Ortadoğu'da tansiyon yeniden yükseldi. İsrail'in gece yarısı İran'a yönelik başlattığı saldırılar, küresel piyasalarda büyük paniğe yol açtı.
Oxu.Az'ın Türkiye Gazetesi'nden aktardığı habere göre, İran devlet televizyonu, Natanz'daki nükleer tesisin hedef alındığını duyururken, saldırı sonrası petrol fiyatlarında sert yükseliş görüldü. Jeopolitik risklerin artmasıyla birlikte Borsa İstanbul da güne sert düşüşle başladı. Borsa neden düşüyor, savaş zamanı hangi hisseler artar soruları ise gündemin merkezine yerleşti.
BORSA NEDEN DÜŞÜYOR?
Ortadoğu'da yaşanan son gelişmeler Borsa İstanbul başta olmak üzere küresel piyasalarda sert satışlara neden oldu. İsrail"in gece yarısı İran'a yönelik düzenlediği saldırılar, jeopolitik tansiyonu bir anda yükseltti.
İran devlet televizyonu, saldırılarda Natanz nükleer tesisinin hedef alındığını duyurdu. Açıklama uluslararası arenada büyük yankı uyandırırken, küresel risk algısı da hızla arttı. Savaş senaryolarının yeniden gündeme gelmesi, yatırımcıların güvenli limanlara yönelmesine yol açtı.
Borsalar, özellikle bu tür belirsizlik dönemlerinde ilk tepkiyi düşüş yönünde verirken, BIST 100 endeksi de gelişmelerden olumsuz etkilendi.
Saldırılar sonrası İsrail'in olağanüstü hal ilan etmesi ve ordunun İran'a karşı geniş çaplı operasyonlara başladığını açıklaması, piyasalardaki satış baskısını artırdı. Aynı zamanda İran'ın misilleme olarak sivil bölgeleri hedef alabileceği iddiası, çatışmanın büyüme ihtimalini kuvvetlendirdi.
Gelişmeler finansal piyasalarda korku endekslerini yükseltirken, hisse senetleri cephesinde sert satışların görülmesine neden oldu. Belirsizliğin artmasıyla birlikte yatırımcılar riskten kaçınmaya yöneldi bu da borsalarda düşüşü beraberinde getirdi.
SAVAŞ ZAMANI HANGİ HİSSELER ARTAR?
Savaş dönemlerinde genellikle savunma sanayii, enerji ve emtia sektörlerindeki şirketler dikkat çeker. Son yaşanan gelişmeler ışığında da benzer bir tablo oluştu. İsrail'in İran'a saldırısı ve ardından gelen jeopolitik tırmanış, özellikle petrol fiyatlarının hızla yükselmesine neden oldu.
Ham petrol vadeli işlemlerinin yüzde 8'e yakın artarak varil başına 73 doların üzerine çıkması, enerji sektörüne olan ilgiyi artırdı. Bu süreçte petrol üretimiyle bağlantılı hisselerin ön plana çıkması muhtemel görülüyor.
Savaşın arz zincirini kesintiye uğratma ihtimali, özellikle Hürmüz Boğazı gibi stratejik bölgelerdeki hareketliliğin artması, petrol şirketlerinin değer kazanmasına zemin hazırlıyor.
Savaşın siber saldırı tehditlerini artırması, dijital güvenlik çözümleri sunan şirketlerin önemini yükseltiyor. Jeopolitik çatışmaların daha geniş boyutlara ulaşma riski karşısında, hükümetler ve büyük şirketler savunma ve güvenlik harcamalarını artırma yoluna gidiyor.
Emtia fiyatlarındaki yükseliş, altın ve değerli metallerle ilgilenen firmaların da yatırımcıların odağına girmesine neden oluyor.
BORSALAR SAVAŞ DÖNEMLERİNDEN NASIL ETKİLENİR?
Borsalar genel manada savaş dönemlerinde ilk tepkiyi düşüş yönünde veriyor. Düşüşler genellikle kısa vadeli olurken, çatışmanın seyri, kapsamı ve süresi piyasalardaki genel eğilimi belirliyor.
İsrail'in İran'a yönelik başlattığı saldırılar sonrası ortaya çıkan belirsizlik ve korku, yatırımcı davranışlarını doğrudan etkiliyor. Geniş çaplı bir savaşın çıkma ihtimali, enerji kaynaklarının kontrolü, bölgesel ticaretin kesintiye uğrama riski ve sivil hedeflerin zarar görmesi gibi unsurlar, ekonomik büyümeye dair beklentileri baskılıyor.