"Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti" etiketine göre haberler
Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti (NÖC), Azerbaycan Cumhuriyeti bünyesindeki tek özerk cumhuriyettir. Bir eksklav bölge olarak Ermenistan (kuzey ve doğuda 246 km), İran (güneybatıda 204 km) ve Türkiye (batıda 15 km) ile komşudur. Azerbaycan’ın ana topraklarından ayrı düşmüştür.
Yüzölçümü: 5502,75 km²
Nüfus: ≈460–465 bin kişi (2023–2026 verilerine göre, %99,6 Azerbaycan Türkleri)
Başkent: Nahçıvan şehri
Resmi Dil: Azerbaycan dili
Para Birimi: Azerbaycan manatı
Tarihçe
Nahçıvan, kadim bir Azerbaycan toprağı olup ilk insan yerleşimlerinden biridir. Orta Çağ'da Atabeyler, İldenizliler ve Hülagüler döneminde önemli bir ekonomik ve kültürel merkez olmuştur. Nuh Peygamber'in türbesi burada bulunmaktadır.
Özerklik statüsü, 1921 Moskova ve Kars antlaşmaları ile tescillenmiştir. 9 Şubat 1924'te Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti kurulmuştur (başlangıçta Nahçıvan MSSR). 1990'dan beri Azerbaycan'ın ayrılmaz bir parçasıdır. 1990–1993 yıllarında Ulu Önder Heydar Aliyev'in buradaki faaliyetleri, özerkliğin korunmasında hayati rol oynamıştır. 9 Şubat 2026 tarihinde NÖC'nin kuruluşunun 102. yılı dolmaktadır.
Ekonomi ve Kalkınma
Nahçıvan, abluka koşullarına rağmen hızlı bir kalkınma örneğidir. Başlıca sektörler:
Sanayi: Gıda, inşaat malzemeleri, enerji.
Tarım: Üzüm, tahıl, meyve.
Turizm: Tarihi eserler, şifalı su kaynakları.
Enerji: Güneş ve rüzgar santralleri.
2026 yılı bütçesi: Gelir ve giderler eşitlenerek 483,2 milyon manat olarak belirlenmiştir (ilk okumada kabul edilmiştir).
2026 Yılının Önemli Gelişmeleri
Şubat 2026: Azerbaycan Milli Meclisi, Nahçıvan ÖC Anayasası'ndaki değişiklikleri onayladı. Başlangıç metninden Moskova ve Kars antlaşmalarına yapılan atıflar çıkarılmış, özerklik statüsü Azerbaycan Anayasası ile daha uyumlu hale getirilmiştir. Bazı uzmanlar bunu "fiili özerkliğin kaldırılması" olarak değerlendirmektedir.
Ocak–Şubat 2026: Cabbar Musayev, Nahçıvan ÖC'nin yeni Başbakanı olarak atandı (daha önce Nahçıvan Şehri İcra Hakimiyeti Başkanı idi). Cabbar Hafiz oğlu Musayev, yeni görevi nedeniyle belediye başkanlığı görevinden azad edilmiştir.
Ali Meclis’in bahar oturumu gerçekleştirilmiş, yeni yönetim reformları müzakere edilmiştir.
Nüfus ve Demografi
Nüfus son yıllarda istikrarlı bir şekilde artmıştır (1970: 202 bin → 2023: 465,7 bin). Şehir nüfusu ≈%30, köy nüfusu ≈%70 civarındadır. Etnik yapı neredeyse tamamen Azerbaycan Türklerinden oluşmaktadır.
Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti, Azerbaycan'ın stratejik öneme sahip bir bölgesidir; Türkiye ve İran ile doğrudan sınırı bulunmakta ve Zengezur Koridoru projelerinde kritik bir rol oynamaktadır.
