8 Ağustos 2025 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı, Amerika Birleşik Devletleri Başkanı ve Ermenistan Cumhuriyeti'nin Başbakanı'nın katılımıyla Azerbaycan ve Ermenistan dışişleri bakanları "Azerbaycan Cumhuriyeti ile Ermenistan Cumhuriyeti Arasında Barış ve Devletlerarası İlişkilerin Kurulması Hakkında Anlaşma"nın metnini parafladılar.
Oxu.Az'ın haberine göre, bu konuda Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı açıklama yaptı.
Belirtildiği üzere, paraflanan Anlaşma'nın İngilizce metni ile bu bağlantı aracılığıyla tanışmak mümkündür.
Bunun yanı sıra, Azerbaycan Cumhuriyeti ve Ermenistan Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlarının AGİT Minsk Süreci ve ilgili yapıların (AGİT'in görevdeki Başkanı'nın Minsk Konferansı'nda görüşülen ihtilaf üzerine özel temsilcisi ve Yüksek Seviyeli Planlama Grubu) kapatılması ile ilgili AGİT'in görevdeki başkanına ortak başvurusundan sonra, bugün AGİT Bakanlar Konseyi'nin kapatılma ile ilgili karar taslağı AGİT katılımcı devletleri arasında yayınlandı ve onlar kararın kabul edilmesi için gerekli prosedürleri desteklemeye çağrıldılar.
Azerbaycan Cumhuriyeti ve Ermenistan Cumhuriyeti arasında Barış ve Devletlerarası İlişkilerin Kurulması Hakkında ANLAŞMA
Azerbaycan Cumhuriyeti ve Ermenistan Cumhuriyeti (bundan sonra Taraflar), bölgede adil, kapsamlı ve kalıcı barışın kurulmasının acil gerekliliğini anlayarak, bu amaca devletlerarası ilişkilerin kurulması yoluyla katkıda bulunmayı arzulayarak, BM Şartı'nı, "Uluslararası Hukukun Esaslarını Düzenleyen Devletler Arasındaki Dostça İlişkiler ve İşbirliğine Dair Milletlerarası Hukuk İlkeleri Bildirisi" (1970), Avrupa Güvenlik ve İş birliği Konferansı'nın Helsinki Nihai Senedi'ni (1975) ve 21 Aralık 1991 tarihli Almatı Bildirisi'ni rehber alarak, ve orada yansıtılan norm ve ilkeler temelinde ilişkileri geliştirme amacı güderek, aralarında iyi komşuluk ilişkileri kurma konusundaki karşılıklı iradeyi ifade ederek, aşağıdakiler temelinde aralarında barış ve devletlerarası ilişkileri kurmak konusunda anlaşmaya varıyorlar:
Madde 1
Taraflar, eski SSCB'nin Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri arasındaki sınırların ilgili bağımsız devletlerin uluslararası sınırlarına dönüştüğünü ve uluslararası toplum tarafından bu şekilde tanındığını teyit ederek, birbirlerinin egemenliğini, toprak bütünlüğünü, uluslararası sınırlarının dokunulmazlığını ve siyasi bağımsızlığını tanıyor ve saygı duyuyorlar;
Madde 2
Taraflar, Madde 1'e tam riayet ederek, birbirlerine karşı herhangi bir toprak talebinin olmadığını ve gelecekte böyle talepler ileri sürülmeyeceğini teyit ederler;
Taraflar diğer tarafın toprak bütünlüğünü veya siyasi birliğini tamamen veya kısmen parçalamaya yönelik herhangi bir eyleme, bu tür eylemlerin planlanması, hazırlanması, teşvik edilmesi ve desteklenmesi dahil olmak üzere izin vermeyecekler.
Madde 3
Taraflar birbirleriyle karşılıklı ilişkilerinde toprak bütünlüğüne veya siyasi bağımsızlığa karşı veya BM Şartı'na aykırı olan herhangi bir başka şekilde, güç kullanmaktan veya güç kullanma tehdidinde bulunmaktan kaçınacaklardır. Kendi topraklarının herhangi bir üçüncü tarafça diğer Tarafa karşı BM Şartı'na aykırı olarak güç kullanmak için kullanılmasına izin vermeyecekler.
Madde 4
Taraflar birbirlerinin iç işlerine müdahaleden kaçınacaklar.
Madde 5
Taraflar, bu Anlaşma'nın onay belgelerinin her iki tarafça değişiminden sonra ______ gün içinde aralarında Diplomatik ve Konsolosluk İlişkileri hakkında sözleşmelerin (sırasıyla 1961 ve 1963 yıllarının) hükümlerine uygun olarak, aralarında diplomatik ilişkiler kuracaklar.
Madde 6
Taraflar, mevcut Anlaşma'nın Madde 1'den kaynaklanan yükümlülüklerine tam uygun olarak, aralarındaki devlet sınır hattının belirlenmesi ve işaretlenmesi hakkında Anlaşma'nın yapılması amacıyla ilgili sınır komisyonları arasında bu Komisyonların mutabık kalınan tüzükleri temelinde iyi niyetle müzakereler yürütecekler.
Madde 7
Taraflar, karşılıklı sınıra herhangi bir üçüncü tarafın kuvvetlerini yerleştirmeyecekler. Taraflar, karşılıklı sınırın belirlenmesi ve sonraki işaretlenmesinin tamamlanmasına kadar, sınır bölgelerinde güvenlik ve istikrarın sağlanması amacıyla, askeri alan da dahil olmak üzere, karşılıklı olarak mutabık kalınan güvenlik ve güven artırıcı önlemler uygulayacaklardır.
Madde 8
Taraflar hoşgörüsüzlük, ırkçı nefret ve ayrımcılık, ayrılıkçılık, şiddet içeren aşırılık ve terörizmin tüm tezahürlerini kınıyorlar ve kendi yetki alanları çerçevesinde bu durumlarla mücadele edecekler ve bunlarla ilgili uluslararası yükümlülüklerine uyacaklar.
Madde 9
Taraflar, her ikisinin de dahil olduğu askeri çatışmada meydana gelen kayıp kişiler ve zorla kaybedilme ile ilgili durumların çözümü için doğrudan veya uygun olduğu takdirde, ilgili uluslararası kuruluşlarla iş birliği yoluyla, bu kişiler hakkında mevcut tüm bilgilerin değişimi de dahil olmak üzere, önlemler alacaklar. Taraflar, bu çerçevede, söz konusu kişilerin akıbetinin aydınlatılmasının, uygun olduğu takdirde, kalıntılarının aranması ve geri getirilmesinin, gerekli soruşturma önlemleri yoluyla bu kişilere ilişkin adaletin sağlanmasının uzlaşma ve güven inşası aracı olarak önemini kabul ederler. Bununla ilgili uygun modaliteler tartışılacak ve ayrı bir anlaşmada ayrıntılı olarak mutabık kalınacaktır.
Madde 10
Taraflar, ekonomi, transit ve ulaşım, çevre, insani ve kültür dahil olmak üzere, çeşitli alanlarda iş birliğinin kurulması için karşılıklı ilgi alanlarına giren ilgili konularda ayrı anlaşmalar yapabilirler.
Madde 11
Mevcut Anlaşma Tarafların uluslararası hukuk ve her birinin diğer BM üye devletleriyle yaptığı anlaşmalar kapsamındaki hak ve yükümlülüklerine halel getirmez.
Taraflardan her biri kendisiyle herhangi bir üçüncü taraf arasında halen yürürlükte olan uluslararası anlaşmaların bu Anlaşma kapsamında üstlendiği yükümlülüklere halel getirmemesini sağlayacaktır.
Madde 12
Taraflar ikili ilişkilerinde uluslararası hukuku ve bu Anlaşma'yı rehber alacaklardır. Taraflardan hiçbiri kendi iç mevzuatının hükümlerine bu Anlaşma'yı uygulamamak için dayanak olarak atıfta bulunmayaclar;
Taraflar, Viyana Andlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'ne (1969) uygun olarak, bu Anlaşma'nın yürürlüğe girmesinden önce onun amacına ve hedefine zarar veren faaliyetlerden kaçınacaklar.
Madde 13
Taraflar bu Anlaşma'nın tam uygulanmasını garanti ederler ve mevcut Anlaşma'nın uygulanmasını izlemek amacıyla ikili komisyon kuracaklardır. Bu Komisyon Taraflar arasında mutabık kalınacak modaliteler temelinde faaliyet gösterecektir.
Madde 14
Taraflar, uluslararası hukuk ve karşılıklı ilişkilerinde kendileri için bağlayıcı nitelik taşıyan anlaşmalar kapsamındaki hak ve yükümlülüklerine halel getirmeksizin, bu Anlaşma'nın yorumlanması ve uygulanmasıyla ilgili herhangi bir anlaşmazlığı, 13. Madde'de atıfta bulunulan Komisyon da dahil olmak üzere, doğrudan istişareler yoluyla çözme yönünde çalışacaklar. Bu istişareler 6 ay içinde Tarafların her ikisi için kabul edilebilir bir sonuç vermediği takdirde, Taraflar anlaşmazlıkların barışçıl yollarla çözümünün diğer araçlarına başvuracaklar.
Madde 15
Madde 14'e halel getirmeksizin, Taraflar herhangi bir hukuki zeminde aralarında bu Anlaşma'nın imzalanmasından önce mevcut olan tüm devletlerarası iddiaları, şikayetleri, itirazları, çekinceleri, davaları ve anlaşmazlıkları bu Anlaşma'nın yürürlüğe girdiği günden bir ay içinde geri çekecek, sonlandıracak veya herhangi bir şekilde çözecekler ve birbirlerine karşı bu tür iddiaları, şikayetleri, itirazları, çekinceleri ve davaları başlatmayacak, ve taraflardan herhangi birine karşı herhangi bir üçüncü tarafın başlattığı bu tür iddia, şikayet, itiraz, çekince ve davalara herhangi bir şekilde dahil olmayacaklar;
Taraflar bu Anlaşma'ya aykırı olarak birbirlerine karşı diplomatik, bilgi ve diğer alanlarda düşmanca adımlar atmayacak, bu adımları teşvik etmeyecek veya herhangi bir şekilde bu faaliyetlere dahil olmayacak ve bu amaçla birbirleriyle düzenli istişareler gerçekleştireceklerdir.
Madde 16
Bu Anlaşma Tarafların kendi ulusal mevzuatlarına uygun olarak iç prosedürlerin tamamlanması hakkında bildirim belgelerinin değişiminden sonra yürürlüğe girecektir. Bu Anlaşma BM Şartı'nın 102. maddesine uygun olarak kayıt altına alınacaktır.
Madde 17 Mevcut Anlaşma Azerbaycan, Ermeni ve İngiliz dillerinde bağlandı, her üç metin eşit derecede geçerlidir. Herhangi bir geçerli metnin hükmünün yorumlanmasında görüş ayrılığı olduğunda İngilizce metin üstün gelecektir.
