"ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarından sonra petrol ürünlerinin yanması sorunu tüm gezegenin ekolojisini, özellikle de Arktika'yı ciddi şekilde etkileyebilir."
Bu konuda Vedomosti'ye Uzak Doğu ve Arktika Kalkınma Bakanlığı bünyesindeki Arktika Kalkınma Proje Ofisi Uzman Kurulu koordinatörü Aleksandr Vorotnikov açıklama yaptı.
İran'daki olaylarla bağlı olarak, özellikle Arktika bölgesinde anormal sıcaklık ve yağış göstergeleri ile buz dengesinin bozulması beklenebilir. Bu görüşü is sera gazlarının validasyonu ve verifikasyonu uzmanı Darya Anikiyeva dile getirdi.
Onun ifadelerine göre, bu epizodu volkanik aktivitenin, örneğin 1883 yılındaki Krakatau Yanardağı patlamasının sonuçlarıyla karşılaştırmak mümkündür. O dönemde atmosfer sirkülasyonunun etkisi altında büyük miktarda kül, gaz ve toz tüm dünyaya devasa mesafelere yayılmıştı.
Anikiyeva'nın ifadelerine göre, patlamadan sonraki birkaç yıl boyunca gezegende ortalama sıcaklık 1,2-1,5 derece Celsius düşmüştür. İklim ancak beş yıl sonra normal durumuna dönmüştür.
Vorotnikov'un ifadelerine göre, bulutlar şu anda Kazakistan istikametinde hareket etse de, petrol ürünlerinin yanmasının sonuçları er ya da geç Arktika'ya ulaşacaktır. Çünkü hava akımlarının sirkülasyonu Arktika bölgesini atlayamaz.
Onun ifadelerine göre, yanmanın temel ürünlerinden biri olan ve Kuzey Kutbu bölgesine ile Rusya Arktikası'na düşecek olan siyah karbon, yani kurumdur. Uzman, siyah karbon parçacıklarının kar ve buz gibi beyaz yüzeylere düşerek albedo etkisini azalttığını açıkladı
Albedo etkisi - yüzeyin (kar veya buzun) güneş ışınlarının büyük bölümünü uzaya geri yansıtması olayıdır ki, bu da bölgenin ilave soğumasına neden olur. Bu etkinin zayıflaması ise buzların erimesini hızlandırır.
Vorotnikov, siyah karbon artışının başka ciddi sorunlara da yol açacağını belirtti: Biyoçeşitliliği etkileyecek ve katı atıklarla hava kirliliğine neden olacak.
Anikiyeva, albedo azalması nedeniyle karın daha erken ve daha yoğun bir şekilde eriyeceğini ekledi. Sonuç olarak, su rejimi değişecek ve erime suyunun zirvesi daha erken gerçekleşecek.
O, "Bu, ilkbahar sellerine ve ardından yaz döneminde bitkiler için nem eksikliğine yol açabilir. Yanma ürünlerinin kaynağı yangınlar olduğunda, gaz-hava karışımında biyojenik elementlerin, özellikle azotun varlığı, fitoplankton biyokütlesinde keskin bir artışa yol açar ve bu da tüm besin zincirini olumsuz etkiler.
Hava karışımında bulunan toksik bileşikler -polisiklik aromatik hidrokarbonlar ve ağır metaller- Arktik ortamda yosunlarda ve likenlerde birikebilir. Bu maddeler daha sonra besin zinciri yoluyla aktarılarak bitkilere ve hayvanlara doğrudan tehdit oluşturur" dedi.
İran'daki Şahran petrol üssü ve Tahran petrol rafinerisi de dahil olmak üzere petrol tesislerine yapılan saldırıların büyük ölçekli bir çevre krizine yol açtığına dikkat çekilmelidir. Uydu görüntüleri, tesislerdeki yangınların birkaç gün boyunca devam ettiğini ve şehrin üzerinde devasa siyah duman sütunlarının yükseldiğini doğrulamaktadır.
Oxu.Az
