Dünya yeni sanayi devrimi dönemini yaşıyor. Bu sefer ana kaynak petrol ve doğalgaz değil, veridir. Ana güç ise yapay zekadır. Tahminlere göre, 2030 yılına kadar yapay zeka küresel ekonomiye 16 trilyon dolar katma değer kazandırabilir.
Dijital ekonomi artık geleneksel ekonomiyi geçmek üzere. Böyle bir dönemde "yeni dijital mimari" ile Azerbaycan da gelişmenin yeni aşamasına adım atıyor.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in başkanlığında düzenlenen toplantıda açık yapay zekanın devlet yönetiminde geniş çapta uygulanmalı olduğu kesin şekilde vurgulandı. Yani bu, artık seçim değil, zorunluluktur.
Devlet Başkanı, gelişmiş ülkelerde yapay zeka ajanlarının devlet memurlarının günlük faaliyetlerinde karar alma sürecine destek verdiğini vurguladı. Yani söz konusu olan teknolojinin vitrin gibi sergilenmesi değil, gerçek bir yönetim aracına dönüşmesidir. Bu amaçla her bir devlet kurumunda, özellikle bakanlıklarda dijitalleşme, yapay zeka ve siber güvenlik konusunda sorumlu kişilerin atanması öneriliyor. Bu, sistemli ve merkezileştirilmiş yaklaşımın oluşturulması anlamına geliyor.
Faaliyet planına gelince, bu, dört ana sütun üzerine kurulmuştur: dijitalleşme, yapay zekanın uygulanması, inovasyon ekosistemi ve siber güvenlik.
Son yıllarda ülkemizde altyapı açısından ciddi ilerleme var. "Online Azerbaycan" projesi sonucunda internetin ortalama hızı 12 megabitten 90 megabite yükseldi. Devlete ait şirketlerde bu rakam 150 megabit/saniyedir. Yıl sonuna kadar bu hızın 200 megabit/saniyeye ulaştırılması planlanıyor.
"Hükümet Bulutu" platformu artık tamamen oluşturuldu ve 270 devlet kurumu dijital kaynaklarını burada konumlandırdı. "SİMA" biyometrik imzasından 4 milyon kullanıcı yararlanıyor. "mygov" platformu kullanıcı sayısının ise yıl sonuna kadar 5 milyona ulaştırılması hedefleniyor.
Bu rakamlar temelin artık oluşturulmuş durumda olduğunu gösteriyor. Ancak asıl amaç katma değerin oluşturulmasıdır.
Şu anda Azerbaycan'ın BİT (Bilişim Teknolojileri) ihracatı yaklaşık 100 milyon dolar seviyesinde. Hedef bu göstergeyi en az 10 kat artırarak 1 milyar dolara ulaştırmaktır. Bunun için inovasyon ekosisteminin güçlendirilmesi, startupların finansmanı, "sandbox" mekanizmalarının uygulanması, girişim sermayesi ve kitlesel fonlama araçlarının oluşturulması öngörülüyor.
Sonuç itibarıyla, Azerbaycan'ın önünde iki seçenek var: ya teknolojinin tüketicisi olmak, ya da onun üreticisine dönüşmek. Yeni dijital mimari, Azerbaycan'ın ikinci yolu seçtiğini gösteriyor. Yapay zeka artık geleceğin konusu değil, bugünün yönetim aracıdır. Azerbaycan ise bu rekabette geride kalmak değil, ilk yerlerden birini tutma iddiasında.
