"ABD Başkanı Donald Trump'ın arabuluculuğu ile Azerbaycan ve Ermenistan liderleri arasında Washington'da gerçekleştirilen Zirve'de iki ülkenin barış anlaşmasını paraflaması, Güney Kafkasya'daki güçler dinamiğini değiştiren tarihi bir adım olarak hatırlanacak. Bu, Azerbaycan'ın 44 günlük Vatan Savaşı'nda savaş meydanında kazandığı başarıları müzakere masasında resmileştirmesi demektir."
Bunu Oxu.Az'a açıklamasında Türkiye'nin Uludağ Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof.Dr. Mehmet Yüce söyledi.
O, bu anlaşma ile Azerbaycan'ın 30 yıldan fazla süredir karşı karşıya kaldığı silah ambargosundan kurtulduğunu, jeopolitik öneme sahip Zengezur Koridoru'nun açılmasının sağlanacağını, AGİT Minsk Grubu'nun feshedilmesiyle ilgili başvuru yapıldığını ve bölgede farklı dönemlerde yüz yıldan fazla süren çatışmanın sona ermesi, bölgeye barışın gelmesi yönünde güçlü irade sergileneceğini belirtti:
"Bu, hem Azerbaycan hem de bölge için önemli bir zaferdir. Ermenistan'ın Azerbaycan'ın toprak bütünlüğünü resmi olarak tanıması ise Bakü'nün diplomatik zaferi olarak değerlendirilebilir. Diğer taraftan, anlaşma Türkiye'nin zararına değil. Aksine, Zengezur Koridoru'nun açılmasıyla özellikle Azerbaycan ile Türkiye, genel olarak ise Türkiye ile Orta Asya'daki Türk devletleri arasında kara bağlantısı kurularak Türkiye'nin bölgesel ticaret ve lojistik konumu güçlenecek. Böylece, Güney Kafkasya'da tarihi dönüm noktası olan bu barış anlaşması, ABD için geleneksel güç dengesini değiştirerek stratejik bir koridor ve ekonomik fırsat alanı yarattı.
Yüce, "Oluşan yeni jeopolitik ortamda Rusya'nın bölgedeki etkisi zayıflayacak, Türkiye-ABD hattında yeni ortaklıkların oluşmasının önü açılacak. Ayrıca Zengezur Koridoru'nun açılması ve Orta Asya'ya uzanan çeşitli enerji ve ulaşım hatlarının gerçekleşmesi, başta Azerbaycan ve Türkiye olmak üzere, Türk devletleri arasında bölgesel entegrasyonun derinleşmesine katkı sağlayacak. Bu anlaşmanın en dikkat çekici noktalarından biri ABD'ye Orta Koridor ticaret rotasının bir parçası olan ve "Uluslararası Barış ve Refah için Trump Rotası" adlandırılan Zengezur Koridorunu geliştirme hakkının verilmesidir. Bu adım ABD'nin Doğu-Batı ticaret yollarındaki etkisini güçlendiriyor, Moskova ve Tahran'ın bölgesel gücünü zayıflatıyor ve NATO müttefiki Ankara'ya yeni fırsatlar açıyor. "Bu, Azerbaycan'ın bölgesel ticaretteki konumunu ve Türkiye ile siyasi ittifakını güçlendirecektir" diye vurguladı.
Bilim adamı, barış anlaşmasının Azerbaycan'ı bölgesel lojistik ve enerji merkezi haline getirme potansiyeline sahip olduğunu da sözlerine ekledi:
"Bu güzergah (TRIPP - Uluslararası Barış ve Refah İçin Trump Rotası) üzerinden doğrudan Ermenistan üzerinden ve oradan Türkiye'ye taşınan enerji, madencilik ve tarım ürünlerinden elde edilen gümrük ve transit gelirleri önemli ölçüde artacaktır. Karabağ'ın tam entegrasyonu, tarım ve madencilik sektörlerinde yeni yatırım fırsatları yaratacaktır. Savaş riskinin ortadan kalkmasıyla Batılı yatırımlar bölgeye olan ilgiyi artıracaktır. Özellikle enerji dışı sektörlerde (lojistik, turizm, üretim) yabancı yatırım potansiyelinin artması sonucunda, ABD ve AB merkezli şirketler koridor boyunca lojistik üsleri ve depolama merkezleri kurma eğiliminde olacak ve bu da Orta Koridor'u daha cazip hale getirecektir. Bu, başta Azerbaycan ve Ermenistan olmak üzere bölge ekonomisine önemli katkı sağlayacaktır. Son olarak, barışçıl bir ortamın sağlanması ve toprak bütünlüğünün yeniden sağlanmasıyla Azerbaycan doğal olarak daha güçlü bir ekonomik kalkınma aşamasına girecektir."
Merahim Nasip
