13 Haziran'dan bu güne kadar birçok medya kurumunda, Telegram kanallarında Azerbaycan'a karşı bilgi savaşı başlatıldı. Kampanyada daha çok Ermenistan medyası ve Telegram kanalları, Türkiye'de İran yanlısı kişiler ve medya kaynakları, politologlar ve gazeteciler, ayrıca bu ülkeden yayın yapan Azerbaycanca kanallar, Rusya sosyal medya kullanıcıları ve II. Karabağ Savaşı'nda Ermenilerin lehine faaliyet gösteren Telegram kanalları aktif olmuşlardır. Azerbaycan segmentinde ise az da olsa genellikle sansasyon peşinde koşan TikTok tıklama avcıları ve kaynağı belli olmayan kanallarda rastlanmaktadır.
Oxu.Az faktyoxla.az'a dayanarak bildiriyor ki, genellikle aşağıdaki konularda sahte bilgiler yayılıyor:
1) İran İHA'larını vurmak için Azerbaycan Hava Kuvvetleri'ne ait savaş uçakları havaya kaldırıldı.
2) İran nükleer tesislerine hava saldırılarından sonra Azerbaycan'ın güneyinde radyasyon yayılması tehlikesi var.
3) Azerbaycan'da gizli seferberlik ilan edildi.
4) İran hava sahasına giren savaş uçakları ve İHA'lar Azerbaycan topraklarından kalkıyor.
1. Ermeni Telegram kanallarından "Sismasis", "Vladimir Pogosyan", "Infoteka" "Ernest Vardanean" ve diğer kanalların aktif şekilde sahte bilgi yaydıkları, propaganda yaptıkları gözlemlenmiştir. Bu kanallar hiçbir delil-ispat veya gerçek sunmadan genellikle İran'ın farklı şehirlerine yapılan roket saldırılarının kesinlikle Azerbaycan'dan başladığını iddia ettiler.
Askeri uzman, Ermenistan'ın eski cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan döneminde onun askeri konular üzerine danışmanı olarak çalışmış Vladimir Poqosyan orijinal metni tahrif ederek sahtekarlık yapmıştır. O, ParsToday Russian'ın haberine "Azerbaycan Cumhuriyeti'nin deniz sınırları tarafından uçup gelen" sözlerini eklemiştir.
Ermenistan'ın resmi telgraf ajansı olan ArmenPress'in genel yayın yönetmeni yardımcısı Ararat Petrosyan İran'dan yönetilen diğer kanalların dolaşıma soktuğu sahte bilgileri paylaşmıştır. O, sadece şehrin adını değiştirmiştir.
"SisMasis" TG kanalı Astara sınır geçiş noktasından güvenli şekilde geçen yabancıları Mossad ajanı olarak adlandırdı: "Bakü altı yıldan sonra beklenmedik şekilde Astara'daki kara sınırlarını İsrail casuslarını kurtarmak için açtı."
"Армянская вендетта" kanalı "İran medyası, İran Culfa yakınlarında vurulan İsrail dronu olan Harop'un Azerbaycan topraklarından geldiğini bildiriyor" içerikli sahte bilgi paylaştı.
Moldova'da yaşayan Ermeni asıllı blogger Ernest Vardanean soydaşlarının başlattığı kampanyaya katıldı: "Hemen iki kaynak bana İsrail askeri uçaklarının savaş uçuşlarına Füzuli havaalanından (havalimanı değil, havaalanı yazmış-ed.) başladığı bilgisini verdi"
Ermenistan'dan yönetilen kanal sahte bilgi yayarak İran'da tutuklanan Mossad ajanları arasında Azerbaycanlıların da olduğunun tahmin edildiğini belirtti.
"Bagramyan26" TG kanalı tarafından sürekli reklam edilen "Caucasus_chronicle" İranlı bir gencin çektiği videoyu paylaştı. Kendisini Erdebil'den biri olarak tanıtan kişi, Ermeni ve İran Telegram kanallarının yaydıkları sahte bilgiyi video formatında sunuyor. Paylaştığı videoda "Türkiye ve Azerbaycan bayrağını kaldıranlara sesleniyorum: bundan ne fayda sağlıyorsunuz? Bunu bir kenara bırakalım. Ben köklü Erdebilliyim. Sizce Tebriz'e yönelen tüm füze ve İHA'lar nereden atılıyor? Cevap basit: Bakü'den! Arkadaşlarım bizzat füzelerin sınırın ötesinden geldiğini gördüler" diyerek sahte bilgi yayıyor.
İran'da yaşayan, etnik Ermeni olduğu tahmin edilen Salar Seyfeddini'yi bu ülkede anti-Azerbaycan propagandasını yürüten ana kişilerden biri olarak kabul etmek mümkündür.
O, tweetlerinden birini "Tebriz'in bombalanmasında Aliyev rejiminin rolü nedir?" başlığıyla paylaştı. Yazar üç yalan söylüyor.
1. Gebele'de bulunan radar istasyonundan radarların faaliyetinin devre dışı bırakılması;
2. İsrail İHA'larının Nahçıvan ve Karabağ'dan Tebriz'e uçması;
3. Tebriz'de uygunsuz hain ajanlar tarafından casusluk ve istihbarat çalışmalarının yürütülmesi.
Ermeniler tarafından yönetildiği tahmin edilen "sepah_pasdaran" kanalında tamamen sahte bilgi yayınlandı: "Kazvin'de yaşayan izleyiciler (nedense izleyici yazılmış-ed.) bildiriyor ki, savaş uçakları İran'a Azerbaycan'dan geliyorlar. Öyle ki, her defasında Alamut ve Kazvin'den uçakların korkunç uğultusu duyulduktan 10 dakika sonra Tahran bombalanıyor."
374 bin takipçisi olan diğer İran Telegram kanalı "CAR ONLINE" neredeyse aynı zamanda benzer sahte haber yayınladı: "Biz savaş başladığı günden beri Bakü Cumhuriyeti'nin siyonist rejime yardım ettiği, Tahran'a olan saldırıların buradan başladığı konusunda uyarıyorduk."
İran'dan yönetilen Azerbaycan dilli kanal, Azerbaycan topraklarından İsrail'e ait İHA'nın İran'a geçmesi hakkında yalan bilgi yaydı. Bilgi Azerbaycan tarafından hemen yalanlandı: "Azerbaycan topraklarından İsrail'e ait İHA'nın İran'a geçmesi hakkında yayılan bilgi dezenformasyondur. Bu tür bilgilerin hiçbir temeli yoktur. Daha önce Azerbaycan'ın resmi kurumları tarafından bildirildiği gibi, söz konusu paylaşımlar Azerbaycan'a karşı provokasyon kampanyasıdır."
Rusya'nın "Военный обозреватель" Telegram kanalında "Azerbaycan, kendi topraklarına tehlike oluşturabilecek İran'ın füze ve kamikaze-dronlarını etkisiz hale getirmek için havaya savaş uçakları kaldırdı" diye sahte bilgi yayınladı.
Türkiye'den yayın yapan SZC TV kanalında Azerbaycan'ın adı İsrail'e açık destek veren ülkeler listesinde sıralandı. Oysa Azerbaycan tarafsızlığını korudu ve hemen çatışmanın gerçek savaş aşamasına geçmesinden endişe duyduğunu bildirdi.
Zeynep Meryem adlı kullanıcı "siyonistlerin" Azerbaycan'da drone fabrikasının faaliyete başladığını yazdı. İran'ı bombalayan bazı uçakların Bakü'den kalktığı hakkında bilgiler olduğu belirtiliyor. Bu profil de aynı şekilde Ermeni kaynaklarda dile getirilen tezi tekrarladı: Bakü'nün Astara sınırını yabancılar için aniden açması drone pilotlarının (dronelarda pilot olmaz, her halükarda kontrol edenler kastediliyor-ed.) kaçmasına izin vermek içindir.
"Atlar Türkiye" sayfasında Azerbaycan Cumhurbaşkanı ile ilgili yalan bilgiler veriliyor.
Azerbaycan'da TikTok'ta yayılan panik yaratabilecek videolar:
1) Kendisini medyum olarak tanıtan fotoğraftaki kişi İran'da meydana gelen olaylarla ilgili halka seslenerek ilaçlar ve vitaminler almayı tavsiye ediyor.
2) "İsrailterrorist" kanalı Tebriz havalimanının patlatılmasında İlham Aliyev'in "getirdiği" Mossad ajanlarını suçlu görüyor.
3) "kemkiTv" TikTok kanalı "Savaşın etkileri Nahçıvan'da da hissediliyor" başlıklı video paylaştı. Daha çok izleyici toplamak için hazırlanan ve çekici başlığı olan bir videodur.
4) "qwqjsjsgdhxh" adlı TikTok kanalı yapay zeka araçlarıyla AzTV'nin Haberler programından bir bölümü keserek üzerine heyecan verici haber ekleyip, sahtekarlık yaptılar.
Bu bilgiler yayılır yayılmaz MEDYA Ajansı bir bildiri yayınlayarak "İsrail-İran çatışmasında sahte bilgilere karşı uyanık olmakla ilgili çağrıda bulundu."
Bildiride, bilgi manipülasyonu amacıyla hazırlanmış bu tür "haberlerin" sahte olduğu ve kesinlikle gerçeği yansıtmadığı belirtildi:
"Toplumu yalnızca resmi kaynakların verdiği bilgilere inanmaya, gazetecileri, toplum aktivistlerini bu gibi durumlara karşı her zaman ilkeli davranmaya, sahte ve yalan bilgi temelli kampanyaların yaygınlaştığı bir ortamda uyanık olmaya çağırıyoruz."
18 Haziran'da ise Milli Meclis'in Dış müdahalelere ve hibrit tehditlere karşı komisyonu da bir açıklama yaparak, komşu devletlerin topraklarında faaliyet gösteren, çeşitli çevrelere ve çıkarlara hizmet eden gruplar tarafından sosyal medya platformları aracılığıyla devletimize karşı bilgi kampanyalarının düzenlendiğini, bu kampanyalara destek verenler arasında Azerbaycan asıllı kişilerin de olduğunu bildirdi. Bu kampanyaların amacının ise Azerbaycan'ın artan itibarına zarar vermek, dost ve kardeş ülkelerle ilişkilerini bozmak olduğu bildiride belirtiliyor.
