Organ nakli bekleyen hastaların en büyük engellerinden biri olan kan grubu uyumsuzluğu sorunu çözülüyor. Kanada ve Çin'den bilim insanları, organ bekleyen milyonlarca hasta için umut ışığı olacak devrim niteliğinde bir buluşa imza attı.
Oxu.Az'ın Sciencealert'den aktardığı habere göre, iki ülkeden araştırmacılar böbrek nakillerinde donör ve alıcı kan gruplarının uyumlu olması gerekliliğini ortadan kaldıracak çığır açıcı bir yöntem geliştirdi. Bu buluş, özellikle organ bekleyen hastaların yaklaşık %45'ini oluşturan ve sadece kendi kan grubundan organ alabilen 0 grubu hastaları için hayat değiştirici nitelikte.
Özellikle 0 grubu hastaların yalnızca 0 grubu kişilerden böbrek alması pek çok hastayı umutsuz duruma sokuyordu. Dünya genelinde yaklaşık 90 bin böbrek hastası uygun donör beklerken hayatını kaybediyor. Araştırmacılar A grubu böbreği 0 grubu böbreğe dönüştürmeyi başardı.
Çalışmada, kan grubunu belirleyen şeker moleküllerini (antijenleri) böbrekten 'kesip atan' özel enzimler kullanıldı. Bu enzimler, bağırsaklarda yaşayan ve insan vücudundaki kan grubu antijenlerine benzer şeker moleküllerini parçalayabilen bakterilerden keşfedildi.
Araştırmanın başyazarı British Columbia Üniversitesi'nden biyokimyager Stephen Withers şöyle dedi: "Bu enzimleri moleküler makas gibi kullanıyoruz. Kan grubu antijenlerini temizlediğimizde, bağışıklık sistemi organı artık yabancı olarak görmüyor."
Araştırmacılar ürettikleri 'evrensel böbrek' testi için kolları sıvadı. 1982'den beri üzerinde çalışılan bu teknoloji, ilk kez gerçek bir insan böbreğinde başarılı sonuç verdi. Dönüştürülmüş böbrek beyin ölümü gerçekleşmiş bir insanda kısa süreli test edildi. Böbrek birkaç gün boyunca çalışmaya ve idrar üretmeye devam etti. Fakat üçüncü gün, kan dolaşımında yeniden A tipi moleküller görülmeye başladı ve hafif bir bağışıklık tepkisi görüldü. Withers "Bu tepki beklenenden çok daha zayıftı. Vücut, böbreği tolere etmeye çalışıyordu. Bu uzun vadede umut verici bir sinyal" diyor.
Geleneksel organ reddine kıyasla bu tepki, uzmanların iyimser olmasını sağlayan bir gelişme. Bilim insanları yöntemin uzun vadeli dayanıklılığını ve güvenliğini test etmeyi planlıyor. Canlı insan denemelerine geçilmeden önce böbreğin bağışıklık tepkilerine karşı tam koruma sağlayacak enzim kombinasyonlarına çalışılıyor.
Araştırmacılar, yöntemin ince ayarlarını yaparak beş yıl içinde klinik deneylere başlamayı hedefliyor. Çalışmanın araştırmacılarına göre bu yöntem gelişince kan grubu uyumsuzluğu nedeniyle organ bekleyen binlerce hastanın hayatı kurtarılacak.
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre her yıl yaklaşık 130 bin böbrek nakli gerçekleşirken, halen milyonlarca insan nakil listesinde bekliyor. Araştırmanın sonuçları 'Nature Biomedical Engineering' dergisinde yayınlandı. Bilim dünyasında heyecan yaratan bu çalışma, sadece böbrek değil gelecekte kalp, akciğer ve karaciğer gibi diğer organ nakilleri için de umut vaat ediyor.
