Gebele'de Türk Devletleri Teşkilatı'nın (TDT) Devlet Başkanları Konseyi'nin 12. Zirve Toplantısı gerçekleştiriliyor.
Oxu.Az'ın AZƏRTAC'dan aktardığı habere göre, Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı İlham Aliyev etkinlikte konuşma yaptı.
Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in konuşması:
- Saygıdeğer devlet ve hükümet başkanları.
Değerli dostlar.
Azerbaycan'ın kadim şehri olan Gebele'ye hoş geldiniz. Gebele, geniş bir coğrafyayı kapsayan, milattan önce 4. yüzyılda kurulan ve milattan sonra 8. yüzyıla kadar var olan Kafkas Albaniya'sının başkentiydi.
Öncelikle, Türk Devletleri Teşkilatı'na (TDT) başarıyla başkanlık eden Kırgız Cumhuriyeti'ne teşekkürlerimi sunuyorum.
Bugün Türk Devletleri Teşkilatı, sadece bir işbirliği platformu değil, ciddi bir jeopolitik merkez olarak şekilleniyor. Teşkilatımızın uluslararası düzeyde itibarının artması memnuniyet vericidir. Ortak tarihimiz ve etnik köklerimiz, ortak milli-manevi değerlerimiz bizi bir aile olarak birleştiriyor.
Ülkemiz, teşkilatın çalışmalarını desteklemek amacıyla Sekretaryasının hesabına iki milyon ABD doları tutarında bağış yapmıştır.
İç siyasi ve ekonomik istikrar, önemli jeostratejik konum, olumlu demografi ve genç nüfus, ulaşım-lojistik alanında büyük imkanlar, doğal kaynaklar ve askeri ve askeri-teknik alanda artan potansiyel, TDT'yi küresel arenada önemli bir aktöre dönüştürüyor.
Sevinçle belirtmek isterim ki, Türk Devletleri Teşkilatı'nın resmi Zirve toplantılarının yanı sıra, gayriresmi Zirve toplantılarının düzenlenmesi artık bir gelenek haline gelmiştir. Geçen yıl ilk kez Şuşa'da düzenlenen gayriresmi Zirve Toplantısı ve bu yıl Budapeşte'de gerçekleşen görüşmemiz önemli kararlarla hatırlanacaktır.
Saygıdeğer meslektaşlarım, bugün barış ve güvenlik her ülkenin gelişimi için temel etkendir.
Teşkilatımızın temel belgesi olan Nahçıvan Anlaşması'nda barışın korunması ve güvenlik, temel amaç ve görevler arasında yer almaktadır. Dünyanın karşı karşıya olduğu mevcut jeopolitik ve güvenlik zorlukları karşısında, geçen yıl Şuşa'da gayriresmi Zirve Toplantısı sırasında kabul edilen Karabağ Deklarasyonu'na ve bugünkü Zirve Toplantısı'nın "Bölgesel barış ve güvenlik" konusuna uygun olarak, Türk devletlerinin tek bir güç merkezi olarak hareket etmesi son derece önemlidir.
Bilindiği gibi, güvenlik sağlanmadan kalkınma mümkün değildir. Uluslararası hukuk norm ve ilkelerinin kaba şekilde ihlal edildiği bir dönemde ülkelerimiz arasında askeri ve askeri-teknik alanda işbirliği çok önemli faktörlerden biridir. Bu çerçevede müttefikimiz Türkiye ile derin bir işbirliği mevcuttur. Sadece son bir yılda Türkiye ile birlikte 25'ten fazla ikili ve çok uluslu askeri tatbikat gerçekleştirildi.
Ülkelerimiz arasında askeri, savunma ve güvenlik alanlarında geniş işbirliğini göz önünde bulundurarak, 2026 yılında Azerbaycan'da Türk Devletleri Teşkilatı'na üye ülkelerin ortak askeri tatbikatlarının düzenlenmesini öneriyorum.
Bugünkü dünyada askeri güç, her ülkenin bağımsızlığının ve toprak bütünlüğünün temel faktörüdür.
2020 yılındaki 44 günlük Vatan Savaşı'ndaki tarihi Zaferimiz ve ayrıca 2023 yılında kararlı anti-terör önlemleri sonucunda Azerbaycan topraklarının 30 yıllık işgaline son verildi. Böylece ülkemizin toprak bütünlüğü ve ezeli topraklarımız üzerindeki egemenliği yeniden sağlandı. Bu tarihi başarı, yalnızca Azerbaycan'ın milli iradesinin ve kararlı mücadelesinin zaferi değil, aynı zamanda bölgede adaletin, barışın ve istikrarın sağlanmasına önemli bir katkıdır.
İki ay önce Washington'da, Beyaz Saray'da Azerbaycan ile Ermenistan arasında barış anlaşmasının paraflanması, Güney Kafkasya'yı bir barış bölgesine dönüştürecektir. Washington Zirvesi çerçevesinde, aynı zamanda, AGİT Minsk Grubu ve ilgili yapıların kapatılması için yapılan ortak başvuruya uygun olarak, 1 Eylül'de AGİT tarafından alınan kararla eski çatışmanın bu kalıntıları da ortadan kaldırıldı.
Böylece, attığımız adımlar Azerbaycan'ın ileri sürdüğü barış gündemini bir kez daha doğruladı.
Biz Ermenistan'ın işgalini asla unutmayacağız. Şehitlerimizin aziz hatırasını daima kalbimizde yaşatacağız. Onların kanını savaş meydanında aldık. İşgalciyi ezeli topraklarımızdan kovduk, Zafer kazandık ve aynı zamanda adil barışa ulaştık.
Değerli dostlar, ulaşım ve iletişim bağlantıları Türk Devletleri Teşkilatı çerçevesinde stratejik öneme sahiptir. Türk dünyasının ulaşım, iletişim, transit ve diğer alanlardaki potansiyelinden yararlanmak amacıyla yapılan çalışmalar, küresel öneme sahip projelerin hayata geçirilmesine yol açmıştır.
Azerbaycan, Doğu-Batı ve Kuzey-Güney ulaşım koridorlarının aktif katılımcısıdır. Ülkemiz, Türkiye ile Orta Asya arasında coğrafi, ekonomik, ulaşım ve diğer alanlarda köprü rolünü oynamaktadır.
2022 yılından bu yana Orta Koridor üzerindeki yük taşımacılığı yaklaşık yüzde 90 artmıştır. Koridor boyunca transit süreleri önemli ölçüde azalmıştır. Hazar'ın en büyük ticaret filosu, önümüzdeki yıllarda kapasitesi yılda 25 milyon tona ulaşacak olan Elet Uluslararası Ticaret Limanı, Bakü-Tiflis-Kars demiryolu, dokuz uluslararası havalimanı, bölgenin en büyük kargo havayolu şirketi ve diğer faktörler, Azerbaycan'ı uluslararası ulaşım merkezlerinden biri haline getirmiştir.
Bu çerçevede Washington Zirvesi'nin diğer önemli sonuçlarından biri de Zengezur koridorunun açılmasıdır. Zengezur koridoru hem Orta Koridor hem de Kuzey-Güney Koridoru çerçevesinde yeni bir ulaşım arteri ve ikinci bir güzergah olarak önemli bir yer tutmaktadır.
Barış, bölgesel bağlantılar ve ekonomik kalkınma ile ilgili diğer önemli bir yön enerji güvenliğidir. Ülkemiz bu hedeflerin küresel düzeyde sağlanmasında aktif rol oynamaktadır. Azerbaycan, birçok ülkenin enerji güvenliğinin sağlanmasında kendisini güvenilir ve vazgeçilmez bir ortak olarak kanıtlamıştır.
Çeşitlendirilmiş petrol ve doğalgaz boru hatları aracılığıyla Hazar bölgesinin uluslararası pazarlara bağlanmasında stratejik bir rol oynuyoruz. Şu anda 14 ülkeye doğalgaz ihraç ediyoruz. Coğrafi kapsam açısından boru hatlarıyla doğalgaz ihraç eden ülkeler arasında Azerbaycan birinci sıradadır.
Azerbaycan, ayrıca güneş, rüzgar ve hidroelektrik enerjisi gibi yenilenebilir enerji kaynaklarına büyük yatırımlar çekmektedir. 2030 yılına kadar enerji üretimimizin yaklaşık yüzde 40'ı yenilenebilir kaynaklar tarafından sağlanacaktır.
Şu anda Orta Asya, Azerbaycan, Türkiye, Avrupa yeşil enerji koridoru üzerinde çalışıyoruz.
Azerbaycan, TDT üyesi ülkelerle birçok önemli yatırım projesini hayata geçirmiştir. Bugüne kadar kardeş ülkelerin ekonomilerine 20 milyar ABD dolarından fazla sermaye yatırılmıştır. Bunun büyük bir kısmı Türkiye ekonomisine yapılan yatırımdır. Bununla birlikte, Azerbaycan Özbekistan, Kazakistan ve Kırgızistan ile ortak yatırım fonları kurmuştur. Bu fonlar aracılığıyla birçok proje hayata geçirilecektir.
Genel olarak, atılan adımlar Türk dünyası içinde ekonomik entegrasyonun, enerji ve ulaşım alanında dost ve kardeş ülkelerimiz arasındaki işbirliğinin derinleşmesine ve bölgemizin sürdürülebilir kalkınmasına hizmet etmektedir.
Belirttiğim gibi, ortak tarihimiz ve etnik köklerimiz, dillerimiz bizi bir aile olarak birleştiriyor. Burada 1926'da Bakü'de düzenlenen birinci Türkoloji Kongresi'nin tarihi önemini vurgulamak istiyorum.
Önümüzdeki yıl, birinci Türkoloji Kongresi'nin düzenlenmesinin 100. yıldönümünün Türk Devletleri Teşkilatı çerçevesinde görkemli bir şekilde organize edilmesini öneriyorum.
Eminim ki, Zirve Toplantımız alacağımız kararlarla Türk Devletleri Teşkilatı'nın konumunu daha da güçlendirecek, halklarımızın refahına ve güvenliğine ek katkı sağlayacaktır.
Konuşmamın sonunda, Karabağ ve Doğu Zengezur'un restorasyonuna verdikleri destek için kardeş ülkelere bir kez daha teşekkür ediyorum. Fuzuli'de Mirza Uluğbey adına okul, Kurmangazi adına Çocuk Yaratıcılık Merkezi, Ağdam'da Manas adına okul artık faaliyettedir. Bu, Özbek, Kazak, Kırgız kardeşlerimizin hediyesidir. Macar kardeşlerimizin hediyesi Cebrail'de inşa edilen okuldur. Türkmen kardeşlerimizin hediyesi - bugün temeli atılan Fuzuli camisidir. Kardeş Türkiye'nin şirketleri birçok tünel, köprü, yol inşa ediyor. Azerbaycan halkı bu kardeş desteğini asla unutmayacaktır.
Teşekkür ederim.
Zirve Toplantısı diğer devlet ve hükümet başkanlarının konuşmalarıyla devam ediyor.
Zirve Toplantısını sonlandıran Cumhurbaşkanı İlham Aliyev dedi:
-Saygıdeğer meslektaşlarım.
Değerli dostlar.
Bugünkü tartışmalara yaptığınız değerli katkılar için her birinize teşekkür ediyorum. Dile getirilen beyanatlar ve fikirler Türk Devletleri Teşkilatı'nın gelecek faaliyetleri için önemli yönleri belirliyor.
Teşkilatımızın Sekreterliği'ne ve Aksakallar Konseyi'ne ortak işimize verdikleri katkı için teşekkürlerimi sunuyorum. Eminim ki, bugünkü Zirve Toplantısı dostluğumuzu, kardeşliğimizi daha da güçlendirecek.
Sağ olun!
Sonra Türk Devletleri Teşkilatı'nın 12. Zirve Toplantısı Gebele Bildirisi'nin imzalanma töreni gerçekleştirildi.
Daha sonra konuşma yapan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev dedi:
- Değerli dostlar.
Değerli kardeşim, Türkmenistan Halk Maslahatı Başkanı Gurbangulu Berdimuhamedov temmuz ayında Karabağ'a ziyareti sırasında Fuzuli'de Türkmenistan tarafından bir caminin inşasını teklif etti. Bu hediye için kardeş Türkmenistan'a teşekkür ediyoruz.
Bu Zirve Toplantısı çerçevesinde caminin temel atma töreni planlanmıştır.
Şimdi tüm kardeş ülkelerin liderlerini temel atma törenine davet ediyorum.
Sonra caminin temel atma töreni gerçekleştirildi.
Gebele'de Türk Devletleri Teşkilatı'nın (TDT) Devlet Başkanları Konseyi'nin 12. Zirve Toplantısı düzenleniyor.
Oxu.Az'ın AZƏRTAC'dan aktardığı habere göre, Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı İlham Aliyev etkinlikte konuşma yaptı.
Gebele'de Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Devlet Başkanları Konseyi'nin 12. Zirvesi gerçekleştiriliyor.
Oxu.Az'ın AZƏRTAC'dan aktardığı habere göre, Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı İlham Aliyev Zirve'de konuşma yapıyor.
7 Ekim'de Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Türk Devletleri Teşkilatı'nın (TDT) Devlet Başkanları Konseyi'nin Gebele'de düzenlenen 12. Zirvesi'ne katılan devlet ve hükümet başkanlarını karşıladı.
Oxu.Az'ın haberine göre, bu konuda AZƏRTAC bilgi yayınladı.
Gebele'de Türk Devletleri Teşkilatı'nın (TDT) Devlet Başkanları Konseyi'nin 12. Zirvesi düzenleniyor.
Oxu.Az'ın haberine göre, görüşe Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoyev, Türkmenistan Halk Maslahatı Başkanı Gurbangulu Berdimuhammedov, Macaristan Başbakanı Viktor Orban, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Genel Sekreteri Kubaniçbek Ömüraliyev ve diğer yetkililer katılıyor.
Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Zirve Toplantısına katılan devlet ve hükümet başkanlarını karşılıyor.
