Ermenistan'ın Azerbaycan'a karşı askeri saldırısı sonucunda barış ve insanlık aleyhine suçlar, savaş suçları, özellikle saldırgan savaşın hazırlanması ve yürütülmesi, soykırım, savaş kanunlarını ve kurallarını ihlal etme, ayrıca terörizm, terörizmi finanse etme, iktidarı zorla ele geçirme, onu zorla elde tutma ve diğer çok sayıda suç işlemekle suçlanan Ermenistan Cumhuriyeti vatandaşları Arayik Harutyunyan, Arkadi Gukasyan, Bako Saakyan, Davit İşhanyan, David Babayan, Levon Mnatsakanyan ve diğerleri hakkında olan ceza davaları ile ilgili açık mahkeme sürecinin duruşması 15 Eylül'de devam ettirildi.
Oxu.Az'ın AZƏRTAC'dan aktardığı habere göre, Bakü Askeri Mahkemesi'nde hakimler Zeynal Ağayev'in başkanlığında, Cemal Ramazanov ve Anar Rzayev'den oluşan heyette (Yedek Hakim Günel Samedova) yapılan mahkeme duruşmasında sanıkların her biri bildikleri dilde tercümanla, ayrıca savunmaları için avukatlarla temin edildi.
Duruşmada sanıklar, onların müdafileri, mağdur şahısların bir kısmı, onların yasal varisleri ve temsilcileri, ayrıca İddia Makamı savcıları hazır bulundular.
Önce Hakim Z. Ağayev sanık Gurgen Stepanyan'ın yeni avukatla temin edildiğini bildirdi ve ondan buna bir itirazının olup olmadığını sordu. G. Stepanyan yeni avukatına itiraz etmediğini söyledi.
Mahkeme süreci belgelerin incelenmesi ile devam ettirildi. Bildirildi ki, ilan edilecek belgeler bölümler halinde incelenecek.
İlan edilen belgelerden biri 1988-1991 yıllarında Hankendi şehrinin Kerkicahan kasabasında gerçekleştirilen toplumsal ayaklanmalar, kasabada yaşayan Azerbaycanlı sakinlerin evlerinin yıkılması olayı ile ilgili şüpheli kişilerin ve tanıkların ifadeleriyle ilgili oldu.
İlan edilen belgeye göre, şüpheli şahıs olarak sorgulanan Sarkisyan Georgi İsakoviç ifadesinde belirtti ki, 18-20 Eylül 1988'de Ermeniler tarafından Azerbaycanlıların evleri yıkıldı, yakıldı, Azerbaycanlılar Hankendi şehrinden kovuldular.
Belgeye göre, G. Sarkisyan belirtti ki, grubunda Arkas, Şahin, Razmik, Balayan kardeşleri, şoför Edik, Vanik ve Vaçik kardeşleri, Grişa, Maksim vardı.
Söz konusu belgeye göre, tanık olarak sorgulanan Şahverdi Behlul oğlu Seferov ifadesinde 1988'den başlayarak Kerkicahan kasabasında Azerbaycanlıların yaşadığı evlere baskınlar olduğunu, bu baskınlara tanıdığı Jora adlı Ermeninin organizatörlük yaptığını belirtti.
İlan edilen belgeye göre, tanık olarak sorgulanan Xaçaturyan Aleksandr ifadesinde 1988 yılının Şubat ayından Araksi, Kaprelyan Gurgen, Raça Beglaryan ve diğerleri Ermeniler ile Azerbaycanlılar arasında düşman ilişkisi yaratmaya başladılar. Araksi, Kerkicahan kasabasında konuşma yaparak, Azerbaycanlıları Karabağ'dan kovmaya çağırdı. 1988"in Şubat ayından Sarkisyan Jora'nın başında bulunduğu silahlılar Azerbaycanlıların Karabağ"dan kovulmasını organize etti, askeri kıyafetle dolaşarak yanında bulunan kişilerle Azerbaycanlılara karşı önlemler hazırladı.
Belgeye göre, mağdur şahıs Evez Ali oğlu Abuzerov ifadesinde Ağustos 1990'ta Tapdık Köçeri oğlu Rzayev'in Ermeniler tarafından ateşli silahla öldürüldüğünü dedi. 3 Haziran 1991'de Kerkicahan kasabasına Ermeniler yeniden saldırdılar. Ramiz Salahov, Şükür Kasım oğlu Rehimov, Atdıhan Mammad oğlu Sahilov, Osman Merdan oğlu Seferov ve isimlerini unuttuğu kişiler Ermeniler tarafından açılan ateşe maruz kaldılar. Olaylar sırasında bazı sakinler yaralanarak hasar aldı, Ağali Aydın oğlu Seferov ise öldürüldü. 25 Eylül 1991'de Kerkicahan'a bir sonraki saldırı oldu. O sırada Aslan Merdan oğlu Hüseyinov ayağından kurşun yarası aldı. 30 Eylül'de Ermeniler otomatik silahtan ateş açarak Kerkicahan sakini Telman Yelmar oğlu Hasanov'u evinin önünde öldürdüler, daha sonra öğretmen Benövşe Abdulazim kızı Abuzerova'yı, ayrıca Afgan Novruz oğlu Tarverdiyev'i, Saleh Hüseyngulu oğlu Sultanov'u, Nuraddin Musa oğlu Salahov'u ve başkalarını yaraladılar. Şeker Saday kızı Salahova'nın ise Kadir Aşot oğlu Balasanyan tarafından yaralanmasını şahsen gördü. 28 Aralık'ta Ermeniler her taraftan Kerkicahan'a saldırıya geçtiler. 13 Ocak 1992'de Ermeniler ateş açarak İlham Bahadur oğlu Aliyev'i öldürdüler.
Arif Köçeri oğlu Mammadov'un öldürülmesi ile ilgili ceza davası kapsamında tanık olarak sorgulanan Müşfik İsfendiyar oğlu Rüstemov ifadesinde 16 Mayıs 1991'de ateşli silah hazırlanmasında ve Azerbaycan köylerine saldırılarda şüpheli görülen şahısların yakalanması amacıyla Hocavend İlçe Polis Dairesi çalışanları tarafından operasyonel önlemler gerçekleştirildi, şüpheli görülen Borik Süleymanyan yakalandı. O, yakalandığı sırada yaklaşık 150-200 Ermeni Borik'in götürülmesine engel olmaya çalıştı. Borik'i polis dairesine getirdikleri sırada içinde bulundukları araç Çartaz köyünün hayvancılık çiftliği yönünde ateşe tutuldu, sonuçta iş arkadaşı Arif Mammadov kurşun yarası aldı ve birkaç saat sonra Fuzuli İlçe Merkez Hastanesi'nde öldü.
Bir diğer belge, Cebrayıl ilçesinin Çullu köyü sakini Sevdayar Necef oğlu Guliyev'in Hadrut ilçesinin Dolanlar köyü arazisindeki ormanda Ermeniler tarafından ateşli silahla açılan ateş sonucunda ölmesi olayı ile ilgili oldu.
Duruşmada Şevket Şükür kızı Heşimova'nın ve Cavanşir Mahmud oğlu Seferaliyev'in kaybolması olayı ile ilgili belgeler de ilan edildi.
Tanık olarak sorgulanan Zakir Şükür oğlu İbrahimov ifadesinde 10 Kasım 1989'da kız kardeşi Şevket Heşimova'nın otobüsle Hocalı şehrinden Ağdam ilçesine gittiğini ve aynı gün geri dönmek istediğinde otobüsüne geç kaldığı için Ağdam'da tanımadığı mavi renkli Moskvich marka aracın sürücüsünden onu otobüse yetiştirmesini rica ettiğini belirtti. Askeran ilçesinde yol kenarında durmuş Maksim ve Minosyan Ararat adlı polis görevlileri zorla Moskvich'i durdurup kız kardeşi Şevket'i ve sonradan adının Cavanşir olduğunu öğrendiği, bir ayağı sakat savaş gazisi olan sürücüyü Askeran polis dairesine götürdüler. Bundan sonra söz konusu kişilerden bir daha haber alınmadı. Ayrıca sonradan Askeran bölgesinde mavi renkli Moskvich marka aracın yakıldığını duydu.
Mahkeme duruşmasında Askeran ilçesinin ormanlık alanında Alazan-2M tipli roket sistemlerinin bulunması, 1988'in Ocak-Şubat aylarında propaganda yayımı yapılarak Azerbaycanlıların Hankendi şehrinden kovulmaları, 13 Haziran 1991'de Şerur ilçesinin Yukarı Yaycı köyünde çiftliğin ateşe tutulması, 17 Temmuz 1991'de Ağdere ilçesinin İmaret-Kervend köyüne silahlı baskın yapılması, 27-28 Haziran 1991'de Hocavend ilçesinin Karadağlı köyünde bulunan çiftliğin ateşe tutulması ve diğer olaylarla ilgili belgeler de okundu.
Ayrıca Kelbecer-Mercimek karayolu üzerinde bulunan Sarıkaya adlı yerde silahlı Ermeniler tarafından Garibov Maarif Ataş oğlu'nun, Ağdere ilçesinin Gozlu köyü arazisinde M. F. Ahundov adına kolhozun koyun çiftliğinin çobanı Şerifov Yakup Kemal oğlunun, Ağdere ilçesinin Umudlu köyü sakini Gasımov Gara Semed oğlunun öldürülmesi olayları ile ilgili belgeler ve tanık ifadeleri seslendirildi.
Mahkemede Mahal Novruz oğlu İmanov'un, Vagif Gazenfer oğlu Hasanov'un, Novruz Göyüş oğlu İmanov'un ve Gazenfer Aşur oğlu Hasanov'un ateşli silahlarla öldürülmeleri ile ilgili olaylar da ilan edildi.
Mahkeme süreci 18 Eylül'de devam ettirilecek.
15 Eylül'de Bakü Askeri Mahkemesi'nde Ermenistan Cumhuriyeti vatandaşlarının suçlandığı ceza davası belgelerin açıklanmasıyla devam ediyor.
Oxu.Az'ın haberine göre, açıklanan belgelerden biri 1988-91 yıllarında Hankendi şehrinin Kerkicahan kasabasında gerçekleştirilen kitlesel kargaşalar, kasabada yaşayan Azerbaycanlı sakinlerin evlerinin yıkılması olayıyla ilgili şüpheli şahısların ve tanıkların ifadeleriyle ilgili oldu.
Açıklanan belgeye göre, şüpheli sıfatıyla sorguya çekilen Georgi İsakoviç Sarkisyan ifadesinde, 18-20 Eylül 1988'de Ermeniler tarafından Azerbaycanlıların evlerinin yıkıldığını, yakıldığını, Azerbaycanlıların Hankendi şehrinden kovulduklarını belirtmiştir.
Belgeye göre, G. Sarkisyan ekibinde Arkas, Şahin, Razmik, Balayan kardeşler, sürücü Edik, Vanik ve Vaçik kardeşler, Grişa, Maksim olduğunu bildirmiştir.
Aynı belgeye göre, tanık olarak sorguya çekilen Şahverdi Behlul oğlu Seferov ifadesinde, 1988 yılından itibaren Kerkicahan kasabasında Azerbaycanlıların yaşadığı evlere baskınlar olduğunu, bu baskınları tanıdığı Jora adlı Ermeni'nin organize ettiğini belirtmiştir.
Açıklanan belgeye göre, tanık olarak sorguya çekilen Haçaturyan Aleksandr ifadesinde, 1988 yılının Şubat ayından itibaren Araksi, Gurgen Kaprelyan, Raça Beglaryan ve diğerlerinin Ermeniler ile Azerbaycanlılar arasında düşmanlık ilişkisi yaratmaya başladıklarını belirtmiştir. Araksi, Kerkicahan kasabasında konuşma yaparak Azerbaycanlıları Karabağ'dan kovmaya çağırmıştır. 1988 yılının Şubat ayından itibaren Jora Sarkisyan'ın liderliğindeki silahlı kişiler, Azerbaycanlıların Karabağ'dan kovulmasını organize etmiş, askeri kıyafetlerle dolaşarak yanındaki kişilerle Azerbaycanlılara karşı önlemler hazırlamışlardır.
Belgeye göre, mağdur kişi Evaz Ali oğlu Abuzerov ifadesinde belirtmiştir ki, 1990 yılının Ağustos ayında Tapdık Köçeri oğlu Rzayev, Ermeniler tarafından ateşli silahla öldürülmüştür. 3 Haziran 1991 tarihinde Ermeniler, Kərkicahan kasabasına yeniden saldırmışlardır. Ramiz Salahov, Şükür Kasım oğlu Rehimov, Atdıkhan Memmed oğlu Sahilov, Osman Merdan oğlu Seferov ve isimlerini hatırlamadığı diğer bazı kişiler, Ermeniler tarafından açılan ateşlere maruz kalmışlardır. Bu olaylar sırasında bazı siviller yaralanarak çeşitli şekillerde zarar görmüş, Ağali Aydın oğlu Seferov ise öldürülmüştür.
25 Eylül 1991 tarihinde Kerkicahan'a bir sonraki saldırı gerçekleştirilmiştir. Bu sırada Aslan Merdan oğlu Hüseyinov bacağından kurşun yarası almıştır. 30 Eylül'de Ermeniler otomatik silahla ateş açarak Kərkicahan sakini Telman Yelmar oğlu Hasanov'u kendi evinin önünde öldürmüş, daha sonra öğretmen Bənövşe Abdulazim kızı Abuzerova'yı, ayrıca Afgan Novru oğlu Terverdiyev'i, Saleh Hüseyngulu oğlu Sultanov'u, Nureddin Musa oğlu Salahov'u ve diğer bazı kişileri yaralamışlardır. Şeker Sada kızı Salahova'nın ise Gedir Aşot oğlu Balasanyan tarafından yaralandığını bizzat görmüştür. 28 Aralık'ta Ermeniler her taraftan Kərkicahan'a saldırıya geçmişlerdir. 13 Ocak 1992'de ise Ermeniler ateş açarak İlham Bahadur oğlu Aliyev'i öldürmüşlerdir.
Belirtmek gerekir ki, Ermenistan'ın askeri saldırısı sonucunda; barışa ve insanlığa karşı işlenen suçlar, savaş suçları, saldırgan savaşın hazırlanması ve yürütülmesi, soykırım, savaş kanunlarının ve kurallarının ihlali, ayrıca terör, terörün finansmanı, iktidarın zorla ele geçirilmesi, zorla elde tutulması ve diğer birçok suçları işlemekle suçlanan Ermenistan Cumhuriyeti vatandaşlarının yargılanmasına devam edilmektedir.