8 Ağustos'ta Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump ve Ermenistan Cumhuriyeti Başbakanı Nikol Paşinyan, Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı ve Ermenistan Cumhuriyeti Başbakanı'nın Amerika Birleşik Devletleri'nin Washington şehrinde gerçekleştirilen görüşmesine dair Ortak Bildiriyi imzaladılar.
İmza töreninde dikkat çeken anlardan biri, İlham Aliyev'in Ermenistan Başbakanı'ndan tarihi belgeyi imzaladığı kalemi istemesi oldu. Bu jest ne kadar hoş görünse de, anlamı toplumda tam olarak anlaşılmadı.
Oxu.Az'ın haberine göre, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan'dan o kalemi almasını istemesi, diplomatik protokolde hem sembolik hem de ince mesaj taşıyan bir jesttir.
Nitekim, tarihte benzer örneklerden birini belirtmek mümkündür. Örneğin, 1978'de Mısır ve İsrail arasındaki Camp David Anlaşması'nda eski Mısır Cumhurbaşkanı Enver Sedat, eski İsrail Başbakanı Menahem Begin ve eski ABD Başkanı Jimmy Carter genel diplomatik uygulamaya uygun olarak belgeyi imzalamak için özel kalemler kullandılar ve bu kalemler hatıra olarak saklandı. Bu anlaşmalar 1979'da İsrail ve Mısır arasında barış antlaşmasının imzalanmasına zemin hazırladı. Tören sırasında her üç liderin kullandığı kalemler özellikle bu etkinlik için seçildi ve daha sonra hatıra eşyası olarak saklandı.
Tarihi öneme sahip bu kalemler çeşitli koleksiyonlarda ve müzelerde sergilenmektedir. ABD Başkanlık Kütüphanesi ve Müzesi, Camp David'in imza töreninden fotoğrafları ve bu kalemleri kendi koleksiyonlarında saklamaktadır.
Peki bu jestin anlamı nedir?
Barış görüşmelerinde veya diplomatik yazışmalarda kalemin sembolik bir rolü vardır. Çatışmayı çözmek için silah yerine kalemin, yani yazının, belgenin üstünlüğü vurgulanır.
Burada İlham Aliyev, Paşinyan'a belgenin imzalanmasının hem tarihi hem de ciddi bir taahhüt olduğunu hatırlatmanın yanı sıra, gelecekte ortak barış ve işbirliğinin temellerini güçlendirmeye çağırıyor. Bu jest saygı ve diplomatik eşitliği ifade eder. Aynı zamanda barış sürecinin ciddiyetini ve gelecekte tarafların üzerine düşen sorumluluğu sembolize eden ince, diplomatik bir adım.
Bu kalemler sadece belgenin imzalanmasında kullanılmakla kalmaz, aynı zamanda o tarihi anın ve barış sürecinin sembolü olarak saklanır.
Muharram Aliyev
