ayhan Nesibov, İlkin Memmeddzade, Etibar Memmedov, Nüsret Hüseynov, Nemet Süleymanov, Nail Guliyev, Ramil Adıgözelov, Zahid Gafarov, Cavid Memmedli, Senhem Mustafayev, Çingiz Mustafayev, Emin Eminov, Selman Memmedov, Rüfet Novruzov ve Yusif Esedullayev ifadelerinde 2020'de Vatan Savaşı sırasında Ermenistan silahlı kuvvetlerinin açtığı ateşler sonucunda yaralandıklarını belirttiler.
Sabit Bayramzade, Elmeddin İsmayılov ve Ayaz Hesenli, Vatan Savaşı sırasında mayın patlaması sonucunda yaralandıklarını söylediler.
Başsavcılık Devlet İddiasının Savunması Dairesi'nin şube müdürü Nesir Bayramov'un sorularını yanıtlayan Kenan Nesirov, 12 Temmuz 2020'de Tovuz çatışmaları sırasında Ermenistan silahlı kuvvetlerinin açtığı ateş sonucunda ağır yaralandığını söyledi.
Gılman Hüseynov ifadesinde, 2 Ağustos 2022'de Fuzuli ilçesinin Garahanbey köyünde mayın temizleme sırasında mayın patlaması sonucunda yaralandığını söyledi. Sağ bacağı ampute edildi. Başsavcının büyük yardımcısı Vüsal Aliyev'in sorularını yanıtlayan mağdur, olay sırasında iki kişinin daha yaralandığını belirtti.
Başsavcı Özel Görevler Yardımcısı Tuğay Rehimli'nin sorularını yanıtlayan Ramin Aliyev, 8 Ekim 2022'de Ağdam-Fuzuli yolunun yapımı sırasında mayın patlaması sonucunda yaralandığını söyledi.
Şerif Aliyev ifadesinde, 2020'de Vatan Savaşı sırasında, Kasım ayında Hocavend yönünde yaralanarak esir alındığını belirtti. Esir düştüğünde dövüldüğünü, çeşitli işkencelere maruz kaldığını söyledi.
Mağdur, İddia Makamı Savcısı Fuad Musayev'in sorularına cevabında, esir alındıktan sonra başka bir yere - sonradan öğrendiğine göre İrevan şehrine - götürüldüğünü belirtti. Esir düşmeden önce göğsünden ve her iki bacağından yaralandığını söyledi. Esir alındıktan sonra Ermeni askerler Rusça ve Ermenice kelimeler söyleyerek ondan tekrarlamasını istemişler. Bu ifadeleri tekrarlamadığı için sağ ayağının tarak kısmından vuruldu.
Ş. Aliyev, sanık David Babayan'ın sorularına cevabında, esir alınmadan önce 4 asker arkadaşının şehit olduğunu, kendisinin ve bir başka asker arkadaşının yaralandığını belirtti. Ağır yaralı olan bu Azerbaycanlı asker, Ermenistan silahlı kuvvetleri askerleri tarafından "kontrol atışı" ile öldürüldü. Ş. Aliyev ise esir alındı.
O, sanık Davit İşhanyan'ın sorularına cevabında, Azerbaycan'a geri döndükten sonra Gence'de bir klinikte ameliyat olduğunu söyledi.
Mağdur, 15 Aralık 2020'de Azerbaycan'a geri gönderildiğini belirtti.
Ceyhun Tanrıverdiyev ifadesinde, askeri hizmetteyken, Temmuz 1997'de Ermenistan silahlı kuvvetleri tarafından esir alındığını belirtti. 17 Eylül 1999'da Azerbaycan'a geri gönderilmiş. Devlet savcısı Vüsal Abdullayev'in sorularına cevabında, esir tutulduğu süre boyunca dövüldüğünü, küfredildiğini, işkencelere maruz kaldığını söyledi.
Nail Recebli ifadesinde, askeri hizmetteyken, 1 Ocak 1998'de Beylegan ilçesinde Ermenistan silahlı kuvvetleri tarafından esir alındığını söyledi. Hankendi'de tecrit merkezinde, Şuşa hapishanesinde, İrevan'da hapishanede tutulmuş. 18 Temmuz 2000'de Azerbaycan'a geri gönderilmiş. Devlet savcısı Terane Memmedova'nın sorularına cevabında, esir tutulduğu süre boyunca yaralandığını, ayrıca parmağının kırıldığını, dövüldüğünü, işkencelere maruz kaldığını belirtti.
Amil Aliyev ve Murad Sadık, 2023 yılının Eylül ayında Azerbaycan Ordusunun gerçekleştirdiği anti-terör operasyonu sırasında yaralandıklarını söylediler.
Samir Cebiyev, 2010 yılı Ağustos'un 17'sinde Gedebey'de Ermenistan silahlı kuvvetlerinin ateşkesi ihlal etmesi sonucunda kurşun yarası aldığını bildirdi.
Sedreddin Mürşüdov, askeri hizmet sırasında, 1997 yılı Şubat'ın 2'sinde Ermenistan silahlı kuvvetleri tarafından yaralanarak esir alındığını belirtti. Esaret sırasında Şuşa ve Hankendi'de tutuldu. Mağdur kişi, esaret sırasında milli düşmanlık zemininde, Azerbaycanlı olduğu için dövüldüğünü, işkencelere maruz kaldığını ve sonuç olarak ağır travma yaşadığını bildirdi. 1999 yılı Ekim'in 25'inde Azerbaycan'a teslim edildi.
Arzu Muhtarov, 1992 yılı Temmuz'un 12'sinde Murovdağ'da yaralanarak esir alındığını ve Hankendi'ye götürüldüğünü belirtti. Esaret altında tutulduğu süre boyunca işkence gördü ve dövüldü. 1994 yılı Mayıs'ın 14'ünde para karşılığında serbest bırakıldı.
Yunis İsmayılov ifadesinde, 1993 yılında Ağdam bölgesi için yapılan savaşlarda yaralanarak esir alındığını belirtti. 1996 yılı Mayıs'ın 10'unda esaretten kurtuldu. O da diğer esirler gibi işkencelere maruz kaldı, kendisinin ve diğer esirlerin zorla dişleri çekildi.
Tebriz Balayev, Ferhad Guliyev (sivil), Yaşar Memmedov (sivil), Asif Tağıyev, Adalet Nağıyev (sivil), Seyyad Abdullayev (sivil), Mirelem İsayev, Pervin Abbasov, Absalam Cavadzade ve Kamran Sultanlı ifadelerinde farklı zamanlarda Ermenistan silahlı kuvvetlerinin provokasyonları sonucunda zarar gördüklerini söylediler.
Araz Abbasov, 1993 yılı Haziran'ın 5'inde esir alındığını bildirdi. Aynı yıl Ağustos'un 24'ünde esaretten kurtuldu. Esaret süresince dövüldü ve işkencelere maruz kaldı.
Nüsret Azizov ifadesinde, 1994 yılı Şubat'ın 1'inde Fuzuli bölgesinin Abdürrehmanlı köyünde esir alındığını belirtti. 1995 yılı Mayıs'ın 12'sinde Azerbaycan'a teslim edildi. Esaret sırasında dövüldüğünü ve işkencelere maruz kaldığını söyledi.
Möhlet Mahmudov ifadesinde, 1993 yılı Temmuz'un 23'ünde Ağdam bölgesi için yapılan savaşlarda yaralanarak esir alındığını söyledi. Esaret sırasında ona korkunç işkenceler yapıldı, sürekli olarak dövüldü ve insanlık dışı muameleye maruz kaldı. Esarette bulunduğu sırada Azerbaycanlı esirlerden biri gözleri önünde kurşunlanarak öldürüldü. Aynı yılın Kasım ayında Mehman adlı bir Azerbaycanlı ile birlikte esaretten kaçtı.
Velhed Memmedov 1993 yılı Haziran'ın 16'sından 1996 yılı Mayıs'ın 10'una kadar, Cemaleddin Aliyev 1995 yılı Ağustos'un 14'ünden 20'sine kadar esarette kaldı. V. Memmedov birkaç Azerbaycanlı ile birlikte para karşılığında esaretten kurtuldu. Esaret sırasında her birine işkenceler yapıldı.
Mağdurlar, ayrıca sanıkların, onların savunucularının ve kendi temsilcilerinin sorularını da yanıtladılar.
Mahkeme süreci 8 Ağustos'ta devam edecek.
Belirtelim ki, Ermenistan devletinin, onun devlet kurumlarının yetkili kişilerinin, askeri güçlerinin ve yasadışı silahlı birliklerinin doğrudan yönetimi ve katılımı, sözlü-yazılı şekilde verdiği görev, talimat ve direktifleri, maddi, teknik, personel desteği, merkezi yönetimi ve ayrıca sıkı denetimi altında Azerbaycan topraklarında iç ve uluslararası hukuk normlarına aykırı şekilde, Azerbaycan'a askeri saldırı amacıyla kurulmuş, ayrıca Koçaryan Robert Sedrakoviç, Sarkisyan Serj Azatoviç, Manukyan Vazgen Mikaeloviç, Sarkisyan Vazgen Zavenoviç, Babayan Samvel Andranikoviç, Balasanyan Vitali Mikaeloviç, Balayan Zori Haykoviç, Ohanyan Seyran Muşegoviç, Garamyan Arşavir Surenoviç, Melkonyan Monte Çarlz ve diğerlerinin yönetimi, doğrudan ve dolaylı katılımlarıyla Ermenistan devleti, bu arada söz konusu suç örgütü tarafından yürütülen saldırgan savaş sırasında işlenen çok sayıda suç olayına ilişkin ceza davası kapsamında 15 sanık suçlanmaktadır.
Bu kişiler, yani Harutyunyan Arayik Vladimiroviç, Gukasyan Arkadi Arşaviroviç, Saakyan Bako Sahakoviç, İşhanyan Davit Rubenoviç, Manukyan David Azatoviç, Babayan David Klimoviç, Mnatsakanyan Levon Henrikoviç, Beglaryan Vasili İvanoviç, Gazaryan Erik Robertoviç, Allahverdiyan Davit Nelsonoviç, Stepanyan Gurgen Homeroviç, Balayan Levon Romikoviç, Babayan Madat Arakeloviç, Martirosyan Garik Grigoriyeviç, Paşayan Melikset Vladimiroviç Azerbaycan Cumhuriyeti Ceza Kanunu'nun 100 (saldırgan savaşı planlama, hazırlama, başlatma ve yürütme), 102 (uluslararası korumadan yararlanan kişilere veya kuruluşlara saldırma), 103 (soykırım), 105 (nüfusu yok etme), 106 (kölelik), 107 (nüfusu sınır dışı etme veya zorla göç ettirme), 109 (zulüm), 110 (insanları zorla kaybetme), 112 (uluslararası hukuk normlarına aykırı özgürlükten mahrum bırakma), 113 (işkence), 114 (ücretli askerlik), 115 (savaş kanunlarını ve geleneklerini ihlal etme), 116 (silahlı çatışma sırasında uluslararası insani hukuk normlarını ihlal etme), 118 (askeri yağma), 120 (kasten adam öldürme), 192 (yasadışı girişimcilik), 214 (terörizm), 214-1 (terörizmi finanse etme), 218 (suç örgütü (organizasyon) kurma), 228 (yasadışı olarak silah, parçaları, mühimmat, patlayıcı maddeler ve cihazlar edinme, başkasına verme, satma, saklama, taşıma ve bulundurma), 270-1 (havacılık güvenliğine tehdit oluşturan eylemler), 277 (devlet adamına veya kamu görevlisine suikast), 278 (iktidarı zorla ele geçirme ve zorla tutma, devletin anayasal düzenini zorla değiştirme), 279 (yasalarda öngörülmeyen silahlı birlikleri ve grupları oluşturma) ve diğer maddelerle suçlanmaktadırlar.
7 Ağustos'ta Bakü Askeri Mahkemesi'ndeki duruşmada ifade veren mağdur Şerif Aliyev, 2020 yılında 44 günlük Vatan Savaşı sırasında, Kasım ayında Hocavend yönünde yaralanarak esir alındığını bildirdi.
Oxu.Az'ın haberine göre, o, esir düştüğünde dövüldüğünü, yaralarının sıkılması ve başka yöntemlerle işkencelere maruz kaldığını söyledi.
Mağdur, esir alındıktan sonra başka bir yere, - sonradan öğrendiğine göre, Erivan şehrine götürüldüğünü bildirdi. Esir düşmeden önce göğüs kafesinden ve her iki bacağından yaralandığını belirtti. Esir alındıktan sonra Ermeni askerler Rusça ve Ermenice kelimeler söyleyerek ondan tekrarlamasını istemiş, bu ifadeleri tekrarlamadığı için sağ ayağının tarak kısmından vurulmuşlar.
Ş. Aliyev, sanık David Babayan'ın sorularına cevabında, esir alınmadan önce dört asker arkadaşının şehit olduğunu, kendisinin ve bir diğer asker arkadaşının yaralandığını bildirdi. Ağır yaralı durumda olan bu Azerbaycanlı asker, Ermenistan silahlı kuvvetlerinin askerleri tarafından "kontrol atışı" ile öldürülmüş. Ş. Aliyev ise esir alınmıştı.
O, sanık Davit İşhanyan'ın sorularına cevabında Azerbaycan'a geri döndükten sonra Gence'deki bir klinikte ameliyat olduğunu söyledi.
15 Aralık 2020'de Azerbaycan'a geri gönderildi.
Belirtelim ki, Ermenistan'ın askeri saldırısı sonucunda barış ve insanlık karşıtı suçlar, savaş suçları, bunun yanı sıra saldırgan savaşın hazırlanması ve yürütülmesi, soykırım, savaş kanunlarını ve kurallarını ihlal etme, ayrıca terörizm, terörizmi finanse etme, iktidarı zorla ele geçirme, onu zorla elinde tutma ve diğer çok sayıda suç işlemekle suçlanan Ermenistan Cumhuriyeti vatandaşlarının mahkemesi devam ediyor.
