Dünya piyasalarında altın fiyatları çok hızlı şekilde yükseliyor. Peki bunun sebebi nedir?
Oxu.Az'a konuyu yorumlayan Türkiye'nin Bursa Uludağ Universitesi Öğretim Üyesi Prof.Dr. Mehmet Yüce, ilk sebep olarak uluslararası ilişkilerin istikrarsız döneme girmesini gösterdi:
"Altın fiyatlarının küresel ölçekte yükselmesinin temel nedenlerinden ilki, makroekonomik belirsizliklerin ve jeopolitik risklerin artmasıdır. Büyük güçler arasındaki stratejik rekabet, bölgesel savaşlar, enerji arzına ilişkin kırılganlıklar ve ticaret yollarındaki güvenlik sorunları, yatırımcıları "güvenli liman" olarak kabul edilen altına yöneltmektedir. Tarihsel olarak altın, sistemik risk algısının yükseldiği dönemlerde finansal varlıklar karşısında değer kazanan bir enstrüman olmuştur. Günümüzde Orta Doğu, Doğu Avrupa ve Asya-Pasifik hattında artan gerilimler bu eğilimi güçlendirmektedir."
Akademisyen, diğer sebep olarak yüksek enflasyonla mücadele koşullarını gösterdi:
"İkinci önemli gerekçe, para politikaları ve küresel likidite koşullarıdır. Yüksek enflasyonla mücadele sürecinde merkez bankalarının uyguladığı sıkı para politikaları, bir yandan faiz getirili varlıkları cazip kılarken, diğer yandan uzun vadede para birimlerine olan güveni aşındırmaktadır. Özellikle ABD doları ve avro gibi rezerv para birimlerinin genişlemeci dönemlerde yaşadığı reel değer kaybı, altını enflasyona karşı bir korunma aracı (hedge) haline getirmektedir. Bu bağlamda merkez bankalarının altın rezervlerini artırması, fiyatlar üzerinde kalıcı bir yukarı yönlü baskı oluşturmaktadır."
Yüce, dijitalleşme ve spekülatif dalgalanmaların altının payını yükseltmekte olduğunu vurguladı:
"Son olarak, küresel finansal sistemde yapısal dönüşüm ve dolarizasyonun sorgulanması altın talebini artırmaktadır. Gelişmekte olan ülkeler başta olmak üzere birçok ülke, rezerv çeşitlendirmesi amacıyla altının payını yükseltmekte; bu da fiziki talebi güçlendirmektedir. Aynı zamanda dijitalleşme, kripto varlıkların oynaklığı ve finansal piyasalardaki spekülatif dalgalanmalar karşısında altın, "değer saklama" fonksiyonunu koruyan nadir varlıklardan biri olarak öne çıkmaktadır. Bu nedenlerle altındaki yükseliş, kısa vadeli bir fiyat hareketinden ziyade, küresel sistemdeki kırılmaların bir yansıması olarak okunmalıdır.
Altın fiyatlarındaki yükseliş, yalnızca geçici piyasa dalgalanmalarıyla açıklanamayacak kadar derin ve çok boyutlu nedenlere dayanmaktadır. Jeopolitik belirsizlikler, para politikalarına duyulan güvenin zayıflaması ve küresel finansal mimaride yaşanan yapısal dönüşüm, altını yeniden stratejik bir değer saklama aracı haline getirmiştir. Bu çerçevede altındaki yükseliş eğilimi, spekülatif bir köpükten ziyade, küresel ekonomik ve siyasal sistemde artan kırılganlıkların rasyonel bir sonucu olarak değerlendirilmelidir."
Söhrab İsmayıl
