Ermenistan'ın Azerbaycan'a karşı askeri saldırısı sonucunda barış ve insanlığa karşı suçlar, savaş suçları, saldırgan savaşın hazırlanması ve yürütülmesi, soykırım, savaş kanun ve kurallarının ihlali, ayrıca terör, terörün finansmanı, iktidarı zorla ele geçirme, onu zorla elde tutma ve diğer çok sayıda suç işlemekle suçlanan Ermenistan Cumhuriyeti vatandaşları Arayik Arutyunyan, Arkadi Gukasyan, Bako Saakyan, Davit İşhanyan, David Babayan, Levon Mnatsakanyan ve diğerlerine ilişkin ceza davaları kapsamında açık mahkeme duruşmasının inceleme oturumu 25 Eylül"de devam ettirildi.
Oxu.Az'ın AZƏRTAC"tan aktardığı habere göre, Bakü Askeri Mahkemesi'nde Hakim Zeynal Ağayev başkanlığında, Cemal Ramazanov ve Anar Rzayev'in katılımıyla ( Yedek Hakim Günel Samedova) yapılan duruşmada sanıkların her biri, kendi dillerinde tercüman ve savunmaları için avukatlarla sağlandı.
Duruşmada sanıklar, onların avukatları, mağdurlardan bazıları, onların yasal mirasçıları ve temsilcileri, ayrıca İddia Makamı savcıları hazır bulundu.
Duruşmanın başında sanık Levon Mnatsakanyan mahkemeye başvurarak bazı oturumların tutanaklarıyla tanışmak istediğini ve bu yönde uygun koşulların oluşturulmasını rica etti.
Mahkeme Başkanı, L. Mnatsakanyan'ın oturum tutanaklarıyla tanış olması için tercüman aracılığıyla gerekli şartların sağlanacağını bildirdi.
Duruşma, Ermenistan Savunma Bakanı eski yardımcısı Manvel Grigoryan'ın basına verdiği röportajın ceza dosyası kapsamında delil olarak incelenmesiyle devam etti.
Ermenistan'dan Azerbaycan topraklarını işgal etmesi için gönderilen M. Grigoryan, röportajında Ermenistan"dan aldığı talimatlar doğrultusunda Azerbaycan"ın egemen topraklarında, özellikle de Ağkend"de işlediği suçlardan ve provokasyonlardan söz etti.
M. Grigoryan, "Mekteplerde ortamı kızıştırıyorduk ki kavga çıksın, birbirlerini dövsünler. Hadrut'ta, Hankendi'de bizimle iş birliği yapan yöneticiler vardı, Ermenistan'dan ise 24 saat boyunca doğrudan bizimle temas halindeydiler" dedi.
O, bir grup üniversite öğrencisi olan genç erkek ve kadınların Erivan"dan Azerbaycan topraklarına gelerek okul öğretmeni gibi çalışmaya başladıklarını, "Onlar bizimle iş birliği yapıyorlardı. Gündüz ders veriyor, geceleri ise bizimle birlikte karakollarda nöbet tutuyorlardı. Yani geceleri hazır "asker" idiler" sözleriyle anlattı.
Ardından genç öğretmenler aracılığıyla 14-15 yaşındaki gençlerden asker gibi yararlanmaya başladıklarını, çünkü o yaştaki çocuklarla çalışmanın daha kolay olduğunu belirterek, "Sözünü ettiğim 14-15 yaşındaki gençlerin yüzde 90'ı bugün hâlâ orduda görev yapıyor, hatta general olmuş ya da diğer üst rütbeli subaylardır. Biz onları yanımıza, yani üsse çekmeye başladık. Artık ciddi silahlar veriyor, bildiklerimizi öğretiyor ve tatbikatlar yapıyorduk" dedi.
Röportajda M. Grigoryan, Ermenistan'ın eski cumhurbaşkanları Robert Koçaryan ve Serj Sarkisyan"ın da Azerbaycan topraklarının işgal edilmesine katıldıklarını anlattı.
O, Ermenistan'dan üst rütbeli askerlerin, general ve albayların, Azerbaycan'ın o dönemde işgal altında olan bölgelerinde askeri birlikler kurmak için gönderildiğini de söyledi. Generallerden birinin adını vererek onun Gümrü"den gelmiş Artuş olduğunu açıkladı.
Sanık, "Ermenistan'dan bize otomatik silah, helikopterle getirilebilecek her şeyi ulaştırabiliyorlardı" diye sözlerine ekledi.
M. Grigoryan, Azerbaycanlıların öldürüldüğünü, köylerin yağmalandığını da itiraf ederek, "Türklerin (Azerbaycanlıların - ed.) köylerini işgal etmeye başladık. Giriyor, köyleri yıkıyor, yok ediyorduk" dedi.
M. Grigoryan ayrıca, Ermenistan Silahlı Kuvvetleri'ne bağlı tugayın komutanı olduğunu da anlattı. Bununla ilgili olarak Ermenistan"a çağrıldığını, savunma Bakanı Vazgen Manukyan'ın emriyle Azerbaycan'ın o dönemde işgal altında olan topraklarına gönderildiğini ve sonrasında Azerbaycan"ın Füzuli bölgesine bağlı 47 köyü işgal ettiklerini bildirdi.
Daha sonra mahkemede dava dosyası kapsamında bir dizi belge okundu. Bunlar arasında 8 Haziran 1992'de Gazah bölgesine bağlı Aşağı Eskipara ve diğer köylerin ateş altına alınması, 29 Şubat 1992'de askeri birliğin kasabasına baskın düzenlenmesi, askeri birliğe ait silah ve mühimmatın ele geçirilmesi, 16 Aralık 1993'te Beylegan şehrinin top atışına tutulması, Hankendi şehri ve Kerkicahan kasabasının işgal edilmesi gibi belgeler vardı.
Ayrıca Şuşa ilçesi, Hankendi şehri, Hocavend, Hocalı, Ağdere, Laçın, Kelbecer, Füzuli, Kubadlı, Cebrayıl, Ağdam ve Zengilan bölgelerinin Ermenistan Silahlı Kuvvetleri tarafından işgal edilmesi sonucu halkın yaşadığı topraklardan zorla göç ettirilmesi (deportasyon) ile ilgili belgeler de okundu.
Bunun yanında Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri'ne mensup esir askerlerin ve uluslararası insancıl hukukla korunan sivil ve diğer kişilerin acımasızca muameleye tabi tutulması, işkence görmesi, Birinci Karabağ Savaşı sırasında gömülmüş kimliği belirsiz şehit mezarları, savaşta kaybolmuş kişilerin cenaze kalıntılarının Şuşa"da teslim edilmesi, Hocavend bölgesinin Edilli köyünde toplu mezarın bulunması gibi belgeler de duyuruldu.
Okunan diğer belgeler ise Azerbaycanlıların öldürülmesi, yaralanması, öldürülmeye teşebbüs edilmesi ve diğer suçlarla ilgiliydi.
Belgelerle birlikte bir dizi fotoğraf da gösterildi.
Mahkeme süreci 26 Eylül'de devam edecek.
Belirtelim ki, Ermenistan devleti, onun kurumları ve yetkilileri, askeri güçleri ve yasa dışı silahlı gruplarının doğrudan yönetimi ve katılımıyla, yazılı ve sözlü verdikleri emir, talimat ve yönergeler, sağladıkları maddi, teknik ve personel desteği, merkezi yönetimle denetimleri doğrultusunda, Azerbaycan topraklarında iç ve uluslararası hukuk normlarına aykırı şekilde Azerbaycan"a saldırı amacıyla oluşturdukları, ayrıca Robert Sedraki Koçaryan, Serj Azati Sarkisyan, Vazgen Mikaeli Manukyan, Vazgen Zaveni Sarkisyan, Samvel Andraniki Babayan, Vitali Mikaeli Balasanyan, Zori Hayki Balayan, Seyran Muşegi Ohanyan, Arşavir Surenoviç Garamyan, Monte Charles Melkonyan ve diğerlerinin yönetimi ve doğrudan veya dolaylı katılımlarıyla Ermenistan devleti ve söz konusu suç örgütü tarafından yürütülen saldırgan savaşın gidişatında işlenen çok sayıda suç olayına ilişkin ceza dosyasında 15 sanık suçlanıyor.
Bu kişiler, yani Arayik Vladimiri Harutyunyan, Arkadi Arşaviri Gukasyan, Bako Sahaki Saakyan, Davit Rubeni İşhanyan, David Azatini Manukyan, David Klimi Babayan, Levon Henrikoviç Mnatsakanyan, Vasili İvani Beglaryan, Erik Roberti Qazaryan, Davit Nelsoni Allahverdiyan, Qurgen Homeri Stepanyan, Levon Romiki Balayan, Madat Arakeloviç Babayan, Qarik Qriqori Martirosyan, Melikset Vladimiri Paşayan Azerbaycan Cumhuriyeti Ceza Kanunu"nun 100, 102, 103, 105, 106, 107, 109, 110, 112, 113, 114, 115, 116, 118, 120, 192, 214, 214-1, 218, 228, 270-1, 277, 278, 279 ve diğer maddeleri uyarınca suçlanıyorlar.
25 Eylül'de Bakü Askeri Mahkemesi'nde Ermenistan Cumhuriyeti vatandaşlarının suçlandığı ceza davasında mahkeme süreci, Ermenistan'ın eski savunma bakan yardımcısı Manvel Grigoryan'ın basına verdiği röportajın delil olarak incelenmesiyle devam etti.
Oxu.Az'ın haberine göre, röportajda M. Grigoryan, Ermenistan'ın eski cumhurbaşkanları Robert Koçaryan ve Serj Sarkisyan'ın Azerbaycan topraklarının zamanında işgal edilmesindeki rollerinden de bahsetti.
O, Ermenistan'dan yüksek rütbeli askerlerin, generallerin ve albayların, o dönemde işgal altında olan Azerbaycan topraklarında askeri birimler oluşturmak için gönderildiğini de söyledi. Generallerden birinin adını da vererek, onun Gümrü'den gelmiş Artuşa olduğunu belirtti.
M. Grigoryan Azerbaycanlıların öldürüldüğünü, köylerin yağmalandığını da itiraf etti ve şöyle dedi:
"Türklerin köylerini ele geçirmeye başladık. Giriyorduk, köyleri yıkıyorduk, yok ediyorduk. Onları (Azerbaycanlıları) teröre maruz bırakıyorduk."
M. Grigoryan, Ermenistan silahlı kuvvetlerine bağlı bir tugayın komutanı olmasından da bahsetti. Bununla ilgili olarak Ermenistan'a çağrıldığını, savunma bakanı Vazgen Manukyan'ın emriyle Azerbaycan'ın o dönemde işgal altında olan bölgelerine gönderildiğini belirtti. Bundan sonra Azerbaycan'ın Fuzuli bölgesinin 47 köyünü işgal ettiklerini söyledi.
Belirtelim ki, onlar Ermenistan devleti ve silahlı kuvvetleri dahil olmak üzere, Ermenistan tarafından Azerbaycan'ın işgal edilmiş topraklarında oluşturulan sözde Dağlık Karabağ Cumhuriyeti ve onun yasadışı silahlı birlikleri tarafından Azerbaycan'a ve halkına karşı barış ve insanlığa karşı suçlar, savaş suçları, saldırgan savaş yürütme, soykırım, nüfusu zorla göç ettirme, zulüm, işkence, askeri yağma ve diğer yasadışı fiillerden suçlanmaktadırlar.
Hatırlatalım ki, Ermenistan Cumhuriyeti ve silahlı kuvvetleri, bunun yanı sıra Ermenistan'ın oluşturduğu yasadışı "Dağlık Karabağ cumhuriyeti" ve onun yasadışı silahlı birlikleri tarafından işlenen suçlarla suçlanan 15 kişi - Arkadi Arşaviri (Arşaviroviç) Gukasyan, Arayik Vladimiri (Vladimiroviç) Arutyunyan, Bako Saaki (Saakoviç) Saakyan, Davit Rubeni (Rubenoviç) İşxanyan, Davit Klimi (Klimoviç) Babayan, Lyova Henrixi (Henrixoviç) Mnatsakanyan, Davit Azati (Azatoviç) Manukyan, Garik Grigori (Grigoroviç) Martirosyan, Melikset Vladimiri (Vladimiroviç) Paşayan, Davit Nelsoni (Nelsonoviç) Allahverdiyan, Gurgen Omerosi (Omerosoviç) Stepanyan, Levon Romiki (Romikoviç) Balayan, Madat Arakeli (Arakeloviç) Babayan, Vasili İvani (İvanoviç) Beglaryan ve Erik Roberti (Robertoviç) Gazaryan'a karşı Azerbaycan Cumhuriyeti Ceza Kanunu'nun 100 (saldırgan savaşı planlama, hazırlama, başlatma ve yürütme), 102 (uluslararası korumadan yararlanan kişilere veya kuruluşlara saldırma), 103 (soykırım), 105 (nüfusu yok etme), 106 (kölelik), 107 (nüfusu sınır dışı etme veya zorla göç ettirme), 109 (zulüm), 110 (insanları zorla kaybetme), 112 (uluslararası hukuk normlarına aykırı özgürlükten mahrum bırakma), 113 (işkence), 114 (paralı askerlik), 115 (savaş hukuku ve teamüllerinin ihlali), 116 (silahlı çatışma sırasında uluslararası insancıl hukukun ihlali), 214. maddesi (terörizm) ve 214-1 (terörizmin finansmanı) kapsamındaki eylemlerle suçlandığı belirtilmelidir. Ayrıca, 218. (suç örgütü (örgüt) kurma), 228. (silah, bunların parçaları, mühimmat, patlayıcı madde ve cihazların yasadışı yollarla edinilmesi, nakli, satışı, depolanması, taşınması ve taşınması), 270-1. (havacılık güvenliğini tehdit eden eylemler), 278. (iktidarın zorla ele geçirilmesi ve tutulması, devletin anayasal yapısının zorla değiştirilmesi), 279. (kanunla öngörülmeyen silahlı oluşum ve grupların kurulması), 318. (Azerbaycan Cumhuriyeti devlet sınırını yasadışı yollarla geçme) ve aynı kanunun diğer maddelerinde öngörülen eylemleri işlemekle suçlanıyor.
