Bazı meslek gruplarında çalışanlar için erken emeklilik yolu açılıyor.
Oxu.Az'ın Türkiye Gazetesi'nden aktardığı habere göre, Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş, özellikle riskli ve yıpratıcı işlerde çalışanlara sağlanan "fiili hizmet süresi zammı" (yıpranma hakkı) hakkında önemli bilgiler verdi.
Kimler yıpranma hakkından yararlanabilir?
SGK uygulamasına göre, sağlık çalışanları da dahil olmak üzere 20 meslek grubu, yıpranma hakkından yararlanabiliyor. Bu kapsamda çalışanların hem prim günlerine ek yapılabiliyor hem de emeklilik yaşları düşürülebiliyor. Karakaş, özellikle polis, asker, madenci gibi ağır işlerde çalışanların bu haktan faydalanabildiğini belirtti.
Yaş ve prim şartı
Normal şartlarda kadınlar 58, erkekler ise 60 yaşında emekli olabiliyor. Ancak yıpranma hakkı sayesinde bu yaş daha erken bir tarihe çekilebiliyor.
Bağ-Kur ve memur emekliliği için: 9000 gün (25 yıl)
SSK emekliliği için: 7000 gün prim gerekiyor.
Yıpranma payı nasıl hesaplanıyor?
Fiili hizmet süresi zammı kapsamında çalışanlara ek süre şöyle hesaplanıyor:
Her 360 gün için 60, 90 veya 180 gün ekleniyor.
Örneğin, 5 yıl boyunca 90 gün eklenen bir işte çalışan kişi, toplamda 1,25 yıl fazladan süre kazanıyor.
Süre sınırı ve istisnalar
Yıpranma hakkıyla en fazla 5 ila 8 yıl erken emeklilik mümkün. SGK'nın 40. maddesine göre bu ek sürelere üst sınır getirilmemiş. Ayrıca, 2008 öncesi ve sonrası çalışmalar için farklı yasal düzenlemeler uygulanıyor.
Engelli çocuğu olan kadınlara ek hak
Karakaş, ağır engelli çocuğu olan kadın sigortalıların da erken emekli olabildiğini söyledi. Bu kişiler için prim günlerinin %25'i toplam prim günlerine ekleniyor.
Yıpranma hakkı, erken emeklilik hayali kuranlar için önemli bir avantaj sunuyor. Hangi mesleklerin bu kapsama girdiğini öğrenmek ve kişisel durumunuza göre hesaplama yapmak için SGK danışmanlığı öneriliyor.
