Bugün Azerbaycan halkının ulusal lideri Haydar Aliyev'in iktidara gelişinin yıldönümüdür.
Oxu.Az hatırlatıyor ki, Haydar Aliyev'in Azerbaycan Komünist Partisi Merkez Komitesi'nin birinci sekreteri seçilmesinden 56 yıl geçti.
Öyle ki, Azerbaycan Komünist Partisi Merkez Komitesi'nin 1969 yılı Temmuz ayının 14'ünde gerçekleştirilen genel kurulunda Haydar Aliyev, Azerbaycan Komünist Partisi Merkez Komitesi'nin birinci sekreteri seçildi.
Böylece ulu önderin Azerbaycan'a liderlik dönemi başladı. Haydar Aliyev 1982 yılının Aralık ayına kadar Azerbaycan SSC'ye liderlik etti.
Milli lider Haydar Aliyev'in ikinci kez Azerbaycan'a liderlik etmesi bağımsızlık dönemine denk geldi. Ulu önder 1993 yılının Haziran ayının 15'inde Yüksek Sovyet'in başkanı seçildi.
Belirtelim ki, Haydar Alirza oğlu Aliyev 1923 yılı Mayıs ayının 10'unda Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde doğdu.
1939 yılında Nahçıvan Pedagoji Teknik Okulu'nu bitirdikten sonra Azerbaycan Sanayi Enstitüsü'nün (şimdiki Azerbaycan Devlet Petrol ve Sanayi Üniversitesi) mimarlık fakültesine girdi, ancak İkinci Dünya Savaşı'nın başlaması eğitimini tamamlamasına imkan vermedi.
Haydar Aliyev 1941-1944 yıllarında önce Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti Halk İçişleri Komiserliği'nde arşiv bölümünün gizli kısmının müdürü, sonra ise Nahçıvan ÖSSC Halk Komiserleri Sovyeti'nde genel bölümün müdürü görevlerinde çalıştı.
1944 yılının Mayıs ayında devlet güvenlik organlarında göreve gönderildi.
1949-1950 yıllarında SSCB Devlet Güvenlik Komitesi'nin Leningrad'daki (şimdiki Saint Petersburg) Yönetici Kadroların Hazırlığı Okulu'nda eğitim aldıktan sonra, 1950 yılında Azerbaycan SSC Devlet Güvenlik Komitesi'nde bölüm başkanı olarak atandı.
1957 yılında Azerbaycan Devlet Üniversitesi'nin (şimdiki Bakü Devlet Üniversitesi) Tarih fakültesinin uzaktan eğitim bölümünü bitirdi.
1958 yılında Azerbaycan SSC Devlet Güvenlik Komitesi'nin karşı istihbarat bölümünün başkanı, 1964 yılında DGK'nın başkan yardımcısı olarak atandı.
1966 yılında Moskova'da DGK'nın F.E.Dzerjinski adına Yüksek Okulu'nun yönetici kadroların geliştirilmesi kurslarını başarıyla tamamladı.
1976 yılında Sovyetler Birliği Komünist Partisi Merkez Komitesi Siyasi Bürosu üyeliğine aday gösterilen, 1982 yılının Aralık ayında ise Siyasi Büro üyesi seçilen Haydar Aliyev, SSCB Bakanlar Kurulu Başkanı birinci yardımcısı görevine atanmıştır. Bu görevde çalışırken Haydar Aliyev, SSCB'nin ekonomik, sosyal ve kültürel yaşamının en önemli alanlarına liderlik etmiştir.
Haydar Aliyev, 1987 yılının Ekim ayında Sovyetler Birliği Komünist Partisi Merkez Komitesi Siyasi Bürosu ve şahsen genel sekreter Mihail Gorbaçov'un izlediği siyasi çizgiye itiraz ederek görevlerinden istifa etmiştir.
Haydar Aliyev, 1990 yılının 19-20 Ocak gecesi Sovyet askerlerinin Bakü'de gerçekleştirdiği kanlı trajediyle ilgili olarak, 21 Ocak'ta Azerbaycan'ın Moskova'daki temsilciliğinde bir açıklama yapmış ve Azerbaycan halkına karşı işlenen suçun organizatörleri ve faillerinin cezalandırılmasını talep etmiştir. Dağlık Karabağ'da ortaya çıkan keskin çatışmalı durumla ilgili olarak SSCB yönetiminin ikiyüzlü politikasına itiraz olarak, 1991 yılının Temmuz ayında Sovyetler Birliği Komünist Partisi üyeliğinden ayrılmıştır.
1990 yılının 20 Temmuzunda Bakü'ye dönen Haydar Aliyev, iki gün sonra Nahçıvan'a gitmiş ve aynı yıl içinde Azerbaycan SSR halk vekili ve Nahçıvan MSSR halk vekili seçilmiştir.
1991 yılının 3 Eylülünde Haydar Aliyev Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti Yüksek Sovyeti Başkanı seçilmiş ve ilgili yasalar gereği Azerbaycan Cumhuriyeti Yüksek Sovyeti Başkan Yardımcısı olmuştur. Bu görevde 1993 yılına kadar çalışmıştır.
Haydar Aliyev, 1992 yılının 21 Kasımında Yeni Azerbaycan Partisi'nin Nahçıvan şehrinde yapılan kuruluş konferansında partinin başkanı seçilmiştir.
1993 yılının Mayıs-Haziran aylarında ülkede iç savaş ve bağımsızlığın kaybedilme tehlikesi ortaya çıktığı için Azerbaycan halkı, Haydar Aliyev'in iktidara getirilmesini talep etmiş ve o dönemin ülke yönetimi onu Bakü'ye davet etmek zorunda kalmıştır.
Haydar Aliyev, 15 Haziran 1993'te Azerbaycan Cumhuriyeti Yüksek Sovyeti Başkanı seçilmiş, 24 Haziran'dan itibaren Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı yetkilerini kullanmaya başlamıştır.
3 Ekim 1993'te yapılan genel halk oylaması sonucunda Haydar Aliyev Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı seçilmiştir.
1998 yılının 11 Ekiminde halkın yüksek katılımıyla gerçekleşen seçimlerde oyların %76,1'ini alarak yeniden Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı seçilmiştir.
2003 yılının 15 Ekiminde yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde adaylığının önerilmesine onay veren Haydar Aliyev, sağlık sorunları nedeniyle adaylığını İlham Aliyev lehine geri çekmiştir.
12 Aralık 2003'te Azerbaycan halkının ulusal lideri Haydar Aliyev, Amerika Birleşik Devletleri Cleveland Kliniği'nde vefat etmiş ve 15 Aralık'ta Bakü'de Fahri Hiyaban'da toprağa verilmiştir.
Haydar Aliyev, eski SSCB'nin Lenin Nişanı ile beş kez, Kızıl Yıldız Nişanı ve çok sayıda madalyayla ödüllendirilmiş, iki kez Sosyalist Emek Kahramanı unvanını ve ayrıca çeşitli ülkelerin yüksek ödüllerini, saygın üniversitelerin fahri unvanlarını almıştır.
