ABD Başkanı Donald Trump'ın üst düzey yardımcıları ve ona yakın müttefikleri, Beyaz Saray'ın İran'la elde edilen kırılgan ateşkesin önemini abarttığını ve askeri operasyonlardaki zaferini vaktinden önce ilan ettiğini düşünüyorlar.
Bu konuda bilgi sahibi kaynaklara atıfla The Wall Street Journal yayın organı bir makale yayımladı.
Gazetenin haberine göre, Trump'a anlaşmanın bozulmasına yol açabilecek riskler ve İran'ın hala ciddi askeri potansiyele sahip olması hakkında brifing verildi. Yayın organının muhataplarından birinin sözlerine göre, İran'ın füze tesislerinin yarısından fazlası imha edilmiş olsa da, büyük bir kısmı hala yerin derinliklerinde korunmaktadır. O, İran Deniz Kuvvetleri donanmasının %90'ının batırılmasına rağmen, İslam Devrimi Muhafızları Ordusu'nun Hürmüz Boğazı'ndaki gemiler için tehlike oluşturabilecek onlarca küçük sürat botuna sahip olduğunu belirtmiştir.
* Beyaz Saray: "İran tamamen farklı bir barış planı sundu"
Bu uyarılar, Beyaz Saray'ın İran'la müzakereler öncesinde ABD'nin üstünlükleri konusundaki ısrarlı iddialarını engelleyemedi. Trump'ın basın sözcüsü Karoline Leavitt, ABD'nin beş haftalık operasyonunu askeri zafer olarak nitelendirdi. Onun sözlerine göre, İran'ın uzun menzilli insansız hava araçları ve balistik füzeler üretme kapasitesi yıllarca geriye atıldı, deniz mayınları büyük ölçüde imha edildi, hava kuvvetleri ise önemini yitirdi.
WSJ'nin görüştüğü uzmanlar ve yetkililer ise, İran'ın nükleer ve askeri kapasitesine ciddi darbe vurulmuş olsa da, Tahran'ın hala önemli imkanlara sahip olduğunu belirtiyor. Trump'ın danışmanlarını endişelendiren bir diğer konu da, ABD liderinin kolay kolay vazgeçmeyeceği ciddi tavizler olmadan Hürmüz Boğazı üzerinden deniz trafiğinin yeniden başlamasının pek olası görünmemesi. Yayının kaynakları, oluşan bu çıkmazın askeri çatışmaların yeniden başlamasına yol açabileceğini düşünüyor.
Hatırlatalım ki, 8 Nisan'da, İran'a verilen ültimatomun dolmasına saatler kala Trump, Amerika Birleşik Devletleri'nin iki haftalık ateşkesi kabul ettiğini açıklamıştı. ABD lideri, bu adımın yalnızca Hürmüz Boğazı'nın tamamen açılması şartıyla atıldığını vurguladı. Trump ayrıca, müzakereler için temel oluşturabilecek on maddelik bir teklif paketini Tahran'dan aldığını duyurdu. Daha sonra İranlı yetkililer söz konusu maddeleri açıkladı. Listede saldırmazlık taahhüdü, uranyum zenginleştirilmesine izin verilmesi ve Lübnan'daki Hizbullah hareketine karşı olanlar da dahil olmak üzere tüm cephelerde savaşın durdurulması gibi şartlar yer alıyor. Beklendiği üzere, İran ve ABD heyetlerinin 10 Nisan'da Pakistan'da bir araya gelmesi planlanıyor. Ancak İran heyetine başkanlık eden, ülke parlamentosunun sözcüsü Muhammed Bakır Kalibaf, ateşkes ve müzakerelerin artık anlamını yitirmeye başladığını belirtti. Kalibaf, temel anlaşmaların zaten ihlal edildiğini; Lübnan'a yönelik saldırganlığın sürdüğünü ve ABD'nin Tahran'ın uranyum zenginleştirme hakkını reddettiğini ifade etti.
