4 Ekim Azerbaycan'da Cebrail Şehri Günü'dür.
Cebrail Şehri Günü, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in 31 Temmuz 2023 tarihinde imzaladığı kararname ile tesis edildi.
Oxu.Az hatırlatıyor ki, bu önemli gün Cebrail şehrinin Ermenistan Silahlı Kuvvetleri'nin işgalinden kurtarılması tarihi ile ilgilidir. Bugün, şehrin Ermeni işgalcilerden temizlenmesinden beş yıl geçti.
Cebrail ilçesi 23 Ağustos 1993 tarihinde Ermenistan Silahlı Kuvvetleri tarafından işgal edilmişti. İşgalden önce bir şehir, dört kasaba ve 92 köyden oluşan ilçede 52.604 kişi yaşıyordu. İşgal döneminde Cebrail'den zorunlu göçmenler ülkenin 58 ilçesindeki yaklaşık 2.000 yerleşim yerinde, çadır kamplarında, yük vagonlarında ve yurtlarda yerleştiler.
5 Ocak 1994 tarihinde Horadiz operasyonu sırasında Cebrail'in Cocuk Mercanlı köyü işgalden kurtarıldı. 2016 Nisan muharebeleri sırasında Azerbaycan Ordusu'nun karşı saldırısı sonucunda Leletepe yüksekliği düşmandan temizlendi ve Cocuk Mercanlı köyü Azerbaycan Ordusu'nun kontrolüne geçti.
4 Ekim 2020 tarihinde, Vatan Savaşı sırasında, Azerbaycan Cumhurbaşkanı, muzaffer Başkomutan İlham Aliyev halka hitabında Cebrail şehri ve ilçenin dokuz köyünün daha işgalden kurtarıldığını ilan etmiştir.
İkinci Karabağ Savaşı sırasında Azerbaycan Ordusu tarafından Cebrail ilçesinin bir şehri ve 90 köyü işgalden kurtarıldı. Cebrail'in düşman işgalinden temizlenmesiyle Azerbaycan-İran sınırı üzerindeki devlet kontrolü kısmen yeniden sağlanmıştır.
Azerbaycan'ın Vatan Savaşı'nda düşmana karşı zafer kazanmasından altı gün sonra - 16 Kasım 2020'de Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı Mihriban Aliyeva işgalden kurtarılan Cebrail ilçesini ziyaret ettiler.
26 Eylül 2024 tarihinde Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in talimatı doğrultusunda, işgalden kurtarılan bölgelere Büyük Dönüş'e ilişkin 1. Devlet Programı kapsamında yeniden inşa edilen Cebrail şehrine ülkenin çeşitli bölgelerindeki yurtlarda, sanatoryumlarda, izci kamplarında, yarım kalmış binalarda ve idari binalarda geçici olarak yerleştirilmiş ailelerden oluşan ilk göç kafilesi Bakü şehrinin Karadağ ilçesinden uğurlandı.
Şimdiye kadar 117 ailenin (364 kişi) Cebrail şehrine yerleşmesi sağlanmıştır.
Hatırlatalım ki, Karabağ bölgesinde bulunan Cebrail ilçesi 8 Ağustos 1930 tarihinde kurulmuştur. 4 Ocak 1963'te feshedilerek Füzuli ilçesine birleştirilmiştir. Ancak çok geçmeden - 17 Haziran 1964'te yeniden bağımsız ilçe statüsü kazanmıştır.
Cebrail Küçük Kafkas Dağları'nın güneydoğusunda, Geyen ovası ve Karabağ silsilesinde bulunmaktadır. İlçe güneyden Aras nehri boyunca İran İslam Cumhuriyeti ile sınırdaştır. Alanı 1049 kilometre karedir, arazisi temel olarak dağlıktır.
7 Temmuz 2021'de Azerbaycan Cumhurbaşkanı'nın imzaladığı kararname ile Doğu Zengezur ekonomik bölgesine dahil edilmiştir.
