Arkeologlar uzun yıllardır eski insan kalıntılarının yanında kristaller keşfetmektedir. Bilinmektedir ki, homininler bu tür taşları en az 780 bin yıl önce toplamışlardır, ancak onları ne alet, ne silah, ne de süs eşyası olarak kullanmışlardır. Yeni bir araştırma, kristallere olan ilginin onların sıra dışı biçimi ve şeffaflığıyla bağlı olabileceğini göstermektedir.
Araştırma Frontiers in Psychology dergisinde yayımlandı.
Hipotezi test etmek için İspanyalı bilim insanları, insanın en yakın akrabalarından sayılan şempanzelerle deneyler yaptılar. Eğer kristallere olan ilgi onlarda da gözlemleniyorsa, bu, söz konusu davranışın eski evrimsel köklere sahip olduğunu gösterebilir.
Birinci deneyde platforma üzerine büyük bir kuvars kristali ve yaklaşık aynı boyutta sıradan bir taş konuldu. Başlangıçta şempanzeler her iki nesneye ilgi gösterseler de, kısa bir süre sonra neredeyse tamamen kristale yöneldiler. Kristali dikkatle incelediler, çevirip döndürdüler ve farklı açılardan bakmak için eğildiler. Şempanzelerden biri kristali genellikle dinlendikleri odaya götürdü.
Araştırmacılar kristali geri almak istediklerinde, onu hayvanların sevdiği muz ve yoğurtla değiş tokuş etmek zorunda kaldılar.
İkinci deneyde bilim insanları küçük kuvars kristallerini 20 adet yuvarlak çay taşıyla karıştırdılar. Şempanzeler neredeyse anında kristalleri seçerek ayırdılar. Karışıma diğer mineraller - pirit ve kalsit - eklendiğinde bile, hayvanlar onları sıradan çakıl taşından kolayca ayırt ettiler.
Hayvanlarda özel ilgi uyandıran temel özellik, kristallerin şeffaflığı oldur. Şempanzeler onları gözlerine yaklaştırarak ışığa tuttular, bazen birkaç dakika boyunca dikkatle incelediler.
Bu tür davranışlar, hayvanların kristalleri özel nesneler olarak algıladığını gösterebilir. Bilim insanları ayrıca şempanzelerin bazen kristalleri ağızlarında taşıdığını da gözlemlediler. Bu, tür için alışılmadık bir durumdur ve buluntuyu saklama girişimi olarak yorumlanabilir.
Çalışmanın yazarları, bu özelliklerin eski insanları cezbetmiş olabileceğine inanıyor. Doğada çoğu nesne kavisli veya dallı şekillere sahiptir - ağaçlar, dağlar, nehirler ve bulutlar. Kristaller ise, katı geometrik yapılarıyla ayırt edilir. Birçok düz yüzeye ve net açılara sahip nadir doğal nesnelerden biridir.
