Türk Devletleri Teşkilatı Türk devletlerinin bir araya gelerek oluşturduğu Türk Dünyası Teşkilatı (TDT) kuruluşunun 16. yılında.
Oxu.Az'ın haberine göre, Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan'ın tam üye, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC), Macaristan ve Türkmenistan'ın gözlemci statüsünde yer aldığı bu prestijli teşkilat, Türk dünyasının uluslararası arenadaki sesi haline geldi.
Türk Konseyi'nin adı, Kasım 2021'de İstanbul'da gerçekleştirilen tarihi zirvede "Türk Devletleri Teşkilatı" olarak değiştirildi ve yeni bir döneme adım atıldı.
İlk kuruluş adı "Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi (kısaca Türk Keneşi-Türk Konseyi)" olan TDT'nin sağlam temelleri, 3 Ekim 2009'da Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye tarafından imzalanan tarihi Nahçıvan Anlaşması'yla atıldı.
Bölgesel ölçekte tanınırlığı her geçen gün artan TDT, 16 yıllık serüveninde toplamda 4,25 milyon kilometrekare toprağa ve yaklaşık 160 milyon nüfusa sahip üye ülkeleriyle Türk Dünyası'nın jeopolitik konumunu güçlendiren etkin bir uluslararası teşkilat konumuna yükseldi.
Merkezi İstanbul'da bulunan TDT, Devlet Başkanları Konseyi, Dışişleri Bakanları Konseyi, her ülkeden gelen bilge şahsiyetlerden oluşan Aksakallar Konseyi, Kıdemli Memurlar Komitesi ve etkin bir Sekretarya ile profesyonel bir yapılanmaya sahip. Bunun yanı sıra TDT, Türk Devletleri Parlamenter Asamblesi (TÜRKPA), Türk Akademisi ve Türk Kültürü Teşkilatı (TÜRKSOY), Türk Yatırım Fonu, Türk Kültür ve Miras Vakfı gibi mevcut işbirliği mekanizmaları için birleştirici çatı kuruluş vazifesini başarıyla sürdürüyor.
TDT, küresel etkisini artırmak adına Birleşmiş Milletler (BM) başta olmak üzere Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT), İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) ve Dünya Gümrük Örgütü (WCO) gibi çok sayıda prestijli uluslararası örgütle stratejik ortaklıklar geliştiriyor. Macaristan'ın başkenti Budapeşte'de temsilciliğini açan TDT, bu stratejik kararıyla gözlemci üyesi Macaristan'ın yanı sıra AB ile AGİT, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD), Vişegrad Grubu gibi diğer kurumlarla ilişkilerini güçlendirmeyi ve teşkilatın Avrupa'daki görünürlüğünü artırmayı hedefliyor.
TDT, 16 yıllık süreçte sadece üye ülkelerin devlet kurumları arasında değil, aynı zamanda kardeş toplumlar arasında da kültürel ve sosyal kaynaşmayı sağlamayı başardı. Ortak kuruluşların yürüttüğü kapsamlı faaliyetlerle halkların ortak tarihi ve kültürel değerlere olan ilgisi artarken, en son Türk Akademisinin Türk Dünyası Ortak Alfabe Komisyonunun 34 harften oluşan Ortak Türk Alfabesi üzerinde uzlaştığına dair sevindirici haber, Türk Dünyası'nda büyük bir heyecan ve coşkuyla karşılandı.
TDT'nin kurulmasını takiben 2011 Almatı, 2012 Bişkek, 2013 Gebele, 2014 Bodrum, 2015 Astana, 2018 Çolpon-Ata, 2019 Bakü'de, 2021'de İstanbul'da, 2022'de Semerkant'ta ve 2023'te Astana'da olmak üzere 10 Zirve başarıyla düzenlendi. Devlet Başkanları ayrıca, biri Nisan 2020'de çevrimiçi olarak, diğeri de Mart 2023'te Ankara'da olmak üzere iki Olağanüstü Zirve için bir araya geldi. Ayrıca Mart 2021'de çevrimiçi olarak düzenlenen Türkistan Zirvesi ve Temmuz 2024'te düzenlenen Şuşa Zirvesi olmak üzere iki gayri resmi Zirve gerçekleştirildi. Son olarak Kasım 2024'te Bişkek'te "Türk Dünyasının Güçlendirilmesi: Ekonomik Entegrasyon, Sürdürülebilir Kalkınma, Dijital Gelecek ve Herkes için Güvenlik" temasıyla 11. TDT Zirvesi düzenlendi.
Kuruluşundan bu yana devlet başkanları düzeyinde 11 zirveye ev sahipliği yapan TDT, 12'nci zirvesini 7 Ekim'de Azerbaycan'ın tarihi Gebele şehrinde düzenlemeye hazırlanıyor.
Congratulations on the 3rd of October – Turkic States Cooperation Day!
— Organization of Turkic States (@Turkic_States) October 2, 2025
🇦🇿3 Oktyabr - Türk Dövlətləri Əməkdaşlıq Günü mübarək olsun!
🇰🇿3 қазан – Түркі мемлекеттерінің ынтымақтастық күні құтты болсын!
🇰🇬3-октябрь - Түрк мамлекеттеринин кызматташтык күнү кут болсун!
🇹🇷 3 Ekim - Türk… pic.twitter.com/lXrFYmWZRU
