Avrupa liderleri Ukrayna'daki savaşın durdurulması ve sorunun çözümü için 24 maddelik bir anlaşma önerdi.
Oxu.Az'ın haberine göre, İngiltere'nin Telegraph gazetesi konuya ilişkin haber paylaştı.
Tüm maddeleri kapsayan önerinin tam metni şöyle:
1. Çatışmanın sona ermesinden sonra kalıcı barış ve güvenliği sağlamak için önlemler alınacak.
2. Rusya ve Ukrayna, havada, karada ve denizde ateşkesi gözetmeyi taahhüt ediyor.
3. Moskova ve Kiev, üçüncü tarafların katılımıyla ateşkesi izlemek için derhal müzakerelere başlayacak.
4. ABD liderliğindeki Ukrayna müttefikleri, ateşkesi izleyecek - izleme çoğunlukla uydular, insansız hava araçları ve diğer araçlar kullanılarak uzaktan gerçekleştirilecek.
5. Tarafların ateşkes ihlallerini bildirebilecekleri ve durumu düzeltmek için önlemleri görüşebilecekleri bir mekanizma oluşturulacak.
6. Rusya, yerinden edilen tüm Ukraynalı çocukları iade edecek; süreç uluslararası ortaklar tarafından izlenecek.
7. Moskova ve Kiev, "herkes için herkes" esasına göre savaş esirlerini takas edecek; Rusya tüm sivil tutukluları serbest bırakacak.
8. Mevcut temas hattı boyunca toprak değişimi konusunda müzakereler yapılacak.
9. Kalıcı bir ateşkes sağlandığında, çatışmanın tarafları, temas hattı boyunca aile üyelerinin seyahati de dahil olmak üzere insani yardım sağlamak için önlemler alacak.
10. Ukrayna'nın egemenliği teyit edilecek; kimse Kiev'i tarafsızlığını korumaya zorlamıyor.
11. Ukrayna, NATO Şartı'nın 5. Maddesi'ne benzer şekilde, ABD de dahil olmak üzere yasal olarak bağlayıcı güvenlik garantileri alacak.
12. Ukrayna Silahlı Kuvvetleri'ne veya Ukrayna savunma sanayisine herhangi bir kısıtlama getirilmeyecek.
13. Bir grup Avrupa ülkesi ve diğer ilgili devletler, Kiev'in güvenliğinin garantörleri olarak hareket edecek; Ukrayna, topraklarında müttefik kuvvetler konuşlandırma hakkına sahip.
14. Ukrayna'nın NATO'ya katılımı, tüm ittifak üyelerinin rızasıyla mümkündür.
15. Ukrayna Avrupa Birliği'ne katılacaktır.
16. Ukrayna nükleer silah sahibi olmayan bir devlet olarak kalacaktır.
17. Toprak meseleleri Rusya ile görüşülecek ve tam bir ateşkesin ardından çözüme kavuşturulacaktır.
18. Toprak meseleleri üzerinde anlaşmaya varıldıktan sonra, Rusya ve Ukrayna bunları zorla değiştirmemeyi taahhüt edecektir.
19. Ukrayna, ABD'nin katılımıyla Zaporozhye Nükleer Santrali ve Kakhovka Hidroelektrik Santrali üzerindeki kontrolünü yeniden sağlayacak ve kontrolün devri için bir mekanizma oluşturulacaktır.
20. Kiev, Dinyeper Nehri boyunca engelsiz geçiş ve Cape Kinburn üzerinde kontrol sahibi olacaktır.
21. Kiev ve ortakları, kısıtlama olmaksızın ekonomik iş birliği yapacaktır.
22. Ukrayna, Rus varlıklarından maddi tazminat alacak ve Ukrayna'ya verilen zararı tazmin edene kadar Rus varlıkları dondurulacaktır.
23. Rusya'ya yönelik yaptırımlar, kalıcı bir barış sağlandıktan sonra kademeli olarak hafifletilebilir ve barış anlaşmasının ihlali durumunda yeniden yürürlüğe konulabilir.
24. Avrupa güvenliğine ilişkin müzakereler, tüm AGİT ülkelerinin katılımıyla başlayacaktır.
Cenevre görüşmeleri sırasında, Andriy Yermak liderliğindeki Ukraynalı temsilciler, İngiltere, Fransa ve Almanya'nın ulusal güvenlik danışmanları Jonathan Powell, Emmanuel Bonn ve Gunter Sautter ile bir araya geldi.
Oxu.Az'ın Reuters'ten aktardığı habere göre, bu görüşmenin ABD ile yapılacak istişarelerden önce gerçekleşti.
Görüşmeler sonucunda Ukrayna ve Avrupa ülkeleri, Washington'ın planına dahil edilecek değişiklikler hazırladı:
Ukrayna'ya NATO'nun 5. Maddesi'ne benzer garantiler verilecek;
Ukrayna, mevcut temas hattı boyunca ateşkes sağlandıktan sonra toprak değişimi konusunda görüşmeler yapacak;
Kiev, toprak tavizi taleplerini kabul etmeyecek;
Ukrayna, dondurulmuş Rus varlıklarından tazmin edilecek;
Rusya'ya yönelik yaptırımlar kademeli olarak kaldırılacak;
Ukrayna Silahlı Kuvvetleri'nde en az 800.000 personel tutulacak; Ukrayna'nın NATO'ya katılma kararı, ittifak üyelerinin mutabakatına bağlı olacak;
NATO, barış zamanında Ukrayna topraklarında kalıcı olarak asker konuşlandırmayacak;
Ukrayna, barış anlaşmasının imzalanmasından kısa bir süre sonra seçimler düzenleyecek.
Ukrayna Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi Sekreteri Rustam Umerov, Kiev'in mevcut önerilerinin eksik olduğunu, ancak Ukrayna'nın önceliklerinin çoğunu kapsadığını vurguladı.
Rusya ve Ukrayna arasındaki barış düzenlemesinin Avrupa varyantı Ukrayna Silahlı Kuvvetlerine kısıtlamalar getirilmesini öngörmüyor.
Oxu.Az'ın The Washington Post gazetesinin elde ettiği belgenin kopyasına dayanarak aktardığı habere göre, Avrupa Birliği (AB) liderleri kendi tasarılarını ABD'nin sunduğu 28 maddelik plana yanıt olarak hazırladılar. Bu planın maddelerinden biri Ukrayna ordusunun sayısının 600 bin kişiyle sınırlandırılmasını öngörüyor.
Gazete, Avrupa planının diğer hükümlerine de yer verdi. Buna göre, Ukrayna Zaporojye Nükleer Enerji Santrali'ne (NES) ve Kahovka Hidroelektrik Santrali'ne (HES) kontrolü geri kazanacak.
Bunun yanı sıra, Ukrayna Dinyeper nehri boyunca "engelsiz geçiş" ve Kinburn dili üzerinde kontrol elde edecek (Kinburn yarımadasında Dinyeper-Bug limanı ile Yagorlitski körfezi arasında yer alan kara şeridi, 2022 yazından beri Rus kuvvetlerinin kontrolü altındadır), diğer bölgesel konular ise ateşkesten sonra çözümlenecek.
ABD ise Zaporojye NES'in Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın kontrolü altında faaliyete başlamasını ve üretilen elektrik enerjisinin Rusya ve Ukrayna arasında 50:50 oranında paylaşılmasını öneriyor.
ABD'nin planına göre, Kırım, Lugansk ve Donetsk fiilen Rusya toprağı olarak tanınacak, Herson ve Zaporojye bölgelerindeki sınırlar ise temas hattı boyunca "dondurulmuş" şekilde kalacak.
